Кіріспе

Еуропалық Одақтың 1-ші комиссиясы – Еуропалық Комиссияның сегізінші президенті Жак Делор басқарған әкімшілік. Делор үш мерзімге (соңғысы шамамен бір жылға созылған) Еуропалық Комиссияға төрағалық етті. Бірінші мерзімі 1985-1988 жылдар аралығында, екіншісі 1992 жылға дейін, ал үшіншісі 1994 жылға дейін болды, бұл Делорды ең ұзақ қызмет еткен президент етіп белгіледі. Оның комиссиясы еуропалық интеграцияны ілгерілетудегі ең табысты комиссия деп есептеледі. Үш рет қызмет еткен жалғыз комиссия осы болды, ал Делор бес екі жылдық мерзімге қызмет етті (сол кездегі регламент бойынша). Үшінші комиссия – 1993 жылы Маастрихт шарты күшіне енгеннен кейін құрылған Еуропалық Одақтың алғашқы комиссиясы.

Тарих

Жак Делор басқарған Еуропалық комиссиялар, кейбір сарапшылар пікірінше, Еуропалық Одақ тарихында интеграцияны алға жылдыруда ең табысты комиссиялар болып есептеледі. Делордың өзі еврофедералистердің символы болды, ал еуроскептиктер, әсіресе Ұлыбританияда, оны жақтырмады. Делордың Брюссельге келгеннен кейін, ол мүше мемлекеттерді аралап, Еуропаның мәселелерге тым баяу жауап беретініне қатысты шағымдарды естіді, бірақ бірыңғай нарыққа ортақ келісімді тапты, оның бизнес және мәдени маңызы зор болды. Сондықтан Делор оны өзінің басты басымдығы ретінде белгілеп, оны жүзеге асыру мерзімін – 1992 жылды (Objectif 1992) анықтады. Заманауи беделіне қарамастан, ол федералистер тарапынан жеткілікті радикалды болмағаны үшін сынға ұшырады, тіпті Еуропалық парламентте Альтиеро Спинелли оған қарсы пікір білдірді. Бірақ Делор өзінің мақсаттарын прагматикалық деп қорғады, «біздің бәріміз жағдайдың құлымыз» деді. Бірыңғай нарықты аяқтау мақсатын орындау үшін Делор қауымдастықтың саяси жүйесін меңгеруге тиіс болды. Кеңесте кез келген мүше ұсынысты тоқтатуға құқылы болғандықтан, Делор басшыларды білікті көпшілік дауыс беруді енгізуге көндірді, осылайша бюджет келіспеушілігі кезінде болғандай, процедура тоқтап қалмауына мүмкіндік берді. Осылайша, Делор заң жобасын әзірлеу үшін өзінің Ішкі Нарық комиссары Лорд Кокфилдті тағайындады. Кокфилдтің жұмысы өте дәл, ал жүйе туралы білімі – аңызға айналды. Делор комиссиясы Өңірлер комитетін құруға да жауапты болды, ол 1986 жылы ЕО мемлекеттері мен өңірлері арасындағы ынтымақтастық идеясын бекітті, бұл Делорды 1992 жылы осы комитетті ұсынуға итермеледі. Ол 1994 жылы құрылды, ал 2006 жылы комитет орналасқан ғимаратқа Делордың есімі берілді. Делор комиссиясы кең көлемді кеңеюді қадағалады. 1985 жылы Испания мен Португалия мүшелікке қабылданды, содан кейін Берлин қабырғасының құлауы Германияның қайта бірігуіне жол ашты, ал 1995 жылы Австрия, Финляндия және Швеция Еуропалық Одаққа қосылды. Делор комиссиясы сондай-ақ 2004 жылы қосылған Шығыс Еуропа елдеріне қабылдауға дайындалды. 1992 жылы, Делордың екінші мерзімі аяқталар кезде, International Herald Tribune Делор комиссиясының әсерін және үшінші мерзімнің қажеттілігін атап өтті.

