Кіріспе

Француз дипломаты Даниэль Бернар (13 қыркүйек 1941, Лион – 29 сәуір 2004, Париж) – Ұлыбритания және Алжирдегі Франция елшісі. Ол Израиль туралы даулы пікірімен есте қалды.

Хабарланған ескерту

2001 жылы Дэниел Бернард Ұлыбританиядағы Франция елшісі ретінде айтқан сөздері көпшілік назарына түсті: "Әлемдегі қазіргі барлық мәселелер сол ұсақ, жаман Израиль мемлекетінің кінәсінде". Дипломат қосты: "Неге әлем осы адамдардың себебінен үшінші дүниежүзілік соғысқа тап болатын болсын?" Бұл сөздер Конрад Блэкпен The Daily Telegraph газетінен, Блэктің жеке кешкі ас мәжілісінде айтылған деп хабарланды. Бернардтың бұл пікірі кейін Блэктің әйелі Барбара Амиел The Daily Telegraph газетінде жариялаған мақаласында қайталанды. Алғашқыда Бернард оны айтқанын есіне түсіре алмайтынын мәлімдеді, бірақ кейіннен айтқандарының мүлдем бұрмаланғанын мойындады. Бернардтың баспасөз хатшысы: "Ол бұл сөздерді жоққа шығармайды, ол жай ғана айтқандарының бұрмаланғанын айтады" деді. Сондай-ақ, ол жеке әңгіменің бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланғанына ашуланғанын және кешірім сұрамайтынын нақты айтты. Бернардтың өкілі Ив Шарпентье Бернардтың кешірім сұрауының қажеті жоқ екенін мәлімдеді. Ол: "Тақырып аясында елші "кішкентай Израиль" дегенді географиялық тұрғыдан шағын мемлекет ретінде айтқан, бірақ салдарының ауқымы зор және әлем бойынша қатты резонанс тудырды" деді.

Реакция

Британдық баспасөз бұл оқиғадан кейін қызу пікір-таластарды тудырды, бұл туралы "Дейли телеграф" газетінің 2001 жылғы 23 желтоқсандағы мақаласы куә. Британдық журналист Дебора Орр Бернардты қорғады. Британдық Лейбористер партиясының өкілдері Джим Мерфи мен Гвинет Данвуди француз президенті Жак Ширакқа Бернардтың отставкаға кетуін немесе оны қызметінен алуын сұрап хат жазды. Мерфи: "Егер бұл оның нақты пікірі болса, француз үкіметі тиісті шаралар қабылдауы керек. Мұндай көзқарастар ол атқаратын лауазымға мүлде үйлеспейді", - деді. Ал Данвуди: "Ол дереу отставкаға кетуі керек. Мен президент Ширакқа хат жазып, ол отставкаға кетпесе, оны жұмыстан босатуды талап етемін", - деп мәлімдеді. Израильде бұл мәлімдеме кеңінен наразылық тудырды. Израиль премьер-министрі Ариэль Шаронның өкілі Раанан Жисин Бернардтың сөзін "таза антисемиттік көрініс" деп бағалап, француз үкіметі "антисемиттік мәлімдеме жасаған елдің жоғары лауазымды өкіліне қатысты тиісті қорытынды жасауы керек" деді. Француз Сыртқы істер министрлігі Бернардты қорғап, антисемитизм айыптауларын жоққа шығарды. Министрліктің өкілі: "Бұл жағымсыз күдіктерді біздің Лондондағы елшіміз бұрыннан-ақ нақты айтқан, сіздер де сол мәлімдемеге жүгінуге болады", - деді. Француз баспасөзі де көбінесе Бернардты қолдады, бірақ оның ерекше тұлға екенін мойындады (Le Monde, 2 мамыр 2004). 2004 жылы Le Monde газетінде жарияланған оның некрологы да осы мәселелерді қамтиды. Бернард 2002 жылдың шілдесінде Францияның Алжирдегі елшісі болып тағайындалды. Ол 2004 жылдың сәуір айында 62 жасында қызметін атқап жүргенде қайтыс болды.