Кіріспе

Манхэттен аңғары (сонымен қатар Блумингдейл деп те аталады) – Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің Жоғарғы Батыс жағының солтүстік бөлігіндегі аудан. Ол солтүстікке қарай Батыс 110-шы көшемен, шығысқа қарай Орталық парк батысымен, оңтүстікке қарай Батыс 96-шы көшемен және батысқа қарай Бродвеймен шектеледі. Бұл аймақ Батыс 96-шы және Батыс 110-шы көшелер арасындағы көлбеу беткейде орналасқан. 18 ғасырда мұнда көптеген фермалар мен қаланың көрнекті азаматтарының ауылдық үйлері болған, олардың ішіндегі ең ірісі – Апторп фермасы. Басты артериясы – Блумингдейл жолы, ол Бродвей мен Боуэри Лейнінің (қазіргі Төртінші авеню) қиылысынан солтүстікке қарай басталып (қазіргі Юнион-скверде), шамамен қазіргі 116-шы көшеге дейін жалғасқан. Қазіргі Жоғарғы Батыс жағының шегінде бұл жол 68-ші көше, 81-ші көше, Орталық парк батысы және Гудзон өзенімен шектелген Харсенвилл ауылынан өтіп, 86-шы және 96-шы көшелер арасында орналасқан Strycker's Bay және қазіргі Колумбия университетінің кампусына жақын Блумингдейл ауылынан өтті. 1800 жылдардың басында Джон Кленденнинг Блумингдейл жолынан 8-ші авенюге дейін, 99-шы және 105-ші көшелер арасындағы аймақты, Амстердам және 104-ші көшелер маңындағы үлкен үйімен бірге қамтитын ферманың иесі болды. Бұл жер "Кленденнинг аңғары" деп аталды. Кленденнинг мүлігі 1845 жылы бөлініп сатылғанымен, "Кленденнинг аңғары" атауы 1880-жылдарға дейін сақталды, ал Кленденнинг қонақ үйі 20-ғасырдың басына дейін жұмыс істеді. 1870 және 1880 жылдардағы алғашқы даму аурулар мен қарттарға институционалдық күтім көрсетуге бағытталды. Оған еврейлерге арналған қарттар үйі, католиктерге арналған қарттар үйі, жайлы қарт әйелдерге арналған үй және 1884 жылы Джон Джейкоб Астор III салған онкологиялық бөлімшесі бар Тауэрс еміру үйі кірді. Сондай-ақ, Манхэттен аңғарында 1887 жылы 455 Орталық парк батысында салынған Нью-Йорк қалалық онкологиялық ауруханасы орналасқан. Осылардың барлығы, сондай-ақ "Лайон" сыра зауыты аймақтың алғашқы көрнекті нысандары болды. Көршіліктің тұрғын үйлермен толуы 19-ғасырдың соңы мен 20-ғасырдың басында басталды, осы кезде 1870 жылы салынған Нью-Йорк метросының IRT Тоғызыншы авеню желісі және 1904 жылы салынған IRT Бродвей – Жетінші авеню желісі Манхэттеннің жоғарғы бөлігіне қоғамдық көліктің қолжетімділігін арттырды. Колумбия университетінің метроның салынуымен бірдей уақытта Блумингдейл психикалық ауруханасын сатып алуы осы ауданды одан да тартымды етті. Жас ұл-қыз балалар Орталық парк пен Риверсайд драйвта демалып, көшеде стикбол мен роллер хоккей ойнады. 1950 жылдары Пуэрто-Рикодан келген көптеген көшіп келушілер Жоғарғы Батыс жағында қоныстанды, ал ескі қоңыр тас үйлерді бұзу жобасы осы жерде бұрын тұрған тұрғындарды қала маңына көшіруге себеп болды.

