Кіріспе
Bound for Glory – 1976 жылы түсірілген американдық тамырлық фильм. Режиссері – Хал Эшби. Роберт Гетчелл Вуди Гатридің 1943 жылы жарық көрген, ішінара көркемделінген автобиографиясы "Bound for Glory" кітабынан еркін бейімделген. Фильмде халық әншісі Вуди Гатри рөлінде Дэвид Каррадин, ал Ронни Кокс, Мелинда Диллон, Гейл Стрикленд, Джон Лейн, Джи Ту Кумбука және Рэнди Куэйд ойнаған. Фильмнің көп бөлігі Ұлы депрессия кезінде Калифорниядағы Оклахоманың шаңды даласынан келген қашқынды жандарды адамгершілікпен көрсетуге жасаған Гатридің тырысысына негізделген. Bound for Glory – өнертапқыш және оператор Гаррет Браун жаңа Steadicam құрылғысын алғаш рет қозғалыстағы сахналарды түсіру үшін қолданған фильм. Оператор Хаскел Векслер 49-шы «Оскар» сыйлықтарында «Үздік операторлық жұмыс» номинациясы бойынша марапат алды. Гатри мен оның бірінші әйелі Мэриден басқа, фильмдегі барлық негізгі оқиғалар мен кейіпкерлер толығымен ойдан шығарылған. Фильм Гатридің Нью-Йоркке жол тартқанда өзінің ең әйгілі "God Blessed America for Me" (кейіннен "This Land Is Your Land" деп аталған) әнін орындауымен аяқталады, бірақ шындығында, бұл ән 1940 жылы Нью-Йоркте жазылып, ол одан бес жыл кейін ғана есіне түсірген.
Сюжет
1936 жылы Ұлы депрессия кезінде Вуди Гатри бензин құю станциясында гитара ойнап отырды, ал басқа ер адамдар Калифорнияға немесе Техас шығанағына кету туралы әңгімелеседі. Коллистер деген клиент оған бірдеңе айта алатын адамға 1 доллар ұсынғанда Вуди, Коллистердің болашаққа деген уайымын біліп, долларды жеңіп алады. Кейін Вуди дүкеннің белгісін бояғанда, әйелі Мэри оны сурет салуды жалғастыруға шақырады, өйткені бұл оның ақша табуға болатын жалғыз шеберлігі, бірақ ол щеткаларын қойып, гитарын алып, оның ашуын туғызады. Екі әйел Вудиді ішімдік ішуден бас тартқан күйзеліске ұшыраған әйелге алып барады, ал ол психологияны қолдана отырып, оны бір стакан су ішуге мәжбүр етеді. Ашар үстінде Мэри Вудиге жұмыс іздеу керек деп шағымданады, сондықтан ол қала бойынша жүріп, белгілерді бояуды ұсынады. Дүкен иесі оны қара жазуға ақ бояу салуға жалдаған кезде, Вуди оны қызылға ақ бояйды, сондықтан иесі оған ақы төлеуден бас тартады. Барда Вуди Сью Энн есімді жас әйелге ән айтады, содан кейін онымен үйіне барады. Кейін Вуди верандада отырғанда, мемлекеттік ауруханадан жаңа ғана шыққан Хевви Чандлер онымен ақылдан адасып, оның ойындағы суреттер туралы сөйлесуге тоқтады. Вуди оған бояу щеткаларын береді және бояуды береді және оған өз ойларын қағазға түсіруді айтады. Вуди жергілікті оркестрмен би биінде скрипка ойнағанда, балалар шаң-тозаң туралы ескертуге асығады. Үлкен-үлкен шаң бұлттары келіп, бәрін соқыр қылып, өшпес қылып, үйлеріне қамауға мәжбүр етеді. Мэримен бірге төсекте жатқан Вуди оған жұмыс үшін басқа жерге кетудің уақыты келді деп айтады. Кейін Вуди Мэриге хат қалдырып, пальто мен бас киімін киіп, жолшыбай келе жатқан жүк көлігі жүргізушісін шақырады. Бірнеше күн автостоппен жүріп, ол пойызға екі афроамерикалық босқындармен, соның ішінде Слим Снегерге, көтеріледі, бірақ олардың көп адам жиналған вагонында ұрыс басталғанда, Вуди мен Слим секіріп түсіп, басқа жүк вагонының жоғарғы жағына баратын сатыға түседі. Кейіннен пойыз тоқтап, бір топ теміржолшылар босқындарды ұстап, ақшасы барларды жолаушылар пойызына ақы төлеуге мәжбүр етеді, ал қалғандарын жәбірлейді. Слимнің пойызға ақшасы бар, бірақ Вудидің ақшасы жоқ, сондықтан олар бір күні Калифорнияда кездесуге жартылай келіседі. Вуди орта таптық жұппен жол жүріп барады, бірақ оларды қорлайды, олар оны шығарып тастау үшін тоқтайды. Барда ол пианинода ойнап, әндерін айтып тегін тамақ алады, содан кейін түнді сервермен өткізеді. Батысқа қарай бара жатқанда, ол үй-бүлесімен бірге жиһаз толтырып салынған жүк көлігінде тұрақты түрде жүріп шығады, бірақ полиция оларды Калифорния шекарасында басқа да ондаған кедей адамдармен бірге тоқтатады. Полиция отбасыларға жолға шығуға рұқсат беру үшін 50 доллар талап етеді, сондықтан Вуди кербенді тастап, жақын маңдағы лагерьге жүреді, онда ол қоян-қолтықпен бірге болады. Кейін Вуди тағы бір босқындармен бірге пойызға түседі, бірақ пойыз күзетшісі