Еуросклерозға тап болған Еуропаға келген Делор 20 жылдық эйфорияны жариялады. Америка президенті Рональд Рейганның (1981–1989) американдық саяси күн тәртібінде үстемдік құрған қатаң неолиберализміне қарсы, Делор және оның комиссиясы капитализмді Еуропаның әлеуметтік құрылымына ендіретін баламалы түсіндірме ұсынды. Ол үш негізгі идеяны біріктірді. Біріншіден, солшылдардан келген байлықты қайта бөлуді және әлсіздерді қорғауды жақтады. Екіншіден, неомеркантилистік көзқарас Еуропаның өнеркәсіптік өнімділігін барынша арттыруға бағытталды. Үшіншіден, нарыққа сенім білдірді. Оның Еуропаның әлеуметтік сипатына жасаған баса назар Еуропалық Одақтың өзін-өзі анықтауының маңызды бөлігіне айналған ерекшелік туралы маңызды баяндаманың негізгі бөлігі болып табылады.

Негізгі оқиғалар

Комиссия осы уақытқа дейін ең ұзақ қызмет еткен атқарушы орган болды және Одақтың тарихындағы көптеген оқиғаларды бақылады. 1985 жыл: Гренландия Қоғамдастықтан шықты. ЕОҚ-ның ұлттық белгісі бойынша кемсітушілікке жол бермеу туралы Gravier шешімі. 1986: Испания мен Португалия Қоғамдастыққа қосылды. Бірыңғай Еуропалық актқа қол қойылды. Marshall шешімі бойынша ЕОҚ жыныстық белгісі бойынша кемсітушілікке жол бермеу туралы үкім шығарды. Еуропалық туды Қоғамдастықтар қабылдады, ол Берлемонт ғимаратының алдында көтерілді. 1987 жыл: Рим келісімдеріне 30 жыл толуы. Түркия мүшелікке өтініш білдірді. Бірыңғай Еуропалық акт күшіне енді. 1988 жыл: Делорға Экономикалық және валюталық одақ туралы есеп (Делор есебі) дайындау тапсырылды. Бірінші инстанция соты құрылды. Делорс I пакеті қабылданды, ол бюджетті (әсіресе құрылымдық саясат үшін) ұлғайтты және бюджеттік процедураны реформалады. 1989 жыл: Cowan шешімі бойынша ЕОҚ ұлттық белгісі бойынша кемсітушілікке жол бермеу туралы үкім. Делор есебі ұсынылды. Парламент қабылдаған Негізгі құқықтар мен бостандықтар туралы декларация. Парламентке үшінші тікелей сайлау өтті. Испания мен Португалия Еуропалық валюталық жүйеге қосылды. Берлин қабырғасы құлап, шығыс елдерімен келісімдерге келіп, олардың қосылуына әкелді. Ломе конвенциясына қол қойылды. Бірінші Еуропалық одақ Құрылтай заңы қабылданды. 1990 жыл: Комиссия 1000-ші рет отырды. Еуропаны қайта құру және даму банкі құрылды. Шенген келісіміне қол қойылды. Германияның бірігуі. 1991 жыл: Stoeckel шешімі бойынша ЕОҚ жыныстық белгісі бойынша кемсітушілікке жол бермеу туралы үкім. ECHO құрылды. Энергия хартасына қол қойылды. КСРО тарады. 1992 жыл: Маастрихт келісіміне қол қойылды, Дания ратификацияламады. Еуропалық экономикалық аймақ (ЕЭА) туралы келісімге қол қойылды, Швейцария ратификацияламады. 1993 жыл: Бірыңғай Еуропалық нарық күшіне енді. Маастрихт ратификацияланып, күшіне енді. 1994 жыл: Еуропалық валюта институты құрылды. ЕЭА күшіне енді. Өңірлер комитеті құрылды. Австрия, Норвегия, Швеция және Финляндияның қосылу келіссөздері аяқталды. Еуропалық инвестициялық қоры құрылды. Венгрия мен Польша қосылуға өтініш білдірді. Парламентке төртінші тікелей сайлау өтті.

Мүшелер

Үш Делорес комиссиясы (көбінесе "Делорес I", "Делорес II" және "Делорес III" деп аталады) құрамындағы мүшелердің тұрақтылығы мен саяси тепе-теңдік сақталды, бірақ бәрібір ерекшеліктер болды.

Бас хатшы

Дельордың үш комиссиясының барлық кезеңінде Еуропалық комиссияның бас хатшысы Дэвид Уильямсон болды.