Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кариджин ұлттық паркі – Батыс Австралияның солтүстік-батыс бөлігіндегі Пилбара аймағындағы Хамерсли жоталарында орналасқан Австралияның ұлттық паркі. Парк штаттың астанасы Перттен солтүстікке қарай, Козерогтың тропигінен гөрі солтүстікте жатыр. Бұрын Хамерсли жотасы ұлттық паркі деп аталған парк 1991 жылы ресми түрде қайта аталды. Кариджин – Батыс Австралиядағы екінші ірі ұлттық парк (Карламилли ұлттық паркінен кейін), оның тау жыныстарының жасы 2,5 миллиард жылға жетеді. Кариджин ұлттық паркіне саяхаттау үшін ең қолайлы уақыт – мамыр мен қыркүйек аралығы, Австралияның соңғы күзі, қысы және ерте көктемде. Күндері жылы, ал түндері суық болады. Жазғы температуралар көбінесе 38°C / 101°F-тан асатындықтан, сапарға шығу қиынға түседі және бұта өрттерінің қаупі артады. Парк физикалық тұрғыдан Хамерсли және Роб Ривер темір жолы мен Маранду темір кенін қамтитын дәліз арқылы солтүстік және оңтүстік бөліктерге бөлінген. Парктің солтүстік жартысындағы жартастар мен сарқырамалар сияқты туристік орындар біткіленген және қиыршық тас жолдар арқылы қолжетімді. Оңтүстік жартысында біткіленген жолдар жоқ. Паркке Кариджин ұлттық паркінен 100 км қашықтықта орналасқан Парабурду әуежайы (PBO) және Кариджин ұлттық паркінен 263 км қашықтықтағы Ньюман әуежайы (ZNE) қызмет көрсетеді. Екі әуежайда да жалға алуға көліктер бар. Батысқа қарай орналасқан Сүлеймен әуежайы жақын маңдағы темір кендеріне қызмет көрсетеді.
Karijini National Park is an Australian national park centred in the Hamersley Ranges of the Pilbara region in the northwestern section of Western Australia. The park is located north of the Tropic of Capricorn, from the state's capital city, Perth. Formerly known as Hamersley Range National Park, the park was officially renamed in 1991. At , Karijini is the second largest national park in Western Australia (behind Karlamilyi National Park), with rock formations that are estimated at 2.5 billion years old. The ideal time to visit Karijini National Park is between May and September, during Australia's late autumn, winter and early spring. The days are warm but the nights are cold. Summer temperatures which regularly reach in excess of 38°C/101°F make it less practical to visit, with added risk of bushfires. The park is physically split into a northern and a southern half by a corridor containing the Hamersley & Robe River railway and the Marandoo iron ore mine. Tourist attractions such as gorges and waterfalls are located in the northern half of the park, accessible via sealed and gravel roads. There are no sealed access roads in the southern half. The park is served by the Paraburdoo Airport (PBO) located 100km (62 miles) from Karijini National Park and Newman Airport (ZNE) is 263km (163 miles) from Karijini National Park. Hire cars are available from both airports. Solomon Airport, located to the west services some of the nearby iron ore mines.
Тарих
Парк – баниджима, курама және иннавонга аборигендерінің дәстүрлі мекені. Баниджима тайпасы Хамерсли жотасын Кариджини деп атаған ("Ағылшын тілінде "Төбелі жер"). Олардың бұл жерде ерте заманда қоныстанғандығының дәлелдері 20 мың жылдан астам уақытқа барып жетеді. Осы кезеңде аборигендердің жерді басқару тәсілдері, мысалы, "отты таяқшамен өңдеу" әдісі, өсімдіктердің түрлері мен даму сатыларының әртүрлілігіне әкелді, бұл бүгін паркте кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың сипатын анықтауға көмектесті. Дәстүрлі түрде баниджима, курама және иннавонга халқының мекені болған Кариджини сөзі – баниджима тайпасының Хамерсли жотасына берген аты. 1861 жылы саяхатшы Ф. Т. Грегори басқарыған экспедиция бұл аймақты зерттеді. Ол парктің орналасқан жері – Хамерсли жотасына өзінің досы Эдвард Хамерслинің құрметіне ат қойды.
The park is the traditional home of the Banyjima, Kurrama and Innawonga Aboriginal people. The Banyjima name for the Hamersley Range is Karijini ("Hilly Place" in English). Evidence of their early occupation dates back more than 20,000 years. During that period, Aboriginal land management practices, such as "fire stick farming", resulted in a diversity of vegetation types and stages of succession that helped determine the nature of the plants and animals found in the park today. Traditionally the home of the Banyjima, Kurrama and Innawonga people, the word Karijini is the Banyjima name for Hamersley Range. A party led by explorer F. T. Gregory explored the area in 1861. He named the Hamersley Range, on which the park is centred, after his friend Edward Hamersley.
Климат
Парк Пильбара аймағында орналасқан және көбінесе тропикалық, жартылай шөлейтті климатқа ие. Жазда найзағайлар мен дауылдар жиі болады, олар жыл сайын 250–350 мм жаңбыр әкеледі. Жазғы күндері температура көбінесе 40 градустан асып кетеді, ал қысқы түндерде аяз болуы мүмкін.
The park is located in the Pilbara region, and is mostly tropical semi arid climate. In summer, thunderstorms and cyclones are common, bringing 250–350 mm of rain annually. Temperatures on summer days frequently exceed 40 degrees Celsius, while winter nights can bring frost.
Фауна
Парктің жануарлар дүниесіне қызыл кенгурулар, еуропалық кенгурулар, таулық валлабилер, эхидналар, гекондар, гоанналар, жабырқақтар, аяқсыз кесірткелер және түрлі-түрлі құстар мен жыландар, оның ішінде питон жыландары кіреді.
The park's wildlife includes red kangaroos, euros, rock wallabies, echidnas, geckos, goannas, bats, legless lizards and a large variety of birds and snakes, including pythons.
Ерекшеліктері
Парк ең көп танымал - көптеген шатқалдарында саңылаулы каньондар, сарқырамалар және су тобырлары бар, кейде келушілер суық сулы ойықтарда жүзеді. Хамерсли шатқалы парктің солтүстік-батыс аймағында орналасқан, ал Range шатқалы солтүстікте, Munjina шатқалы шығыста, ал Ханкок, Джоффр, Нокс, Ред және Виано шатқалдары парктің орталығында бірігеді. Парк жұртшылыққа толық ашық болғанымен, келушілерге парктің солтүстік шекарасына жақын Ямпир және Виттеном шатқалдарына кіргенде және айналасында жүргенде сақ болуға ескертіледі, себебі оларда көк асбест кездеседі, ол тыныс алғанда қатерлі ісік тудыратын белгілі зат.
The park is most notable for its many gorges containing slot canyons, waterfalls and water holes with visitors sometimes swimming in the cold pools of water. Hamersley Gorge is located in the northwestern region of the park, while Range Gorge is in the north, Munjina Gorge is in the east, and Hancock, Joffre, Knox, Red and Weano Gorges converge in the park's centre. While the park is fully open to the public, visitors are warned to exercise due caution when walking in and around the vicinity of Yampire and Wittenoom Gorges near the northern boundary of the park due to the presence of blue asbestosa known cancer causing agent when inhaledwhich occurs in a number of the rock formations.