Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Запоріжжя (U 01) (Запоріжжя) – 641 жобасының (Foxtrot класы) дизельдік-электрмен жұмыс істейтін су асты кемесі. 2014 жылы Ресейдің Қырымды аннексиялау кезінде 2014 жылғы наурыз айында Ресей күштері тарапынан басып алынғанға дейін Украина Әскери-теңіз күштерінің жалғыз су асты кемесі болды. Бұрын ол Б 435 тактикалық нөмірін алып жүрген. "Запоріжжя" "Рубин" конструкторлық бюросында (Санкт-Петербург) жобаланған. 2014 жылғы 22 наурызда Ресей күштері тарапынан ұсталған (2014 жылғы Қырым дағдарысы кезінде), украиндық экипаждың жартысы, оның ішінде су асты кемесінің капитаны, келіп кеткен, ал қалғандары су асты кемесімен бірге Ресейдің Қара теңіз флотында қызмет етуді таңдады. "Запоріжжя" экипажы 78 адамнан тұрды, оған 1-ші рангілі капитан Олег Орлов басшылық етті. Су асты кемесі резервтік бөлімшеде пайдаланылды, "модернизациядан" кейін әлі жедел міндеттерге қайта оралмаған.
Zaporizhzhia (U 01) (Запоріжжя) is a project 641 (Foxtrot class) diesel electric powered submarine, and was the only submarine of the Ukrainian Navy up until her seizure in March 2014 by Russian forces during 2014 Russian annexation of Crimea. She formerly carried the Soviet Navy pennant number B 435. Zaporizhzhia was designed at the Rubin Design Bureau (Saint Petersburg). Captured by Russian forces on 22 March 2014 (during the 2014 Crimean crisis), half of the Ukrainian personnel, among them the captain of the submarine, had left while the others chose to begin their service in the Russian Black Sea Fleet with the submarine. Zaporizhzhia had a crew of 78, commanded by 1st Rank Capt. Oleh Orlov. The submarine was operated by a reserve unit, having not yet returned to front line duty after her 'refurbishment'.
Тарих
"Запорожжья" кемесінің қазығы 1970 жылы Ленинградтағы Жаңа адмиралтейство кеме жасау зауытында салынды. 2007 жылдың қаңтар айында (қорғаныс министрі) Гриценко Украинаның "Запорожье" суасты кемесін сатуға ниеттенгенін мәлімдеді. 2010 жылдың шілдесінде "Запорожжья" жөндеуден кейін сынақтарға дайындалды. Барлық жөндеу жұмыстары 2011 жылдың 17 сәуірінде аяқталды. 2013 жылдың маусым айының соңында барлық ұзақ мерзімді техникалық қызмет көрсету жұмыстары мен сынақтар аяқталды. 2014 жылдың 22 наурызында Ресей әскери-теңіз кемелерімен қоршалып, мазақтауға ұшырағаннан кейін, оның тапсырылуын талап еткен суасты кемесін Ресей күштері басып алғаны туралы хабарланды. Кеме командирі кемесін тапсыруға келісіп, содан кейін Ресей әскери-теңіз флотының туын көтерді. "Запорожжья" Қара теңіз флотының бақылауына алынды, украиндық символдар суасты кемесінен алынып тасталды. Суасты кемесі экипажының жартысы Ресей әскери-теңіз флотында қызметін жалғастырды. 2014 жылдың 29 наурызында Қара теңіз флоты суасты кемесін қатарына қосудан бас тартты, себебі ол ескірген және бірқатар техникалық мәселелерге ұшырады. Ресей әскери-теңіз флоты "Запорожжьяны" Украинаға қайтаруды ұсынды, ол қызметін жалғастыра алады немесе металл қалдықтары ретінде қайта өңделеді. Суасты кемесі Ресейдің суасты кемелері дивизиясы орналасқан Стрелецкая бухтасынан Южная бухтасына ауыстырылатындығы туралы хабарланды. Кейін Ресей әскери-теңіз күштері суасты кемесі Украина әскери-теңіз күштеріне қайтарылуы керектігін мәлімдеді. Кейін (осы туралы хабарланды) Ресей Украинаға суасты кемесін қайтарудан бас тартты. Бірақ мамыр айының ортасында суасты кемесі Украинаға қайтарылады деп жоспарланған еді, онда ол, басымдықпен, мұражай экспонатына айналуы мүмкін еді. Украинаның әскери-теңіз флотының бір бөлігі Украинаға қайтарылды, бірақ Ресей "Запорожжья" суасты кемесін қайтарудан бұрын осы келісімді тоқтатты, өйткені Украина 2014 жылдың 1 шілдесінде Донбастағы соғыста жариялаған біржақты атысты тоқтату мерзімін ұзартпады. Сондықтан "Запорожжья" Украинаға қайтарылмады. 2020 жылдың 29 желтоқсанынан бастап Google Maps суретінде U 01 су бетінде және Севастопольдегі Южная шығанағында, Ромео класындағы S 49 суасты кемесінің жанында, қоршау бумдарымен қоршалған күйде көрінді.