Кейінгі жылдар

1950-1960 жылдары аймақ Манхэттендегі жалпы қалалық құлдырауға орай құлдырап кетті. Қалалық жоспарлаушы Роберт Мозес басқарған қала жаңарту бағдарламалары қазіргі суперблокта орналасқан Фредерик Дуглас үйлерін салу үшін бірнеше қалалық кварталдарды бұзуды көздеді. Дуглас үйлерінің салынуы төмен кірісті жалға алушылардың тығыздығын арттырды, бірақ оларға тамақ дүкендері, клубтар, мейрамханалар және ашық кеңістік сияқты қажетті жағдайлар жасалмады. 1960 жылға қарай Блумингдейл ауданындағы жасөспірімдер арасындағы қылмыс деңгейі Манхэттенде ең жоғары болды және 1000 тұрғынға шаққанда әлеуметтік жәрдемге жүгіну көрсеткіші бойынша екінші орында тұрды. 1980 жылдары аймаққа жаңа инвестициялар келді. Бірақ, 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында жылжымайтын мүліктің бағасының құбылуы және аймақта кректі пайдалану мен сатушылардың көбеюі жаңа инвестициялардың тоқтауына себеп болды, бұл Манхэттен аңғарына есірткі алудың ең оңай жері деген репутацияны әкелді. Сонымен қатар, Манхэттен аңғарының көшелерінде, әсіресе түнде, бандалар арасындағы соғыстар жиі болғандықтан зорлық-зомбылықтың деңгейі жоғары болды. 1968 жылы құрылған коммерциялық емес ұйым – Манхэттен аңғарының даму корпорациясы (MVDC) жаңа атау мен жаңаруға үлкен үлес қосты. Ол өзге қоғамдық даму ұйымдарынан ерекшеленуге тырысты, соғысқа дейінгі ғимараттарды бұзуға қарсы шығып, оларды қайта жаңартуды, шағын бизнесті қолдауды және "төмен кірісті, аз ұлттық азаматтардың аудандарында кең таралған сыртқы басқару компанияларының зорлық-зомбылық көрсетуіне жол бермеуге" ұмтылды. Осы жаңару салдарынан аймақтағы жалдау бағасы өсті. 1987 жылға қарай латиноамерикандық тұрғындардың саны тез азайды. 2005 жылы брокерлер аймақтағы мүліктердің бағасы жақын орналасқан оңтүстік аудандағы ұқсас мүліктерге қарағанда шамамен 30% арзан екенін есептеді. Ауданның Орталық саябаққа және үш жеке метро желісіне жақын орналасқандығы жас маман үшін тартымды, ал 2006 жылдан бастап брокерлердің хабарлауынша, Нью-Йорк тұрғындарының қызығушылығы артып, бағалар күрт өсті.

Демография

2000 жылғы АҚШ халық санағы мәліметтері бойынша (Манхэттен аңғарының халық санағы аудандары 187, 189, 191, 193 және 195 нөмірінде), бұл ауданда 48 983 адам тұрады. Халықтың 44% латиноамерикандықтар, 32% афроамерикандықтар, ал 24% азиялықтар, еуропалықтар және басқа ұлт өкілдері құрайды. Тұрғындардың 55% өте төмен кіріспен (аудандағы орташа отбасылық кірістен 50% төмен, яғни 13 854 доллар) өмір сүреді. 2009 жылы жақсы жағдайдағы отбасылар Бродвейдің батысында және Манхэттен авенюінің шығысында тұрды. Манхэттен аңғарының халқының 20,76% әлеуметтік төлемдерден табыс алды, ал 23% мемлекеттік жәрдемге мұқтаж болды.

Атақты тұрғындар

Айра Коэн, ақын, 106-шы көше мен Бродвейдегі пәтерде тұрды. Болашақ АҚШ президенті Барак Обама Колумбия университетінде студент болып оқыған кезде Колумбус даңғылы мен Амстердам даңғылының арасындағы Батыс 109-шы көшесіндегі 142-ші үйді жалға алған.