Кіріспе
Hard Target – 1993 жылғы Джон Вудың АҚШ-тағы дебюттік фильмі. Фильмде Жан-Клод Ван Дамм Чанс Бодро рөлінде – жұмыссыз, үйсіз каджун теңізшісі және бұрынғы АҚШ күшдерінің барлаушысы. Ол Жаңа Орлеандағы қарақшылар тобынан Наташа Биндер (Янси Батлер) атты жас әйелді құтқарады. Чанс Биндердің жоғалған әкесін (Чак Пфарр) іздеп жүргенін біліп, оған көмектесуге келіседі. Бірақ көп ұзамай олар Биндердің әкесі аң аулауды ұйымдастырушылар Эмиль Фушон (Ланс Хенриксен) және Пик ван Клиф (Арнольд Вослу) қолынан қаза тапқанын біледі – олардың бірі қатал бизнесмен, екіншісі оның оң қолы. Олар үйсіз адамдарды ойын-сауық үшін аулауға айналдырады. Сценарийді Пфарр жазған, ол Ричард Коннеллдің 1924 жылғы "Ең қауіпті ойын" атты әңгімесінің 1932 жылғы киноадаптациясына негізделген. Hard Target – Вудың АҚШ-тағы тұңғыш фильмі және қытай режиссері түсірген алғашқы Голливуд туындысы. Universal Pictures Вудың режиссерлік жұмысына күмәнданып, түсірілімді бақылау үшін Сэм Раймиді жіберді, егер Ву сәттілікке жете алмаса, оны алмастыруға дайын болды. Ву көптеген сценарийлерді қарады, бірақ олардың көпшілігі жекпе-жек өнеріне қатысты, ол оған қызығушылық тудырмады. Hard Target үшін Пфаррдың сценарийін таңдағаннан кейін Ву басты рөлге Курт Расселлді шақыруды қалаған, бірақ Расселл басқа жобалармен айналысып жатқанын білді. Содан кейін Ву Universal-дың Ван Даммды таңдауымен келісті. Ву түсірілім кезінде Ван Дамммен жақсы қарым-қатынас орнатты және актердің осыған дайын екенін білгендіктен, фильмдегі әрекеттің мөлшерін арттырды. Жаңа Орлеанда 65 күн түсірілгеннен кейін Ву Америкалық кино ассоциациясымен (MPAA) R рейтингісін алу үшін көп қиындыққа тап болды. Ву MPAA қанағаттанғанша фильмді ондаған рет өңдеді. Алғашқы көрсетілімінде Hard Target киносын сыншылар әртүрлі бағалады, бірақ фильм қаржылық жағынан сәтті болды. Әсіресе, әрекетті көріністері үшін фильм культты атаққа ие болды, Hard Target культты классикаға айналды. Кейбір сыншылар оны Вудың ең жақсы американдық фильмдерінің бірі деп санайды.
the film
Hard Target is a 1993 action film directed by Hong Kong film director John Woo in his U. S. debut. The film stars Jean Claude Van Damme as Chance Boudreaux, an out of work homeless Cajun merchant seaman and former United States Force Recon Marine who saves a young woman named Natasha Binder (Yancy Butler) from a gang of thugs in New Orleans. Chance learns that Binder is searching for her missing father (Chuck Pfarrer), and agrees to aid Binder in her search. They soon learn that Binder's father has died at the hands of hunt organisers Emil Fouchon (Lance Henriksen) and Pik van Cleef (Arnold Vosloo), a ruthless businessman and his right hand mercenary, who arrange the hunting of homeless men as a form of recreational sport. The screenplay was written by Pfarrer and is based on the 1932 film adaptation of Richard Connell's 1924 short story "The Most Dangerous Game". Hard Target was Woo's first U. S. film and was also the first major Hollywood film made by a Chinese director. Universal Pictures was nervous about having Woo direct a feature and sent in director Sam Raimi to look over the film's production and to take Woo's place as director if he were to fail. Woo went through several scripts finding mostly martial arts films with which he was not interested. After deciding on Pfarrer's script for Hard Target, Woo wanted to have actor Kurt Russell in the lead role, but found Russell too busy with other projects. Woo then went with Universal's initial choice of having Van Damme star. Woo got along with Van Damme during filming and raised the amount of action in the film as he knew that the actor was up for it. After 65 days of filming in New Orleans, Woo had trouble with the Motion Picture Association of America to secure the R rating that Universal wanted. Woo made dozens of cuts to the film until the MPAA allowed it an R rating. On its initial release, Hard Target received mixed reviews from film critics but was a financial success. The film has gained a cult following especially for the action scenes, establishing Hard Target as a cult classic. Some critics regard it as one of Woo’s best American films.
