Кіріспе
2000 жылғы Doctor Who аудиодрамасы
The Genocide Machine – Big Finish Productions компаниясының ұзақ жылдар бойы көрсетілген британдық ғылыми-фантастикалық телесериалы Doctor Who негізінде жасалған аудиодрамасы. Ол Далек Империясы аркасының бірінші бөлігін құрайды, ол "Апокалипсис элементі" және "Мутанттар кезеңі" аудиодрамаларында жалғасады. Аяқталуы "Далектер уақыты" аудиодрамасында болады.
Қысқаша мазмұны
Кар-Шаррат планетасында Жетінші Доктор мен Асс Далектердің "Wetworks Facility" деп аталатын технологияны қолға түсіруіне бөгет қоюға тырысады. Бұл эпизод ғылыми этика мәселелерін көтеріп көрсетеді.
Сюжет
Бев Таррант және оның құтқару тобы құпия және құнды Зиггуратты иелену үшін, адам тұрмайтын Кар Шаррат планетасына келеді. Олар планетада Далектер бар екенін және басқа да жаратылыстар бар екенін біледі. ТАРДИС-те Эйс кітапханадан біраз кітап тауып алады, доктор олардың Кар-Шарраттағы кітапханадан екенін түсіндіреді. Олар кітаптарды қайтару үшін планетаға барады. Доктор кітапханаға кіреді, онда ол ескі досы, бас кітапханашы Элгинмен кездеседі. Эйс Элгинге деген жеккөрушілігі, өйткені ол адамдардың кітапхананың кітаптар жинағына қол тигізуіне қарсы. Ол шаршап, ТАРДИС-ке қайтып барады. Эльгин оған кітапханаға қайта кіруге мүмкіндік беретін ДНК-белгісін береді. Эльгин Докторға кітапханада орналасқан таңғаларлық технологиялық дамуды көрсетеді. Доктор Елгин оған бұл кітапта бүкіл әлемдегі білім бар екенін айтқанына дейін қатты таңғалмайды. Доктор тіпті Уақыт Иелері де бұл технологияны қолдана алмайтынын айтады, сондықтан Матрица құрылды. Эльгин кітапханаға қарсы агрессивті шетелдіктер қауіп төндіргенін айтады, ал Доктор ақырында оның Далектер екенін айтады. Эйс ТАРДИС-ке қайта оралады, бірақ жолда айқайлауды естиді, және тергеуге бара жатып, Бев Таррантты табады. Эйс кітапхананы сипаттағанда, ол сенбейтін, өйткені оған планетада ешкім тұрмайды. Алайда ол Эйспен қайтуға келіседі, бірақ оларды Арнайы қару-жарақ Далегі ұстайды. Далектер уақыт дәлізін технологиясын қолданып, сектордағы барлық планеталарға Далектерді орналастырды, содан кейін жүздеген жылдар бойы уақыт сезімталдығы бар Уақыт Иесін тұтқындап, кітапхананың қорғанысына еніп, оларға ылғалды ғимаратты басып алуға мүмкіндік берді. Оның орнына Далектер Эйс көшірмесін жасайды, ол ДНК тегпен толтырылады, ол кітапхананың кедергісінен өте алады. Доктор Эйсаны іздеуге шығады, ақырында оны және Бевті табады. Олар кітапханаға қайтарылғаннан кейін Доктор Зигкуратты зерттеу үшін қайтадан кетеді. Алайда ол артта қалған тустың шын мәнінде дубликат екенін түсінбейді. Ол Зигкураттың, шын мәнінде, ТАРДИС дыбысы естілген кезде, Далектерді ояту үшін іске қосылған Далектердің қыстау блогы екенін біледі. Содан кейін ол дубликаторды көріп, Эйс туралы шындықты түсінеді. Ол және Элгин кітапханаға қарай жүгіреді, бірақ олар келгенше, кітапханаға Далектердің жауынгерлік крейсері түседі, онда көбейтілген Эйс уақытша қалқанды түсіреді. Доктор Эльгинмен бірге ТАРДИСке қайта оралады, оған қалған жалғыз әрекет - Уақыт Иелеріне шұғыл хабар жіберу. Алайда, олар ТАРДИС-ке келіп, оны Далектермен, соның ішінде Далектер Жоғарғысымен қоршап алғандығын көріп, берілуге мәжбүр болады. Доктор Далектердің жоспары үшін өте маңызды, өйткені олар Уитворк туралы білімді Далектің ақыл-ойына уақыт Лордының нейрондық буферлерісіз жүктей алмайды. Олар оны ғимаратқа алып барып, машинамен