Кіріспе

2005 жылғы 17 сәуірде Солтүстік Кипрде президент сайлауы өтті. Оған дейін 20 ақпанда өткен парламенттік сайлауда бірігуді жақтаған Түркия Республикалық партиясы (ТРП) жеңіске жеткен еді. ТРП өз лидері Мехмет Али Талатты үміткер етіп көрсетті, ол дауыстардың 56 пайызын алып, анық жеңімпаз атанды. Бұл сайлауда Солтүстік Кипрдің тұңғыш және сол кездегі жалғыз президенті Рауф Денкташ қатыспады. Ол 2004 жылдың ортасында қайтадан сайлауға түспейтінін хабарлаған болатын.

Сайлау жүйесі

Бірінші турда жеңіп алу үшін кандидатқа жарамды дауыстардың абсолютті көпшілігі қажет болды. Егер ешбір кандидат қажетті көпшілікті жинамаса, ең көп дауыс алған екі кандидат арасында екінші тур өткізілер еді.

Науқан

Сайлау науқаны 22 наурызда басталды және сайлау күнінен бір күн бұрын аяқталды. Жоғары сайлау комиссиясы белгілеген ережелерге сәйкес, 2 сәуірден кейін қоғамдық пікірді зерттеулерді жариялауға немесе таратуға рұқсат етілмеді.

Пікірсауалдар

2005 жылдың 23-27 наурызы аралығында Кипр әлеуметтік зерттеулер мен білім беру консультациялық орталығы (KADEM) сауалнама жүргізді. Оның нәтижесінде Мехмет Али Талаттың бірінші турда абсолютті көпшілік дауысқа ие болатыны анықталды. Солтүстік Кипрде жүргізілген 1472 адамды қамтыған сауалнаманың нәтижелері мынадай:

Мехмет Али Талат – 54,9%
Дервиш Ероғлу – 26,8%
Мустафа Арабачиоғлу – 8,9%
Хюсейин Анголемли – 2,5%
Нури Чевикел – 1,2%
Зеки Бешиктепели – 1,5%
Айхан Каймак – 0,6%
Ариф Салих Кирдаг – 0,4%
Зехра Ченгиз – 0,2%

Сауалнамаға қатысқандардың 54%-ы сайлаудың бірінші турда аяқталады деп санайды, ал 41%-ы екінші турдың қажет екенін айтты.

Нәтижелер

Түрік-қыптық сайлау комиссиясы сайлауға қатысу деңгейін 69,58% деп хабарлады, бұл бұрынғы президенттік сайлаулардағыдан төмен көрсеткіш, себебі бұрынғы сайлауларда қатысу деңгейі әрқашан 80% асып түсетін. Бұл UBP партиясының басшысы Дервиш Ероглуды сайлаудың заңдылығына күдік тудыруға әкелді, ол көптеген сайлаушылардың наразылық ретінде дауыс беруден бас тартқанын атап өтті.