Кіріспе

Миссиядағы евангелистік лютерандар (ELIM) – лютеран шіркеуінің Миссури синодының (LCMS) ішіндегі либералдық топ болды. Ол 1973 жылы Жақып Аалл Оттесен Преус II (J. А. О. Преус II) мен LCMS-тің консервативті қанаты, белгілі Конфессиялық лютерандардың, 1973 жылы Нью-Орлеанда өткен синодтың конгресіндегі үлкен жеңісінен кейін құрылды. Бастапқыда лайықты қолдау болмағандықтан, ол LCMS-де маңызды мәселе ретінде қарастырылмады. ELIM 1974 жылы Сент-Луистегі (Миссури штаты) Конкордия семинариясында болған Семинекс дау-дамайынан кейін одан әрі күш алды. Ұйым өз ресурстарының көп бөлігін Семинекс институтының бөлінуін қолдауға жұмсады. Seminex даусынан кейін ғана ELIM лайықты қолдау таба бастады. Алайда, Seminex даусынан кейін бірден Конфессиялық лютерандар да, ELIM де жік салуды қаламасақ екенін мәлімдеді. Бірақ Преус 1976 жылы LCMS президенті болып қайта сайланғаннан кейін ELIM LCMS ішінде мойындау қозғалысына айналуға шешім қабылдады. ELIM, Seminex-пен бірге, барлық ілімнің қайнар көзі – Киелі кітаптар және Киелі кітаптың қатесіздігі деп саналатын Sola scriptura (тек жазбалар бойынша) конфессиялық лютерандық доктринасын толық қолдамады. Конфессиялық лютерандар мен либералдар арасындағы, көбінесе ELIM мүшелері болған, күрес әдетте «Киелі кітап үшін шайқас» деп аталады. Конфессиялық лютерандар «Киелі кітап үшін шайқаста» жеңіске жеткендерін мәлімдеді, себебі кіші либералдық қанат кейіннен LCMS-тен шығып, Евангелиялық лютеран шіркеулерінің қауымдастығына (AELC) қосылды. LCMS-те қалған конфессиялық лютерандар бұл жеңісті өз деноминациясының конфессиялық сипатын қайта бекіту деп қарастырды, оны К. Ф. В. Уолтер, Вильгельм Лёхе және Ф. К. Д. Уайнекен қалыптастырған. Бірнеше жыл бойы ELIM «Миссури перспективасында» атты бюллетень шығарды, ол синодтық мәселелерге либералдық тұрғыдан түсініктеме беруге бағытталған. ELIM-ді қолдаған көптеген жетекшілер, пасторлар мен қауымдар 1976 жылы LCMS-тен шығып, Америкадағы Евангелиялық-лютеран шіркеуінің (ELCA) үш іргелі шіркеуінің бірі – Евангелиялық лютеран шіркеулерінің қауымдастығын (AELC) құрды. Ұйым 1988 жылы ELCA құрылғанға дейін конфессияаралық топ ретінде (AELC және либералды LCMS мүшелерінен құралған) өмір сүрді.