Солтүстік теңіз сардары: Серевин Норби өмірі мен күресі
Søren Norby
Северин Норби: Дания-Швеция теңіз шайқастарындағы көрнекті теңіз офицері, Готландты билеушісі. Фридрих I-ге қарсы көтерілісі, соңғы жылдары император Карл V қызметінде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сорен Норби, Северин Норби (өлді 1530) – Дания корольдері Ханс I және Кристиан II флоттарының жетекші теңіз офицері. Ол Швеция мен Любекке қарсы теңіз соғыстарында Дания флотының ең үлкен кемесімен басшылық етті. Норби Скандинавиядағы түрлі жерлерді басқарды, 1517 жылдан 1525 жылға дейін Готландты биледі. 1525 жылы Данияның Фредерик I-ге қарсы көтерілісі жеңіліске ұшырады, ол Даниядан қашып, өмірін Киелі Рим императоры Карл V қызметінде аяқтады. Норбидің есімдері белгісіз әйелдерден екі баласы болды: Олов есімді ұлы және қызы. Соғыстағы жетістіктері үшін Норби Сканиядағы Борринге аббаттығымен марапатталды және Роскильдеге жақын орналасқан Харальдсборгты иеленді. Жаңа Дания королі Кристиан II тұсында Норби 1514 жылы Гелдернге қарсы Бургундияның Карл II-іне көмек көрсету үшін флоттың басшысы ретінде жіберілді. Стокгольмді қоршауы Кристиан II-ге 1520 жылы швед тәжін иеленуге көмектесті. Норби Стокгольмдегі қанды оқиға кезінде тұтқындауларға көмектесті, бірақ көптеген шведтерді Стокгольмнен алып шығып құтқарды. Оған содан кейін Кальмар қамалы берілді. Норбиге Гренландия арқылы Батыс Үндістанға теңіз жолын табу тапсырылды, бірақ 1521 жылы Швеция королі болып сайланған Густав Вазаның билікке келуіне байланысты жоспарларын тоқтатуға мәжбүр болды. Келесі жылдары Норби Оландты жоғалтты, бірақ Финляндия мен Норрботтенді бағындырды. 1523 жылдың сәуір айында Кристиан II үлкен қысымға ұшырап, тақтан бас тарғанда, Норби оған адал болған жалғыз феодал болды. Сол жылы Норби Кальмар мен Финляндияны жоғалтты және Висборгта бекінді. Ол оқшауланып, әскерлеріне жалақы төлеу үшін өз монеталарын шығара бастады, олар Северин Норби есімімен белгіленді. Ол Висборгты сақтап қалу үшін Данияның жаңа королі Фредерик I, Швеция және Любекпен келіссөздер жүргізді. Дипломатиялық маневрлерден кейін Норби Висборгта қалды және 1525 жылдың сәуір айында Кристиан II атынан Блекингеде көтеріліс ұйымдастырды. Фредерик I-нің генералы Йохан Ранцау Норбиді жеңіп, Даниямен келісімге келді, онда Норби Висборгты Блекингедегі жермен алмастырды. Висборгты тапсыру кезінде Норбиді Фредерик I-нің кеңесшісі Отте Крумпен алдап, Любекке тұтқынға берді. Алайда, ол дереу босатылды, өйткені оның әскерлері онысыз Висборгты тастауға бас тартты, содан кейін олар келісілгендей Блекингеге қоныстанды. Блекингеде Норби Любек пен Швецияға қарсы қасаққойлықпен айналысты және Кристиан II-ді Фредерик I-ге қарсы қолдады. 1526 жылдың тамызында оның үш жауы оған қарсы бірігіп шабуыл жасады. Норби Ливонияға қашып, Мәскеудегі Ресейдің Василий III-іне барды. Богемия королі Фердинанд I-нің көмегімен Норби Мехеленге сапар шегіп, 1528 жылдың қарашасында Кристиан II-ге қайта қосылды. Кристиан II-нің жағдайы Данияны қайта басып алуға тырысу үшін тым нашар болғандықтан, Норби 1529 жылы Бургундияның Карл II-іне, қазір Карл V ретінде танылған Киелі Рим императорына қосылу үшін сапар шекті. Ол 1530 жылдың ақпанында Флоренцияны қоршауға қатысқаны туралы Кристиан II-ге хат жазды, содан кейін көп ұзамай қайтыс болды.
Søren Norby, selfstyled as Severin Norbi (died 1530) was a Danish leading naval officer in the fleets of Danish kings Hans I and Christian II. He commandeered the greatest ship of the Danish fleet in naval wars against Sweden and Lübeck. Norby governed various land possessions in Scandinavia, ruling Gotland from 1517 to 1525. His rebellion against Frederick I of Denmark in 1525 was defeated, and he fled Denmark, ending his life in the employ of Charles V, Holy Roman Emperor. Norby had two children with unknown women; a son named Olov and a daughter, of whom little is known. For his success in the war, Norby was rewarded with Börringe Priory in Scania and also owned Haraldsborg near Roskilde. Under new King Christian II of Denmark, Norby was sent as leader of a fleet to aid Charles II of Burgundy against Geldern in 1514. and his blockade of Stockholm helped Christian II secure the Swedish throne in 1520. Norby helped make arrests during the Stockholm Bloodbath, but is said to have rescued many Swedes by sailing them out of Stockholm. He was then granted Kalmar Castle. Norby was tasked with finding a sea route to the West Indies via Greenland, but had to abandon his plans due to the rise of Gustav Vasa who was crowned King of Sweden in 1521. In the following years, Norby lost his possession of Öland, but conquered Finland and Norrbotten. When Christian II abdicated under great pressure in April 1523, Norby was the only seignory who stayed loyal to him. Norby lost Kalmar and Finland that year, and fortified himself at Visborg. He was isolated and began minting his own coins in order to pay his men, bearing the name insignia Severin Norbi. He negotiated with both the new Danish king Frederick I, Sweden, and Lübeck to keep his possession of Visborg. After diplomatic machinations, Norby eventually stayed at Visborg, and he launched a rebellion in Blekinge in April 1525, in the name of Christian II. Frederick I's general Johan Rantzau defeated Norby, and he reached a settlement with Denmark, in which Norby exchanged Visborg for land in Blekinge. During the surrender of Visborg, Norby was double crossed by Frederick I's advisor Otte Krumpen and left for capture by Lübeck. However, he was promptly released as his men rejected leaving Visborg without him, and they then resettled in Blekinge as agreed. While in Blekinge, Norby continued his piracy against Lübeck and Sweden, and carried on supporting Christian II against Frederick I. His three enemies finally united to attack him in August 1526. Norby escaped to Livonia, and travelled to Vasili III of Russia in Moscow. With the help of King Ferdinand I of Bohemia, Norby travelled to Mechelen where he was reunited with Christian II around November 1528. As Christian II's position was too weak to attempt a reconquest of Denmark, Norby travelled to join Charles II of Burgundy, now known as Charles V, Holy Roman Emperor, in 1529. He wrote to Christian II of his partaking in the Siege of Florence in February 1530, where he died shortly thereafter.