Zaporizhzhias keel was laid down in 1970 at the New Admiralty Shipyard in Leningrad. In January 2007, (Defense Minister) Hrytsenko stated that Ukraine intended to sell Zaporizhzhia. As of July 2010 Zaporizhzhia was preparing for trials after repairs. All repairs were finished on 17 April 2011. Late June 2013 all long term maintenance work and tests were completed. On 22 March 2014, it was reported that the submarine had been taken over by Russian forces after being surrounded and harassed by Russian Navy ships, who demanded its surrender. The commander of the ship reportedly agreed to surrender his ship, then started flying the Russian Navy flag. Zaporizhzhia was placed under Black Sea Fleet control, after Ukrainian symbols were removed from the submarine. Half of the submarine's crew continued to serve in the Russian Navy. On 29 March 2014, the Black Sea Fleet was reported to have refused to add the submarine to its ranks on the grounds that it was obsolete and suffered from a number of technical issues. The Russian Navy then offered to return Zaporizhzhia to Ukraine to either continue its service or to be recycled as scrap metal. It was reported the submarine would be transferred from the Streletskaya buhta to Yuzhnaya buhta, where the Russian submarine division is. Later sources in the Russian Navy announced that submarine should be returned to Ukrainian Navy. Later (it was reported) Russia decided not to return the submarine to Ukraine. But in mid May the submarine was scheduled to be returned to Ukraine, where it was likely to become a museum piece. A part of the Ukrainian Navy was then returned to Ukraine but Russia suspended this agreement before returning submarine Zaporizhzhia because/after Ukraine did not renew its unilaterally declared ceasefire on 1 July 2014 in the War in Donbass. Hence Zaporizhzhia was not returned to Ukraine. As of 29 December 2020, Google Maps imagery showed U 01 afloat and pier side in Yuzhnaya Bay in Sevastopol surrounded by containment booms, next to Romeo class submarine S 49.
Кеме журналы
1970 жылдың қыркүйек-қараша айларында су асты кемесі 20 күн, 422 сағат теңізде болды (236 сағат су астында, 186 сағат су үстінде). Кеме су үстінде 2672 шақырым, су астында 695 шақырым жүрді. Су асты кемесі 15 рет суға батып, 125 тонна отын жұмсады. 1971 жылдың маусымынан желтоқсан айына дейін Атлант мұхитында 210 күн қызмет етті. Ол су үстінде 29519 шақырым (18342 миль), су астында 8594 шақырым (5340 миль) жүрді. Су асты кемесі 71 рет суға батып, 825 тонна отын жұмсады. 1972 жылдың 27 маусымынан 10 тамызына дейін "Запорожье" кемесі орташа жөндеуден өтті. 1994 жылдың шілдесінен қазан айына дейін су асты кемесі 16 күн теңізде болды. Су асты кемесі су үстінде 392 шақырым (243,5 миль), су астында 7 шақырым (4,2 миль) жүрді. 1995 жылдың қаңтар айында "Запорожье" 4 сағатта 85 шақырымды сүйретіп әкелді.
From September to November 1970, submarine was at sea for 20 days, 422 hours (236 submerged, 186 surfaced). The vessel traveled 1660 mile (2672 km) while surfaced and 432 mile (695 km) while submerged. The submarine completed 15 submerges, and used 125 tons of fuel. During the service in the Atlantic Ocean in June through December 1971, the submarine was at sea for 210 days. It traveled 18342 mile (29519 km) while surfaced and 5340 mile (8594 km) while submerged. The submarine completed 71 submerges, and used 825 tons of fuel. During 27 June to 10 August 1972 Zaporizhzhia underwent medium repairs. From July to October 1994, the submarine was at sea for 16 days. The submarine travelled 243.5 mile (392 km) while surfaced and 4.2 mile (7 km) while submerged. In January 1995 Zaporizhzhia traveled only 53 mile (85 km) in 4 hours while being towed.
Қару-жарақ
Негізгі қолданылатын торпедалар: 53-51, 53-39, 53-61, 53-65, САЕТ-60. Торпеда түтіктерінің диаметрі 533 мм (1.75 фут), ал ұзындығы 8.145 м (26.7 фут) болып келеді. Түтіктердің арақашықтығы 700 мм (2.3 фут) құрайды. Сонымен қатар, 12 қосымша торпеда тасымалданады – барлығы 22 торпеда. 32 MTD типіндегі миналарды немесе 26 PM-2 немесе RM-2 типіндегі миналарды да тасымалдай алады. 4 MANPADS-пен жабдықталуы мүмкін.
Main torpedoes used are: 53 51, 53 39, 53 61, 53 65, САЕТ 60. Torpedo tubes are 533 mm (1.75 ft) diameter, and 8.145 m (26.7 ft) long. Tubes are placed 700 mm (2.3 ft) away from each other. Also carries 12 extra torpedoes – 22 total. Can also carry 32 MTD type mines or 26 PM 2 or RM 2 type mines. Can be equipped with 4 MANPADS.