Кіріспе

Оңтүстік Каролина штатындағы батпақты жерлерде мекендейтін жаратылыс. Оңтүстік Каролина штатының Ли округі фольклорында Скеп Оре батпағының Елік Адамы (сондай-ақ Ли округінің Елік Адамы деп те аталады) – бұл аймақтың батпақты жерлерін мекендейтін күнұстаз екендігі айтылады. Алғаш рет 1980-жылдардың аясында еске алынған, осы жаратылысқа байланысты болған көріністер мен келтірілген зиян туралы хабарлар газеттерде, радиода және теледидарда кеңінен жарияланды. Дінтану профессоры Джозеф П. Лейкок бұл оқиғаға және басқа да ұқсас мәлімдемелерге байланысты туындаған бұқаралық ақпарат құралдарының қызу қызығушылығын және одан кейінгі жанкүйерлердің құлшылығын «күнұстазды көру, бұқаралық ақпарат құралдарының назары, одан әрі көріністер, одан кейін қызығушылық танытқан туристер мен монстр аулаушылардың келуі» сияқты болжамды оқиғалар тізбегі деп сипаттады. Зерттеуші Бен Рэдфорд бұл қызықты оқиға екенін айтады, «бірақ оның бірнеше маңызды аспектілері сын көзбен қарағанда әлсірейді».

Тарих

1988 жылдың 14 шілдесінде Ли округінің шериф кеңсесі Бишопвилл қаласының сыртындағы Браунтаун ауданындағы үйдің тұрақ орнында түнде зақымдалған автомобиль туралы хабарды тергеді, бұл орын Scape Ore Swamp батпағының жиегінде орналасқан. Автомобильде тіс іздері, шаштары бар сызаттар және лайлы аяқ іздері табылған. Шериф Листон Трусдейл бұл оқиғаның батпақтағы теріскей адам туралы әңгімеге ұласқан түрлі шағымдардың басталуы болғанын атап өтті. Автомобильдің зақымдалуы туралы жаңалықтан кейін, 17 жасар жергілікті Кристофер Дэвис шерифке екі апта бұрын оның машинасына "жасыл, ылғалдай, шамамен 2 метр биіктікте, үш саусағы, қызыл көзі, сарқырама тәрізді терісі және жыланша қабықтары бар" жаратылыс шабуыл жасағанын хабарлады. Дэвистің сөзіне қарағанда, ол фастфуд мейрамханасындағы түнгі сменадан кейін үйге келе жатқанда, машинасының дөңгелегі тесіліп кеткен. Оны жөндегеннен соң, ол өзіне қарай келе жатқан жаратылысты көрген. Дэвис көлікке отырып, жүре бастады, бірақ жаратылыс тез арада көліктің үстіне секірді. Ол тежегішті басып, жаратылыстың көліктен құлауын қамтамасыз етті, бұл Дэвиске қашып кетуге уақыт берді. Газеттер мен БАҚ-тың жариялануы оның мәлімдемелеріне қызығушылықты арттырды. Жергілікті кәсіпкерлер "Терискей адам" суреттері салынған футболкаларды сата бастады, ал жергілікті сауда палатасы БАҚ назарын "қоғам үшін пайдалы" деп итермеледі. Газеттер мен БАҚ-тың жариялануының артуы жаңа көріністер туралы хабарларды тудырды, ал аймақ көп ұзамай туристер мен аңшылар үшін тартымды орынға айналды. Жергілікті WCOS радиостанциясы жаратылысты тірі ұстаған адамға 1 миллион доллар сыйлық ұсынды. 2008 жылы CNN телеарнасы Бишопвиллдегі бір жұптың көліктеріне келген зақым туралы хабарлағанда "Терискей адам" аңызын атап өтті, соның ішінде қан іздері де болған. Кейіннен қан іздері үй итіне тиесілі екені анықталды, бірақ жергілікті шериф бұл койот немесе қасқыр болуы мүмкін деген болжам жасады. 2015 жылы жергілікті WCIV телеарнасы Джим Уилсон және басқа да белгісіз адамдар түсірген деген мәлімдемеге сәйкес "Терискей адам" суреттері мен бейнелерін көрсетті. 2017 жылдың тамызында Оңтүстік Каролинаның Төтенше жағдайларды басқару бөлімі аймақтан өткен күн тұтылуы кезінде "көзді жоқ әрекеттерге" қатысты әзілді твит жариялады, Ли және Самтер округтерінің тұрғындарына "Терискей адамды көру үшін сақ болуға" кеңес берді.