қосып, ғаламның барлық білімін Далектердің сынақ субъектісіне жүктейді. Жүктеу аяқталғаннан кейін, Элгин Доктордың операцияның ауырсынуынан өлді деп санайды. Осы арада Эйс пен Бев жаңбырдан естілген құпия дыбыстар шын мәнінде өмір сүру формасы екенін түсінеді. Бев өзінің қаза тапқан әріптесі Раппеллді арманында көрген. Оның денесін жаратылыстар басып алған. Далектер ылғал-құралды жүктеген кезде, Раппел келіп, оларды құтқаруға кіріседі, бірақ олар Далектер сынақ субъектісімен бетпе-бет келеді, оларды жоюға дайын. Сынақ субъектісі жүктегеннен кейін бақылаудан шығып, бейбағдар болады және Асси, Бен мен Раппелді жоюға тырысқанда мүлдем жоғалады. Ол кітапхананың қабырғасына саңылау жасайды, ол арқылы Эсс пен Бев қашып кетеді, бірақ Раппелл оларды қорғауға қалды және жойылады. Алайда, Далек әйелдерді қуып бара жатқанда, Далекке қатты жаңбыр жауады. Жаңбырдың ішінде Кар-Чарраттың жергілікті жаратылыстары бар, олар қаптамаға еніп, Далекті өлтіре алады. Доктор өзінің санасын әлі де тірі деп санайды, ол өзінің қаһарлануына қарай, ылғал зауытының технологиясы Кар Карратиандарды құлдыққа түсіруге негізделгенін біледі. Жаратылыстар Доктордың ақыл-ойын оның денесіне қайта жүктей алады, ал ол оларды босатуға ант береді. Көп ұзамай Эйс, Элгин және Бевпен қайта қосылған ол Кар Карратиандарды Киіз үйден босатуды жоспарлап отыр. Элгин Кар-Харраттықтарды құлдыққа түсіргені үшін Докторға өкінуін білдіреді, бірақ доктор олардың саналы екенін түсінбейді, бірақ кітапханашы мен оның адамдары жергілікті тұрғындармен қарым-қатынас жасауға тырыспағандықтан, доктор қозғалмайды. Докторды қоршаған ТАРДИСке қайта кіруге рұқсат ету үшін Кар-Харраттықтар Далектерді жояды, бірақ көбейтілген Эйс келеді. Көбейтілген Эйс Далектерге қарағандай жаңбырға төзімді емес, Элгинге өлтірумен қорқытады. Алайда бас каталогшы Принк оған көмекке келіп, көбейтілген Эйске шабуыл жасайды, оған зиян келтіреді. Принк көбейтілген Эйспен өлтірілгенімен, келтірілген зиян Кар-Харраттықтарға көбейтілген Эйстің ішіндегілерді бұзуға мүмкіндік береді, олар оны жоюға жетеді. Доктор Уитворксты жою мақсатымен ғимаратқа бағыт алады, Эйсті оның көшірмесі болып әрекет етуге мәжбүрлейді, Далектерден өту үшін. Ғимаратта олар Далектер сынақ субъектісімен және Жоғарғы Далекпен келіседі. Біраз санаға ие болған сынақ субъектісі Жоғарғының бұйрығына қарсы Уитворксты жоюдан бас тартады. Эйс Уитворкстың ғимаратына Nitro 9 орналастырғанда, сынақ субъектісі оны жоюдан қорғау үшін Жоғарғыға шабуыл жасайды. Жоғарғы Далек аналық кемесіне шегінеді, Арнайы қару-жарақ Далегіне сынақ субъектісін өлтіруді тапсырады, бірақ Nitro 9 Уитворкстың машиналарын жарып, Кар-Харраттықтар босатуға жетеді. Планетадағы қалған Далектер жаңадан босатылған жергілікті тұрғындармен суға батырылады. ТАРДИС кітапхананың қираған орындарына оралады, Эйс пен Доктор сынақ Далегінің ғаламның барлық білімімен және моральдық санамен жаңа дәуірді бастауы мүмкін бе екені туралы ойланады. Элгин Кар-Харраттықтарға жасаған қатыгездігі үшін өкінеді, олардың саналы екенін түсінбейтінін біледі, бірақ Доктор қозғалмайды, өйткені кітапханашы мен оның халқы жергілікті тұрғындармен тілдесуге тырыспаған. Скардодағы Далек Императорына сәтсіздігі туралы есеп берген Жоғарғы Далек өзін-өзі жоюға бұйрық алады. Алайда Император толыққанды көңілсіздікке түспейді, өйткені Далек Империясын кеңейту үшін оның тағы да жоспарлары бар.