адамды жүк вагонының үстінен атып өлтіреді, ал Вуди пойыз Лос-Анджелес қаласының шеттеріне жеткенше екі вагонның арасында жасырынады. Ол жерде ол кешкі асқа chili кафеде жұмыс істейді және жеміс жинау жұмысына жұмыс іздеген балалы жас иммигрант жұбайлар Лютер мен Лиз Джонсонмен танысады. Олар лагерьден лагерьге жүреді, бірақ лагерьде жұмысшылар қажеттіліктен көп, ал жұмыс орындарында жалақысы тек 4 цент. Вуди қалаға барып, шұбатханаға келіп, шұбатқа алмасу үшін белгі салуды ұсынады. Сервердегі Паулин тек шұбат бар дейді, бірақ ол суреттелген белгіге риза. Келесі күні жеміс-жидек өндіруші компания бірнеше күндік жұмысшыны ғана жалдап, жүздеген адамды жұмыссыз қалдырады. Лютер Вудиге барлық лагерьлер бірдей екенін, сондықтан кетуге ешқандай мән жоқ екенін айтады. Вуди шұбаналық асқа оралады, кәсіби белгіге бояйды және Паулинді үйіне кешкі асқа шақырады, бірақ ол бас тартады. Лагерьге оралғанда, танымал кәсіподақ ұйымдастырушысы және радио ойын-сауықшысы Озарк Буле гитарасымен келіп, көлігінде тұрып, кәсіподақ әндерін айтады. Түн түсе Озарктың импровизациялық шоуы тойға айналады, Вуди мен басқа музыканттар халық әндерін орындап, қосылады. Компанияның қарақшылары тойды тоқтатып, ұрыс-керіс бастайды, Вуди Озарктың машинасына түсіп, онымен бірге қашады. Озарк Вудиді жұмыс істейтін радиостанцияға апарып, оны иесі Локке таныстырады. Лок Вудиді аптасына 20 долларға Озарктың бейсенбілік бағдарламасында ойнауға жалдайды, ал Вуди депрессияның қиындықтарына қатысты жеке әнде...
Өндіріс
United Artists компаниясының Артур Крим режиссер Эшбидің беделіне сеніп, ешқандай актер келісімге келмей тұрып фильмді қаржыландыруға келісті.
Қабылдау
2024 жылдың қаңтарынан бастап, «Bound for Glory» Rotten Tomatoes сайтында 26 рецензия негізінде 81% рейтингке ие. Сайттағы консенсус: «Bound for Glory» Хаскелл Векслердің көркем кинематографиясы мен Вуди Гатридің әсерлі музыкасының арқасында шаңды дала дәуірін шынайы бейнелейді, сол кездегі американдық рухты фольклорлық әншінің өмірімен бірге көрсетеді». Metacritic сайтында 4 сыншының пікіріне сүйене отырып, фильмнің орташа бағасы 100-ден 70 баллды құрайды, бұл «көбінесе жағымды пікірлер» екенін көрсетеді. Фильм сыншысы Роджер Эберт фильмді «қазітке дейін түсірілген ең әдемі фильмдердің бірі» деп жоғары бағалады. Дегенмен, Эберт фильмнің әсемдігі көбінесе мазмұнының есебінен қол жеткізілгенін айтты.
Марапаттар
Сыйлық санаты Номинант(тар) Нәтиже Ref. «Оскар» сыйлығы Ең үздік фильм Роберт Ф. Блюмоф және Гарольд Левентал Ең үздік сценарий – Басқа материал негізінде жазылған Роберт Гетчелл Ең үздік операторлық Хаскелл Векслер Ең үздік костюм дизайны Уильям Уэр Теисс Ең үздік фильм монтажы Роберт С. Джонс және Пемброк Дж. Herring Ең үздік ән және оның адаптациясы немесе адаптациялық ән Леонард Розенман Канн кинофестивалі «Алтын пальма» Галь Эшби «Алтын глобус» сыйлығы Ең үздік фильм – Драма Кинодағы ең үздік актер – Драма Дэвид Каррадин Ең үздік режиссер – Кино Халь Эшби Жылдың жаңа жұлдызы – Актриса Мелинда Диллон Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығы сыйлығы Ең үздік операторлық Хаскелл Векслер Ұлттық киносыншылар кеңесі сыйлығы Ең үздік актер Дэвид Каррадин Ұлттық киносыншылар қоғамы сыйлығы Ең үздік операторлық Хаскелл Векслер Нью-Йорк киносыншылары шеңбері сыйлығы Ең үздік актер Дэвид Каррадин Операторлар қоғамы сыйлығы Тарихи кадр Гаррет Браун Америка жазушылар гильдиясы сыйлығы Басқа материалдан бейімделген ең үздік драма Роберт Гетчелл
Саундтрек
Оскар сыйлығын жеңіп алған музыка 1976 жылы United Artists Records компаниясы арқылы халықаралық деңгейде жарияланды, альбомда Леонард Роузманның музыкасы мен Вуди Гатридің әндері, вокалда Дэвид Каррадин болды. 2012 жылы Intrada Records компаниясы оны CD ретінде қайта шығарды, онда кейбір қосымша музыкалық үзінділер төрт оркестрлік сюитаға қайта жазылды.
Үй медиасы
2016 жылдың қаңтар айында «Bound for Glory» фильмі Twilight Time компаниясының шектеулі таралымдағы Blu-ray форматында жарық көрді. 2022 жылдың сәуір айында Sandpiper Pictures компаниясы тағы бір Blu-ray шығарды. Екі нұсқасы да ағылшын тіліндегі субтитрлермен жабдықталған.