Оңтүстік Американың құпия маймылы: Мифтер мен шындықтар
Mono Grande
Оңтүстік Америкадағы алып маймыл – Mono Grande туралы аңыз, куәгерлердің баяндауынша, қалыпты маймылдардан әлдеқайда ірі. Сальваже туралы әңгімелер де бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Моно Гранде (испан тілінде "үлкен маймыл"), маймылға ұқсас ірі жаратылыс, Оңтүстік Америкада сирек кездеседі деп хабарланады. Мұндай жануарлар, әдеттегі Жаңа әлем маймылдарынан әлдеқайда ірі болып сипатталады. Бұл туралы айтылғандар көп жарияланбады және көбінесе сарапшылардың назарын аударған жоқ.
The Mono Grande (Spanish for "Large Monkey"), a large monkey like creature, has been occasionally reported in South America. Such creatures are reported as being much larger than the commonly accepted New World monkeys. These accounts have received rather little publicity, and typically generated little or no interest from experts.
Ескі хабарлар мен байқаулар
19 ғасырдың басында Оңтүстік Америкада саяхат жасаған неміс натуралисі Александр фон Гумбольдт Ориноко өңірінен әйелдерді ұстап алып, шатырлар тұрғызып, кейде адам етін жейтін жүнді, адамға ұқсас жаратылыстар – "Сальваже" ("Жабайы") туралы әңгімелер естіді. Ол бұл мифке сенбеді. Табиғаттанушы Филип Госс 19 ғасырдың ортасында Венесуэлаға саяхат жасағанда осы аңыздарды зерттеуге тырысты, бірақ айқын нәтижеге қол жеткізе алмады (Шёгрен, 1980).
The German naturalist Alexander von Humboldt, who travelled in South America during early 19th century, heard stories from Orinoco about furry human like creatures called Salvaje ("Wild"), which were rumoured to capture women, build huts and to occasionally eat human flesh. He attached no belief to the myth. The naturalist Philip Gosse also tried to examine these legends during his travels in Venezuela during the mid 19th century, but with no real success (Sjögren, 1980).
Қазіргі кездегі хабарлар мен байқаулар
1920 жылы фотоға түсірілген Лойс маймылы Оңтүстік Америкадағы мүмкін белгісіз үлкен маймыл ретінде ұсынылды; кейіннен ол дерлік толығымен жәндік маймыл екені анықталды. 1931 жылы Лойс маймылынан шабыттанған үш итальяндық Гайанадағы Мазаруни өзеніне экспедиция жасады, бірақ тұрғындардың айтқан сөздерінен басқа ешқандай дәлел таба алмады. Бенгт Шёгрен (1980) былай деп жазады: «Олар бірнеше куәгерлердің баяндамаларымен оралды, олар сұхбаттасқан адамдар оларды мазақтап, әсте жоқ деген ойды қалдырды». Америкалық миллионер де бір данасын тапқан адамға 50 000 доллар сыйлық белгіледі, бірақ ешкім сыйлықты талап еткен жоқ. Де Лойспен бірге сол аймақтарды зерттеген американдық ғалым Филип Гершковиц бұл оқиғаның ателес белзебут жәндік маймылынан туған миф екеніне келді. Алайда 1951 жылы француз Роджер Куртевиль де Лойс өзінің жаратылыстарын көрген Тарра өзенінде маймылға ұқсас адамды көргенін мәлімдеді. Де Лойс сияқты ол да жаратылыстың суретін дәлел ретінде ұсынды. Sjögren (1980) фотосуреттің жалған екенін, де Лойс фотосуретінің өңделген нұсқасы екенін айтады. 1987 жылы Гари Сэмюэлс (Нью-Йорк ботаникалық бағының гранты бойынша оқыған миколог) Гайанада саңырауқұлақты зерттеп жатқанда, жақын жерден қадам дыбысын естіп, гвианалық көмекшісін көремін деп ойлап, көз тіктеді. Оның орнына ол екі аяқпен жүретін, маймылға ұқсас, шамамен 1,5 метр биіктіктегі жаратылысты көрді. Сэмюэлс бұл жаратылыстың оған қарқырап, қашып кеткенін айтты.
The so called Loys' Ape was photographed in 1920 and proposed as a possible unknown great ape of South America; it has since been identified as almost certainly a spider monkey. In 1931, inspired by Loys' ape, three Italians made an expedition to the Mazaruni River in Guyana, but without further evidence than more alleged sightings from the residents. Bengt Sjögren writes (1980) that: "They returned home with a couple of eyewitness reports, that give the impression that the interviewed tried to make fun of them." An American millionaire also set up a reward of 50,000 dollars to the one who could find a specimen, but nobody seems to have claimed the reward. The American scientist Philip Herschkowitz, who traveled in the same areas as de Loys, concluded that the story was a myth whose origin was the spider monkey, Ateles belzebuth. However, in 1951, a Frenchman named Roger Courteville claimed to have seen an apeman at the same Tarra River where de Loys said he had seen his creatures. Like de Loys, he presented a photograph of the creature as evidence. According to Sjögren (1980) the photo was a hoax, a manipulated version of de Loys photograph. In 1987, Gary Samuels (a mycologist studying under a grant from the New York Botanical Garden) was studying fungi in Guyana. Hearing footsteps nearby, he glanced up, expecting to see his Guyanese assistant. Instead, he saw a bipedal, ape like creature standing about five feet tall. Samuels said the creature bellowed at him, then ran away.
Сын
Жоғарыда айтылғандай, Гумбольдт Сальвахе туралы хабарларды Еуропалық отарлаушылармен бірге Оңтүстік Америкаға келген мифтер деп санаған. Швециялық автор Рольф Бломберг (1966) Амазонка бассейніндегі жасырын монстрлар туралы қауесеттердің Артур Конан Дойлдың "Жоғалған әлем" (1912) кітабымен және ерекше ірі ұсақ маймылдарды (Sjögren, 1980) көру туралы шамадан тыс хабарламалардың үйлесімінен туындауы мүмкін деп болжайды, ал Бенгт Шёгрен (1962) былай деп мәлімдеді: "Критиктік білімі бар зоологтар үшін бұл "маймыл жұмбағы" тек жақсы әзіл ғана". Адамдардан басқа, гоминидтер (Hominoidea) Ескі Дүниемен шектеледі, ал Жаңа Дүниеде ұзын құйрықтары және жалпақ мұрындары бар кішкентай, көбінесе ағаштарда тіршілік ететін маймылдар (Platyrrhini) қоныстанған.
As mentioned above, Humboldt considered the reports of Salvaje to be just myths that came to South America with European colonists. The Swedish author Rolf Blomberg speculates (1966) that rumours of hidden monsters in the Amazon basin might have been inspired by Arthur Conan Doyle's book The Lost World (1912) combined with exaggerated reports of sightings of unusually large spider monkeys (Sjögren, 1980), and Bengt Sjögren (1962) remarked: "For critically educated zoologists is of course all this 'ape mystery' just a good joke". Beyond humans, hominids (Hominoidea) are restricted to the Old World, while the New World is populated by smaller, often arboreal monkeys with long tails and flatter noses (Platyrrhini).