The test subject is out of control and disoriented after the download and misses completely when it tries to exterminate Ace, Ben and Rappell. It shoots a hole in the wall of the library, through which Ace and Bev make their escape, but Rappell stays behind to cover them and is exterminated. However, when the Dalek pursues the women, a heavy fall of rain falls on the Dalek. The rain contains the native creatures of Kar Charrat, and they are able to penetrate the casing and kill the Dalek. The Doctor finds his consciousness still alive inside the Wetworks where he discovers to his outrage that the wetworks technology is based on the enslavement of the Kar Charratians. The creatures are able to download the Doctor's mind back into his body, and he swears to free them. Soon reunited with Ace, Elgin and Bev, he plans to free the Kar Charratians from the Wetworks by allowing Ace to use Nitro 9 on the library building. Elgin expresses remorse to the Doctor about the enslavement of the Kar Charratians not realising that they were sentient, but the Doctor is not moved as the librarian and his people had not even tried to communicate with the natives. Trying to allow the Doctor to re enter the surrounded TARDIS, the Kar Charratians kill the Daleks surrounding the time machine, but the duplicate Ace arrives. The duplicate is impervious to the rain unlike the Daleks, and threatens to kill Elgin. However, the chief cataloguer Prink rushes to his aid and attacks the duplicate, damaging it. Although Prink was killed by the duplicate, the damage allowed the Kar Charratians to penetrate the duplicate's insides, and they succeed in destroying it. The Doctor proceeds to the Wetworks with the intention of destroying it, using Ace to pretend to be her own duplicate to get past the Daleks. At the facility they encounter the Dalek test subject and the Dalek Supreme arguing. Having obtained something of a conscience, the test subject was refusing to destroy the Wetworks facility against the Supreme's orders. When Ace places Nitro 9 on the Wetworks facility, the test subject fires at the Supreme to prevent it exterminating her. The Dalek Supreme retreats to its mother ship leaving the Special Weapons Dalek to kill the test subject, but the Nitro 9 succeeds in blowing up the machinery of the Wetworks, and the Kar Charratians manage to escape. The remaining Daleks on the planet are drowned by the newly free natives. The TARDIS returns to the ruins of the library, and Ace and the Doctor ponder on whether the test subject Dalek with the complete knowledge of the universe and a moral consciousness could have heralded a new era for the Doctor. Elgin rues the destruction of his life's work, but out of guilt for his treatment of the Kar Charratians realises it was a crime. Reporting its failure to the Dalek Emperor on Skaro, the Dalek Supreme is ordered to self destruct. The Emperor is not totally despondent, however, as it has more plans to extend the Dalek Empire
Қызықты деректер
Бев Таррант кейіпкері "Даст Бридинг" туындысында және Бернис Саммерфилдтің "Беллотрон оқиғасы" аудиодрамасында да пайда болады. Бұл оқиға Далек Империясы аркасының бірінші бөлігін құрайды, бұл сюжет желісі Жетінші Дәрігермен басталып, Алтыншы Дәрігермен ("Апокалипсис Элементі") және Бесінші Дәрігермен ("Мутант Фазасы") жалғасады, ал Сегізінші Дәрігермен ("Далектер Уақыты") аяқталады. Осы оқиғалардағы элементтер Далек Империясы сериясымен байланысты. Бұл оқиға Big Finish аудио пьесаларында Далектердің алғашқы рет пайда болуы болды. Бұл оқиғаның бастапқы атауы "Wetworks" еді және ол Big Finish сериясындағы кейбір алдыңғы аудиодрамалардың соңындағы трейлерлерде де осылай аталды. Барлық білімді қамтитын кітапхана идеясы 2008 жылғы "Кітапханадағы үнсіздік" және "Өлілердің орманы" телеэпизодтарында қайта пайдаланылды, онда Оныншы Дәрігер мен Донна басты рөлдерде ойнады. Бұл идея "Алтыншы Дәрігер" романындағы "Спиральді сызық" туындысында да қолданылған. Бұл эпизод – Далектерге Николас Бриггс дауысын берген алғашқы рет, ол 2005 жылы "Doctor Who" сериалының бірінші сериясы "Далек" бастап, Далектердің дауысын жаңғыртуға жалғастырды.