Сын

Скептикалық тергеуші Бен Радфорд Крис Дэвистің әңгімесінің егжей-тегжейі мұқият қарағанда тұрғысыз екенін мәлімдейді. Шериф Трусдейл Дэвистің әңгімесі ешқандай өзгеріссіз болғанын айтты, бірақ Радфорд бұл рас емес деп жазады. Апталар, айлар бойы, қайталап айту барысында, егжей-тегжейлер көп рет өзгерді – денесі қабықтан жабылғаннан бастап, "жаратылыстың сазға толтырылғанына" дейін, Дэвис оны алғаш көргенде арақашықтыққа дейін, және оның машинаға шабуыл жасаған-жасамағанына дейін. Радфорд Дэвистің таңғы сағат 2-де, ай жарығы жоқ, тығыз орманды аймақта жарық болмағанда, "Иезуиль адамына" (Lizard Man) қатысты егжей-тегжейлерді қалай көре алғанын сұрайды. Егер бұл агрессивті жаратылыс болса, неге басқа сенімді куәліктер болған жоқ? Радфордтың пікірінше, Дэвистің әңгімесінің уақыты логикалық емес. Егер Дэвис машинасының багажын жапқанда көлеңкеде жаратылысты көрген болса, оның қайта машинаға кіріп, кетіп қалуы керек еді, бірақ Дэвис жаратылыстың соншалықты жылдам болғанын және машинасына жетіп алғанын айтады. Полиграф тестісі Дэвиске Southern Marketing, Inc. компаниясымен жүргізілген, бұл компания "Дэвис үшін жекелеген шараларды ұйымдастырады" және Радфорд бұл тестінің "жарнамалық трюк" болуы мүмкін екенін айтады. Тағы бір қызықты мәселе – Дэвистің машинасына келтірілген зақымның фотосуреттері жоқ, бұл оқиғаның болғанын көрсетер еді. Газеттерде машинаның зақымдануына қатысты әртүрлі сипаттамалар келтірілген, ал бір жергілікті газетте Дэвис "қанатында сызаттан басқа зақым жоқ" деген сөздері келтірілген. Радфорд Дэвистің баяндамасы "әбден сенуге келмейтін, мүмкін емес және қисынсыздыққа толы. Бұл шындыққа жақын немесе жалған болуы мүмкін, бірақ қандай жағдайда болсын, жаратылыстың бар екенін көрсететін нақты дәлел табылмады". Тергеуші Алисия Латц Дэвистің сол түні жергілікті бұршақ шаруасы Лусиус Элморды көргенін болжайды, ол соңғы уақытта болған ұрлықтардан кейін сол түні сарайын күзетіп отырған. Элмор машина дөңгелегінің жарылғанын естіп, ұрылар деп ойлап, олармен беттесу үшін жолға шықты. Элмор Дэвисті көргенде ол қорқып, қашқан деді.

Медиа

2010 жылы "Destination Truth" телебағдарламасында осы аңызға толы жаратылыс көрсетілді. "Жынды монстрлар және ерекше аңдар" сияқты балалар кітаптары өздерінің жануарлар жинағына осы монстрды қосады. Линда Годфридің 2014 жылғы "Америкалық монстрлар: Америкадағы монстрлар туралы әңгімелер, аңыздар және көріністер тарихы" кітабында кесіртке адам туралы бөлім бар, ал криптозоолог Лайл Блэкберннің 2013 жылғы "Кесіртке адам: Бишопвилл монстрының нағыз тарихы" кітабында осы жаратылыстың толық тарихы жазылған. Кесіртке адам "Fact or Faked" телешоуының "Reptile Rampage" атты эпизодында да пайда болды. Алғашқы хабарлама елдің 100-ден астам газетінде жарияланды.