Кіріспе
Ағылшын ақыны және жазушысы (1950 жылы туған)
Филип Блейк Моррисон FRSL (8 қазан 1950 жылы туған) – ағылшын ақыны және жазушысы, көркем және ғылыми-танымдық жанрларда көптеген шығармалар жариялаған. Оның ең үлкен жетістігі – «Атаңды соңғы рет қашан көрдің?» (1993) мемуарлары, ол Автобиография саласындағы Дж. Р. Акерли сыйлығын жеңіп алды. Ол сонымен қатар Джеймс Булгердің қанымен өлтірілуін зерттеген «Егер» атты еңбекті жазды. 2003 жылдан бері Моррисон Лондон университетінің Голдсмит колледжінде шығармашылық және өмір туралы жазу профессоры болып жұмыс істеп келеді. Ол Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі.
Өмір және мансап
Моррисон Солтүстік Йоркширдің Скиптон қаласында ағылшын әкесі мен ирланд анасының отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы екеуі де дәрігер болған; анасының бойжеткендегі есімі Агнес О'Шиа еді, бірақ күйеуі оны «Агнес» есімін «Ким» деп өзгертуге көндірді. Морисонның анасының Ирландиядағы өмірі туралы мәліметтер, оған бұрын жетпеген, оның «Анамның маған ешқашан айтпаған нәрселері» (2002) атты естеліктерінің негізін құрады. Морисон Кревендегі Торнтон қаласында тұрып, Эрмистед грамматикалық мектебінде оқыды. Кейіннен ол Ноттингем және UCL университеттерінде ағылшын әдебиетін оқыды. 1978–1981 жылдары The Times әдеби қосымшасында жұмыс істеді, ал 1981–1989 жылдары The Observer, 1989–1995 жылдары Independent on Sunday газеттерінің әдеби редакторы болды. Морисонның журналистикадан басқа жазушылық мансабының бастапқы кезеңдері ақын және поэзия сыншысы ретінде өтті. 1995 жылы ол толық уақытты жазушы болып жұмыс істеуге кірісті және содан бері романдар мен автобиографиялық кітаптар, сондай-ақ пьесалар, либреттолар және теледидарға арналған сценарийлер жазды. Ол The New Yorker, London Review of Books, New Statesman, The New York Times және Poetry Review журналдарына мақалалар жазды, ал 2001 жылдан бастап The Guardian газетіне тұрақты түрде жазады. 2003 жылы ол Лондонның Голдсмит колледжінде шығармашылық және өмірлік жазу профессоры болды, ал 2008 жылы Ұлыбританияда оқуды терапиялық құрал ретінде зерттеу және насихаттау орталығы The Reader Organisation ұйымының төрағасы болды. 2006 жылы Плимут университеті оған өнер докторының құрметті дәрежесін берді. Морисон Гилдфордтағы білім беру, мәдени және әлеуметтік орталық Гилдфорд институтының меценаты.
Жарияланған еңбектер
Оның алғашқы кітабы "Қимыл: 1950 жылдардағы ағылшын поэзиясы мен көркем әдебиеті" (Oxford University Press, 1980) болды. Оған 1982 жылы Сеймус Хинидің поэзиясына арналған сындық оқулық екіншісінен кейін жарық көрді. Сондай-ақ 1982 жылы Эндрю Мошнмен бірлесіп "The Penguin Book of Contemporary British Poetry" кітабын редакциялады. Моррисонның алғашқы өлеңдер жинағы "Қара көзілдірік" 1984 жылы Chatto and Windus баспасында жарық көрді. Басқа жарияланған туындыларының ішінде Йоркшир диалектісінде жазылған "Йоркширді жабатын баллада" (1986) және Паула Регоның гравюраларымен суреттелген "Пендл сиқыршылары" (1996) кіретін еді. Оның өлеңдері бірнеше антологияларда жарияланды, соның ішінде "Penguin Modern Poets 1" (1995). Оның алғашқы романы Иоганн Гутенбергтің өміріне арналған көркем әңгіме "Иоганн Гутенбергтің ақталуы" (Chatto & Windus, 2000) болды. "Өзеннің оңтүстігінде" романы "Observer" журналының пікірінше, "панорамалық және коммерциялық, жазғы оқуға арналған томдық роман" ретінде сипатталды және 2007 жылдың сәуір айында жарық көрді.
Мемуарлары
Моррисон мемуар жазушы ретінде кеңінен мақтауға ие болды. Оның "Әкеңді соңғы рет қашан көрдің?" (1993) кітабы Хьюго Уильямс "The Spectator" журналында "отбасылық әдебиет классикасы" деп аталып, Рой Хаттерсли "The Guardian" газетінде "шығар дерлік шедевр" деп бағалады, ал Ник Хорнби оны "ауыр, күлкілі, қорқынышты, сезімді, тамаша кітап" деп сипаттады. Кітап бестселлерге айналып, Waterstone's/Volvo/Esquire көркем емес әдебиет сыйлығы мен J. R. Ackerley автобиография сыйлығын жеңіп алды. Маргарет Дрэбл оның анасына өзі ешқашан талап етпеген тұрақты бейне бергенін айтып, бұл құрметті жетістік екенін жазды, ал "Нью-Йорк Таймс" газетінің рецензенті: "Мен бүкіл жыл бойы осыдан әрі қызықтырақ мемуар оқымаймын деп ойлаймын. Немесе махаббат және махаббатқа кедергі келтіретін нәрсе туралы одан да жақсы кітапты" деді. Моррисонның соңғы мемуары – "Екі қарындас" (2023), оны Рейчел Кук "шынайы жүректі және нәзік туынды: нәзік, шексіз және ашық көзбен қараумен" деп сипаттады.
Кино, теледидар және театр экрандарының бейімделуі
1993 жылы жазған "Әкеңді соңғы рет қашан көрдің?" атты естеліктері 2007 жылы осы атпен фильмге түсірілді. Фильмде Джим Бродбент Моррисонның әкесін, Джульет Стивенсон анасын, Джина МакКи әйелін, Сара Ланкашир Бэти тәтесін, ал Колин Ферт және Мэтью Берд ересек және жасөспірім Блейк Моррисон рөлін ойнады. Режиссері – Ананд Таккер, продюсері – Элизабет Карлссон, сценарий авторы – Дэвид Николз. Түсірілімдер Кромфорд, Дербишир және айналасындағы аймақта өтті. Фильм 2007 жылы көрсетілді. Моррисонның 2010 жылғы "Соңғы демалыс" романының үш бөлімді теледидарға бейімделуі 2012 жылдың тамыз-қыркүйек айларында ITV1 арнасында көрсетілді. "Өзеннің оңтүстігінде" романы бойынша телесериал World Productions компаниясымен жасалып жатыр және сценарийін Дэнни Броклхерст жазды.