Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
"берекелі мұра"; 6 маусым 1807 – 4 қараша 1847), жеке аты Нгуен Фук Миен Тонг немесе Нгуен Фук Туйен, Нгуен әулетінің үшінші императоры. Ол император Мин Мынның үлкен ұлы болып, 1841 жылдың 14 ақпанынан бастап 1847 жылдың 4 қарашасындағы өліміне дейін таққа отырды.
Thiệu Trị (, , lit. "inheritance of prosperity"; 6 June 1807 – 4 November 1847), personal name Nguyễn Phúc Miên Tông or Nguyễn Phúc Tuyền, was the third emperor of the Nguyễn dynasty. He was the eldest son of Emperor Minh Mạng, and reigned from 14 February 1841 until his death on 4 November 1847.
Өмірбаян
Император Тхю Три әкесі Мин Мунға ұқсады және оқшауланушылықтың консервативті саясатын және конфуциандықты нығайтуды жалғастырды. Конфуций дәстүрінде жоғары білім алған Тхю Тридің Батысқа деген қызығушылығы болғанмен, әкесі сияқты Вьетнамдық емес шет елдіктерге күдікпен қарады. Осы кезде француздар Оңтүстік-Шығыс Азияда Ұлыбританиямен отарлық бәсекелестікке түсіп, Индокитаймен байланысты нығайтуға тырысты. Бұл, Мин Мун билігінде болғандай, тыйымға қарамастан христиан миссионерлерін, көбінесе испан және француздықтарды әкелді. Тхю Три миссионерлерді түрмеге қамағанда Франция дереу ден қойды. 1843 жылы француз үкіметі француздық мүдделерді қорғау және қорғау үшін, мүмкін болса халықаралық жағдай тудырмай, заңсыз миссионерлерді босату мақсатымен Индокитайға әскери экспедиция жіберді. Тхю Тридің өзінің елінен барлық католик миссионерлерін жоюға бағытталған шешімі Франциямен бейбіт қарым-қатынас орнатуға кедерілді. 1845 жылы бұл Вьетнам мен американдық USS Constitution әскери кемесі арасында қақтығысқа әкелді, ол бірнеше рет заңсыз Вьетнамға келген Доминик Лефвр миссионерін босатуға мәжбүрлеуге тырысты. Француз әскерлері 1847 жылдың 23 наурызында Туранға жетіп, француз азаматтарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуді және Тхю Тридің миссионерлерді қуғындауын тоқтатуды талап етті. Императорлық мандариндер императордың жауабын кейінге шегерді, соның салдарынан шайқас басталды. Тхю Три жағалауды нығайтқанмен, француз күштері Нгуен әулетінің нашар жабдықталуына байланысты вьетнамдықтарды оңай жеңді. Вьетнамның барлық жағалаудағы бекіністері қиратылды және француз эскадрильясы кетер алдында Нгуеннің үш кемесі батып кетті. Тхю Три барлық миссионерлерді жау шпиондары деп айыптап, барлық христиандарды сол жерде атқылауға бұйрық берді. Мандариндер бұл бұйрықты орындамады және император Тхю Три көп ұзамай қайтыс болды; оның билігінде ешбір миссионер өлім жазасына кесілген жоқ.
Emperor Thiệu Trị was much like his father, Minh Mạng, and carried on his conservative policies of isolationism and the entrenchment of Confucianism. Highly educated in the Confucian tradition, Thiệu Trị had some curiosity about the West, but like his father was very suspicious of all non Vietnamese outsiders. At this same time, the French were in a colonial race with Great Britain in Southeast Asia and were pushing hard for stronger relations with Indochina. This, just as in the reign of Minh Mạng, also brought up Christian missionaries, mostly Spanish and French, who ignored the ban. When Trị began to imprison the missionaries, it prompted an immediate response from France. In 1843, the French government sent a military expedition to Indochina with orders to protect and defend French interests, free the illegal missionaries, if possible without causing an international incident. Trị's determination to eliminate all Roman Catholic missionaries from his country could not be reconciled with a peaceful relationship with France. In 1845, this almost prompted a clash between Vietnam and the American warship USS Constitution which attempted to force Trị to free the missionary Dominique Lefèbvre, who had repeatedly come to Vietnam illegally multiple times. The French task force reached Tourane on 23 March 1847, and demanded that the safety of French nationals be assured and for Thiệu Trị to cease the persecution of missionaries. The imperial mandarins put off delivering the emperor's reply and fighting broke out. Thiệu Trị had fortified the coast, but the French forces easily defeated the Vietnamese due to the Nguyễn dynasty's inferior equipment. All of the Vietnamese coastal forts were destroyed and three Nguyễn junks were sunk before the French squadron sailed away. Thiệu Trị called all missionaries enemy spies and demanded that all Christians should be executed on the spot. The mandarins did not put this order into effect and Emperor Thiệu Trị died shortly afterwards; no missionaries were actually ever executed during his reign.