Генриетта аралы: Шығыс Сібір теңізіндегі солтүстік арал

Кіріспе

Шығыс Сібір теңізіндегі арал, Канададағы арал

Генриетта аралы – Шығыс Сібір теңізіндегі Де Лонг архипелагының ең солтүстік аралы. Әкімшілік тұрғыдан Ресей Федерациясының Якутия Республикасына қарасты.

География

Генриетта шамамен дөңгелек пішінде, диаметрі шамамен және ауданы шамамен. Оның жағалауы биік, үздіксіз және тасты теңіз жартастарынан тұрады.

Мұз шапкасы

Аралдың жартысына жуығын теңіз деңгейінен ең биік нүктесіне жететін мұз қабаты жапқан. Мұздық аймағының ауданы шамамен және аралдың ең биік оңтүстік-шығыс бөлігін құрайды. Мұз қабатының оңтүстік және шығыс жиектері астындағы базальттік үстірттен жоғары көтерілген, биік мұзды қаптармен шектеледі. Эдиакар қабаттары шамамен вулканикалық турбидиттерден тұрады, олардың арасында туфты брекшиялар мен дациттік туфтар кездеседі. Олар Жаннетт аралындағы вулканикалық тау жыныстарына ұқсас. Бұл турбидиттер көбінесе ұсақ дәнды, негізіндегі сазды тастардан басталып, жоғары қарай лайлы тастарға ауысады. Ірі дәнды турбидиттердің негізінде құмды матрицасы бар, қиыршықты брекшиялардың сирек қабаттары кездеседі. Олардың қиыршықтары вулканикалық тау жыныстарынан тұрады. Бұл қабаттарда бірнеше метрлік қызыл туфтар және қабаттасу кезіндегі құлау құрылымдары бар. Саяхатты Джордж В. Мелвилл басқарды, оған Уильям Данбар, Уильям Ниндеман, Ханс Эриксен, Уолтер Шарвелл және Джеймс Бартлетт қосылды. Олар маусымның 2 немесе 3 күні жерге қонды, қабырға салып, ішіне сапарлары туралы жазбаны салды. Борис Вилькицкий басқарған 1914–1915 жылдарғы Ресейдің Солтүстік Мұзды мұхиты гидрографиялық экспедициясы барысында «Вайгач» Жаннетт және Генриетта аралдарын картаға түсіру мақсатымен Жаннетт аралына жақындады, бірақ қалың мұз жолды кесті. 1916 жылы Лондондағы Ресей елшісі Император үкіметі Генриеттаны және басқа Арктика аралдарын Ресей империясының бөлігі деп санайтынын ресми түрде жариялады. Бұл аумақтық талапты Кеңес Одағы да сақтап келді. 1937 жылы Рудольф Самойлович басқарған экспедиция барысында Генриетта аралында Кеңес полярлық станциясы құрылды және 1963 жылы жабылды. 1979 жылы Генриетта аралы шаңғымен Солтүстік полюске аттанған кеңестік экспедицияның бастапқы нүктесі болды. Кейбір АҚШ азаматтары 1881 жылғы ашылу мен талапқа сүйене отырып, Генриетта аралына және Де Лонг тобына американдық иелік құқығын жариялайды. Алайда, 2003 жылғы АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәлімдемесіне сәйкес, АҚШ үкіметі ешқашан Генриетта аралын өзіне қарастырмаған.

Almost half of the island is covered by a central ice cap that reaches its maximum height at above sea level. The ice cap area has a surface of approximately and occupies the highest south eastern part of the island. The southern and eastern edges of the ice cap are fringed by tall icy cliffs rising above the underlying basalt plateau. The Ediacaran strata consist of about of volcaniclastic turbidite beds with subordinate beds of tuffaceous breccias and dacitic tuffs. They are similar to the volcaniclastic rocks observed on Jeanette Island. These turbidites are mainly fine grained, grading from siltstones at their base to mudstones at their top. Rare beds of pebbly breccias with a sandy matrix occur at the base of the coarser turbidites. Their pebbles are composed of volcanic rocks. These strata contain several meters of red tuffs and synsedimentary slump structures. The excursion was led by George W. Melville, accompanied by William Dunbar, William Nindemann, Hans Erichsen, Walter Sharvell and James Bartlett. They landed on June 2 or 3, constructed a cairn, and placed inside it a record of their visit. During the 1914–1915 Imperial Russian Arctic Ocean Hydrographic Expedition led by Boris Vilkitsky, the Vaygach approached Jeannette Island with the intention of mapping Jeannette and Henrietta Islands, but heavy ice blocked the approach. In 1916 the Russian ambassador in London issued an official notice to the effect that the Imperial government considered Henrietta, along with other Arctic islands, integral parts of the Russian Empire. This territorial claim was later maintained by the Soviet Union. A Soviet polar station was established on Henrietta Island in 1937 in an expedition by Rudolf Samoylovich, and closed in 1963. Henrietta Island served in 1979 as the starting point for a Soviet expedition to the North Pole on skis. Some U. S. individuals assert American ownership of Henrietta Island, and others of the De Long group, based on the 1881 discovery and claim. However, according to the U. S. Department of State in 2003, the U. S. government has never claimed Henrietta Island.

Физикалық сипаттама

Генриетта аралын Де Лонг экспедициясының мүшелері былай сипаттады: "Арал - суық, шөл дақ, үстінде қар басқан, ал шығыс бетінен бірнеше мұздықтар төгіліп жатыр. Жртастың бетінде қоныстанған қара қаз құстары – аңның жалғыз белгісі. Аз ғана мүк, шөп және тас-талқан естелік ретінде әкелінді. Жртастың тік болғандықтан оған өту мүмкін емес."