Сюжет
Нью-Орлеанда үйсіз, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің барлаушысы және Вьетнам соғысының ардагері Дуглас Биндер аңшылықтың нысанына айналады. Оған 10 000 долларлық белбеу беріліп, ақша мен өмірін жеңіп алу үшін қаланың екінші жағына жетуі керек екені айтылады. Оның артынан аң аулауды ұйымдастырушы, бай спортшы Эмиль Фушон, оның жақын көмекшісі – жалдамалы сарбаз Пик ван Клиф, Фушонның тапсырыс берушісі, адамды аулау мүмкіндігі үшін 500 000 доллар төлеген бизнесмен Мистер Лопацки, сондай-ақ Стефан мен Питерсон сияқты кісі өлтірушілер де жүреді. Биндер мақсатына жетпей, үш арбалет жебесімен қаза табады. Ван Клиф ақша белбеуін алып қалады. Әкесін іздеу кезінде Биндердің ажырасқан қызы Наташаға бұрын оның әйелінде көп ақша бар екенін көрген қарақшылар тобы шабуыл жасайды және зорлауға тырысады. Оны ерекше жақын қарымбастың шебері, үйсіз Чанс Бодрео құтқарады – бұрынғы Әскери-теңіз күштерінің барлаушысы және теңізші, қазір жұмыссыз. Бодрео бастапқыда оның миссиясына араласуға құлықсыз, бірақ теңізшілер кәсіби одағының жарнасы төленбегендіктен, ол Наташаға өзінің жетекшісі және күзетшісі ретінде жалдануға келіседі. Аңды іздеу баяу жүреді, себебі қалалық полиция ереуілде, бұл аңшыларға өздерінің ісін оңайлатуда. Наташа әкесінің Фушон үшін жасырын түрде соғыс тәжірибесі бар және туыстары жоқ үйсіз адамдарды таратқан Рэндал По есімді рекрутерге парақшалар таратқанын біледі. Наташа Рэндалдан әкесінің өлімі туралы сұрақтар қояды, бірақ оларды Ван Клиф тыңдап қалады. Фушон мен Ван Клиф Поны ұрып-сапалап, жаза ретінде құлағын кесіп тастайды – олар оған қызы бар адамды жібергені үшін. Нью-Орлеан полициясының детективі Мари "Мэй" Митчелл Биндердің жоғалуын тергеуге асықпайды, оның күйген денесі тасталған ғимараттың күлінен табылғанға дейін. Өлім жазатайым оқиға деп есептеледі, бірақ Бодрео қираған жерлерді іздестіріп, Биндердің басқа бір таңбасын табады (әдетте олар жұптап беріледі), ол арбалет жебесімен тесілген. Ван Клифтің қолбасшылары Бодреоға кенеттен шабуыл жасап, оны есінен айырып, Наташамен бірге қаладан қорқытып шығады. Ол қайта келген соң Митчеллге Биндердің өлтірілгенін дәлелдейтін таңбаны ұсынады. Тергеу жақындаған сайын Ван Клиф пен Фушон аң аулау бизнесін басқа жерге көшіріп, "бос ұштарды" жоюға шешім қабылдайды. Аң аулаудың дәлелін жасырып жүрген сот-медициналық сарапшы да өлтіріледі. Содан кейін Бодреоның досы, Елайджа Ропер, ол да үйсіз және бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің барлаушысы, Фушонның аңшылығына қатысады және де қаза табады. Митчелл, Наташа және Бодрео Рэндалдың машинасына жеткенде Ван Клиф пен оның бірнеше адамы оларға тұзақ қояды. Атыс кезінде Митчеллдің кеудесіне оқ тиіп, қайтыс болады. Бодрео жалдамалы сарбаздардың бірнешеуін өлтіріп, Наташамен бірге қашып кетеді. Фушон мен Ван Клиф жалдамалы командасын және бес мергенді жинап, қуғын-сүргінді жалғастырады. Бодрео Наташаны баюдың терең жеріндегі өзінің ағасы Кларенс Дувидің үйіне алып барады және олардан көмек сұрайды. Бодрео, Наташа және Дуви аңшылық топты "Марди Гра зиратына" (ескі зақымданған Марди Гра жүзушілері мен мүсіндерінің қоймасы) жетелеп, Фушонның адамдарын бірінен соң бірін өлтіреді. Ван Клифті Бодрео атыс кезінде өлтіреді. Соңында Фушон ғана қалады, бірақ ол Наташаны кепілге алып, Дувидің кеудесіне жебемен шабады. Бодрео оған шабуыл жасап, соққылармен ұрады, содан кейін оның шалбарына граната тастайды. Фушон гранатаны ажыратуға тырысады, бірақ жарылыста өртеніп кетеді. Фушон қолданған жебе Дувидің вискилік құтысын тесіп өткендіктен, Дуви тірі екені анықталады. Бодрео, Наташа және Дуви қоймадан шығып кетеді.
Даму
Гонконгте "Қайнаған қазан" фильмін түсіргеннен кейін режиссер Джон Ву АҚШ-та жұмыс істеу ұсынысын қабылдауға шешім қабылдады, онда ол кинорежиссер ретінде бақыттырақ боларына сенді, себебі жұмыс темпі ыңғайлырақ және жұмыс уақыты қолайлы болатын. Вуға бұл жұмысты алғашқы рет Universal Pictures төрағасы Том Поллок ұсынды, оның "Killer" фильмін көрген соң. Universal компаниясы Вудың толық метражды фильм түсіруіне құлшынбады және продюсер Джеймс Джекс бұл кезеңді "сендіруге қиын болған уақыт" деп атағаннан кейін ғана келісім берді. Universal үлкен жобада ағылшын тілін жетік меңермейтін азиялық режиссердің болуынан алаңдады. Олар американдық режиссер Сэм Раймиді фильмнің өндірісін қадағалауға және Ву режиссерлік міндеттерін орындай алмаса, оны дайын күйде ұстауға жалдады. Райми Вумен жұмыс істеуге қатты қуанды, өйткені ол оның гонконгтық фильмдерінің жанкүйері еді. Райми сондай-ақ Вудың режиссерлік шеберлігіне сенімді болды, "Вудың 70 пайызы да 100 пайыз жұмыс істейтін көптеген американдық режиссерлерді озады" деді. АҚШ-қа келгеннен кейін Ву "Қатал мақсат" фильмін таңдамас бұрын бірнеше сценарийді қарады. Ол алған сценарийлер туралы былай деді: "Кейбіреулері жақсы, тіпті өте жақсы болды, бірақ қалғандары жекпе-жек өнері туралы фильмдер еді және мен продюсерлерге мұндай фильмдерге енді қызығушылық танытпайтындығымды айттым. Мен оларды көп жасадым". Осы кезеңде Вуға ұсынылған сценарийлердің бірі "Face/Off" болды, бірақ ол оқиғаның ғылыми-фантастикалық элементтеріне көңілі толмағандықтан одан бас тартты. "Қатал мақсат" сценарийін Чак Пфаррер жазды. Режиссер Эндрю Дэвис бұл сценарийге қызығушылық танытты, бірақ ақырында одан бас тартты. Ву