Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Император Дуй Тан (, , әл. "жаңару"; 19 қыркүйек 1900 – 26 желтоқсан 1945), туған Нгуен Фук Винь Сан, Вьетнамдағы Нгуен әулетінің 11-ші императоры, 1907 және 1916 жылдар аралығында тоғыз жыл патшалық құрды.
Emperor Duy Tân (, , lit. "renovation"; 19 September 1900 – 26 December 1945), born Nguyễn Phúc Vĩnh San, was the 11th emperor of the Nguyễn dynasty in Vietnam, who reigned for nine years between 1907 and 1916.
Ерте балалық шағы
Дуй Тан (сол кезде туған атымен, Нгуен Фук Винь Сан) – Thành Thái императорының ұлы. Француз үкіметіне қарсылығы және оның тұрақсыз, әдепсіз мінез-құлқы (кейбіреулер бұл француздардан қарсылығын қорғау үшін жасалған деп есептейді) салдарынан Thành Thái 1907 жылы ақылсыз деп жарияланып, Вунг Тауға жер аударылды. Француздар оның ұлы Нгуен Фук Винь Санға, оның жасы жеті ғана болса да, тақты беруге шешім қабылдады. Француздар осындай жас адамды оңай бағындырып, басқаруға болатынына үміттенеді, сондықтан оны француздықтарға адал болып өсіруді көздеді.
Duy Tân (at the time, known by his birth name, Prince Nguyễn Phúc Vĩnh San) was son of the Thành Thái emperor. Because of his opposition to French rule and his erratic, depraved actions (which some speculate were feigned to shield his opposition from the French) Thành Thái was declared insane and exiled to Vũng Tàu in 1907. The French decided to pass the throne to his son Nguyễn Phúc Vĩnh San, despite the fact that he was only seven years old. The French hoped that someone so young would be easily influenced and controlled, and thus raised to be pro French.
Қалғандағы өмір
Бұрынғы император әкесімен (Тхан Тхэ) Үнді мұхитындағы Реюньон аралына жер аударылды. Принц Винь Сан эмиграцияда да Вьетнамның ұлттық азаттығын қолдауын жалғастырды.
The former emperor was exiled with his father (Thành Thái) to Réunion Island in the Indian Ocean. Prince Vĩnh San continued to favor national liberation for Vietnam in exile.
Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет ету және қайтыс болу
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Виши режиміне Реюньон азат етілгенге дейін қарсылық көрсетті, содан кейін Бос француз күштеріне қосылып, француз эсминкісі "Леопардта" радио офицері болып қызмет етті. 1942 жылдың желтоқсанында ол Бос француз армиясына екінші лейтенант ретінде қосылды, кейін лейтенант (1943), капитан (1944), майор (1945 жылдың шілдесі) және подполковник (1945 жылдың қыркүйегі) шендеріне көтерілді. Франция Вьетминдерге жеңіліске ұшырағанда, император Бао Дайдың режимі халықтан қолдау таба алмады. Француз басшысы Шарль де Голль Вьетнам халқының естелігінде патриотизмімен танымал болған ханзада Винь Санмен Вьетнамға император ретінде оралу мүмкіндігін талқылады. Алайда, ол 1945 жылы Вьетнамға қайтып бара жатқанда Орталық Африкада ұшақ апатында қаза тапты, осымен көптеген адамдардың үлкен үміттері оның өлімімен бірге күйреп, Хо Ши Минге қарсы патриоттық күш ретінде жойылды. Соғыс кезіндегі қызметі үшін француз үкіметі оны қаза болғаннан кейін Құрмет легионының Ұлы крестімен және "Резистенс" офицерлік медалімен марапаттады, сондай-ақ оны "Бостандық орденінің" серігі етіп тағайындады.
During World War II he resisted the Vichy Regime until the Liberation of La Réunion, after which he joined the Free French Forces and became a low ranking naval officer on the French destroyer Léopard, serving as radio officer. He then joined the Free French army as a second lieutenant in December 1942, receiving successive promotions to lieutenant (1943), captain (1944), major (July 1945) and lieutenant colonel (September 1945). When France was facing defeat by the Viet Minh, and the regime of Emperor Bảo Đại proved incapable of gaining any public support, French leader Charles de Gaulle talked to Prince Vĩnh San, who was still very popular in the Vietnamese public memory for his patriotism, about returning to Vietnam as emperor. However, he died in a plane crash in Central Africa on his way home to Vietnam in 1945 and the great hopes of many died with him – as a patriotic challenge to Hồ Chí Minh. For his wartime service, the French posthumously awarded him the Grand Cross of the Legion of Honour and the Officer's Médaille de la Résistance, also appointing him a Companion of the Ordre de la Libération.
Вьетнамдағы жерлеу
1987 жылы оның ұлы, принц Бао Ван және Вьетнамның патшалық отбасы әкесінің мәйітін Африкадан алып, дәстүрлі рәсіммен Вьетнамға әкеліп, атасы, император Дык Дык қабіріне жерледі. 2001 жылы ханзада Бао Ван әкесінің өмірі туралы «Дүй Тан, Эннам императоры 1900–1945» атты кітап жазды. Вьетнамның көптеген қалаларындағы маңызды көшелер оның құрметіне аталды.
In 1987, his son, Prince Bảo Vàng, and the royal family of Vietnam accompanied his father's remains, which were removed from Africa and brought home to Vietnam in a traditional ceremony to rest in the tomb of his grandfather, Emperor Dục Đức. In 2001, Prince Bảo Vang wrote a book titled Duy Tân, Empereur d'Annam 1900–1945 about his father's life. Most cities in Vietnam have named major streets after him.