Пфаррердің "Қатал мақсат" сценарийін оқып, оның "қарапайым, бірақ күшті оқиға екенін, оның астында терең сезімдер жатқанын" бағалады. Жақсы экшн-фильм үшін берік құрылым қажет. Чак маған оны берді". Ву сондай-ақ оқиғаның "Джон Ву стилінен алыс" болғанын, бірақ визуалды жағынан "өте Джон Ву" болатынын айтты. Пфаррер сценарийді бастапқыда "Жылаңаш олжа" фильміне негіздеп жазған. Сценарий қанағаттандырмайынша, Пфаррер "Ғайыпкерлер" фильмінен әсер алған сценарийді жасады, ол оның "Вирус" комиксінің негізі болды. Соңғы әрекет 1932 жылы түсірілген "Ең қауіпті ойын" фильміне негізделген сценарий болды. Пфаррер оқиғаның Жаңа Орлеанда өтуін Жан-Клод Ван Даммның акцентін түсіндіру үшін таңдады. Ву фильмнің актерлік құрамын іріктеуге қатысты, соның ішінде екінші рөлдерге актерлерді таңдап, операторды іздеді. Бұл рөл Батлерді "Drop Zone" және "Fast Money" сияқты экшн-фильмдердегі басты рөлдерге жеткізді. "Қатал мақсат" алғашқы көрсетілімінде американдық кассада аптаның екінші ең табысты фильмі болды. "Қатал мақсат" 1993 жылы АҚШ-тағы ең табысты фильмдердің 49-орынына ие болды. "Қатал мақсат" АҚШ-та 32,6 миллион долларлық билет сатудан түсім алды (әлемдік сатылым 74,2 миллион долларға жетті). "Қатал мақсат" 1998 жылдың 1 шілдесінде 1-ші аймақ үшін DVD форматында шығарылды. Фильмнің 2-ші аймақ DVD-сі 2000 жылдың 20 наурызында жарық көрді. Америкалық DVD-де Жан-Клод Ван Даммның басқа фильмдері бар DVD-жинақтары да шығарылды. Бұл DVD-ге "Қатал мақсат", сондай-ақ "Timecop", "Street Fighter", "Lionheart", "Sudden Death" және "The Quest" кірді. Фильмнің 116 минуттық нұсқасы ресми түрде шығарылмаған, бірақ ол пираттық көшірме ретінде табылған. Бұл көшірме сапасы нашар видеокассетаның дубляжы болып табылады және фильм көпшілікке көрсетілмеуі керек екенін көрсететін уақыт коды бұрышына жазылған. Еуропалық, жапондық және австралиялық DVD-лер 1-ші аймақ DVD-де болмаған зорлық-зомбылық көріністерінің үш минутынан кейін қалпына келтірді (бұл R рейтингі үшін кесілген), оларды Вудың түпнұсқалық кесуіне ең жақын нұсқалар етті. Ұзақ нұсқасы туралы Ву былай деді: "Маған түпнұсқалық нұсқасы әрине ұнайды! Мен сондай-ақ ұзақ нұсқасы культты фильмге айналғанын естідім, кейбіреулер оны көріп, қатты ұнады, бұл өте қызықты. Мен студияның фильмді қайта шығаруға қызығушылық танытар еді". Фильмді 2013 жылы Ұлыбританияда және 2015 жылы АҚШ-та Universal Studios шығарды. Kino Lorber оны АҚШ-та 4K Ultra HD форматында шығарды және 2021 жылы Blu-ray форматында қалпына келтірді, соның ішінде режиссердің цензураланбаған нұсқасы мен АҚШ-тың театрлық нұсқасы бар. Қосымша мүмкіндіктердің бірі - режиссер Джон Вумен жасалған жаңа сұхбат.
Кассалық жинақ
Фильм 1993 жылғы 20 тамызда АҚШ-тың кинотеатрларында кең форматта көрсетілді. Алғашқы көрсету аптасында фильм екінші орынды иеленді, 1,972 кинотеатрда көрсетіліп 10,106,500 долларлық табыс әкелді. "Жұмысқа қарсы" фильмінің кірісі екінші аптасында 50%-ға төмендеп, 5,027,485 долларға жетті. Сол демалыс күндері фильм 1,999 кинотеатрда көрсетілгенімен үшінші орынға түсіп қалды. "Қашқын" фильмі өз орнын бермей, 14,502,865 долларлық кассалық табыспен бірінші орында қалды. Соңғы көрсету аптасында "Жұмысқа қарсы" фильм 1,270,945 долларлық кіріспен шалқасынан он бірінші орынға түсті. Сол күні Брюс Уиллис қатысқан "Қашықтықтағы қадам" фильмі тұңғыш рет көрсетіліп, 8,705,808 долларлық табыспен бірінші орынды жеңіп алды. Фильм 5 апталық көрсету барысында жалпы билет сатылымы бойынша 32,589,677 долларлық кіріс тапты. Халықаралық аренада фильм тағы 41,6 миллион долларлық кассалық табыс әкеліп, жалпы әлемдік кірісті 74,189,677 долларға жеткізді.
Басқа жауаптар
1995 жылы Ван Дамм: "Hard Target сценарийі нашар болды, бірақ бізде керемет экшн-сценалар болды, ал Джон Ву мені майлы шашы бар самурайға ұқсатты". Кейіннен Арнольд Вослу былай деді: "Бұл жақсы фильм, мен Лэнс [Генриксен] екеуміздің жаман жігіттер ретінде жасағандарымызбен мақтанамын. Бір көрсетілімде Universal компаниясының өкілі екі жаман жігітті қатты ұнатып, олардың оқиғасын жалғастыру үшін ақша салуға дайын екенін айтты. Джон Вуменмен жұмыс істегеніме қуаныштымын, бірақ ешкім туралы жаман сөз айтуды ұнатпасам да, Жан-Клод [Ван Дамм] туралы жақсы ештеңе айта алмаймын". 1997 жылы Ву "Hard Target" фильміне кері бұрып қарап, "біраз жағынан, оны түсіру өте қиын болды, бірақ экшн-сценалардың қалай шыққанына өте қуаныштымын" деді. Фильмнің қабылдануына қатысты Ву өзін және өзінің "стилін" кінәлады: "Біз "Hard Target" фильмін түсіргенде, ол американдық фильм болғанымен, оны гонконгтық фильмдер стиліне жақындатуға тырыстым. Бірақ бұл бастапқыда жақсы нәтиже бермеді, себебі көрермендер гонконгтық стильмен таныс емес екенін байқадым. Осы уақыт аралығында фильмді романтикалық етуге тырыстым, екінші жағынан оны заманауи вестернге ұқсатуды қаладым, өйткені мен вестерн фильмдерін өте жақсы көремін. Дегенмен, "Hard Target" фильмінде мен тым амбициялық болдым, бір фильмде бәрін жасауға тырыстым. Бұл АҚШ-тағы дәстүрлі фильмдерден өзгеше болды, сондықтан көрермендер осы техниканың мәнін түсінбеді. Бұл әдеттегі голливудтық экшн фильмі емес. Сонымен қатар, баяу кадрлар мен зорлық-зомбылық көріністері де көрермендерге ауыр тиді. Кейбіреулер фильмнің ортасында кинотеатрда қалды. Фильм үлкен жетістікке жетпесе де, жақсы сатылды". Жаңа нұсқада Скотт Адкинс, Роберт Кнеппер, Рона Митра, Энн Труонг және Темуэра Моррисон ойнайды, сондай-ақ жалғасы да бар.