Кіріспе

Тез бөгеті – Солтүстік Англиядағы Тез өзенінің үстіндегі бөгет және жол көпірі, Блю Хаус Пойнттан өзен ағысы бойынша жоғары орналасқан. Ол өзен ағынын реттеуге, су тасқынының алдын алуға және толқын өзгерісінің әсерін азайтуға арналған. Бөгет Стоктон-он-Тис және Торнаби қалаларының арасында орналасқан, жолмен тек Торнаби арқылы ғана қол жеткізуге болады, ал Тез өзенінің сол жағалауына жол кіруі шектеулі. Тез бөгетіне өзен бөгеті, жол көпірі, жаяу жүргіншілер көпірі, баржа шлюзі, балық өтетін жер және ақ су ағысына кіру нүктесі кіреді. Бөгеттің үстіндегі су деңгейі тұрақты түрде орташа жоғары толқын деңгейінде сақталады және каноэ, джет-ски, дракон қайықтары сынды су спорты түрлері үшін пайдаланылады, сондай-ақ 1 шақырымдық ескек есу трассасын қамтиды. Тез бөгеті мен Тез бөгеті халықаралық ақ су трассасын бұрынғы Тизсайд даму корпорациясы салған.

Баржаның кілтін

Қалқа – бір деңгейлі көтерілетін қақпалы құрылыс, екі жұп қақпасы бар, ол өзен арқылы жеңіл жүк тасымалдау кемелерінің бөгеттен өтуіне мүмкіндік береді. Қалқаның габариттері: ұзындығы 24,88 м, ені 6,08 м, биіктігі 5,37 м, су айдынының тереңдігі 2,48 м. Қажет болған жағдайда, қақпа қолданылып жатқанда, қақпа арқылы өтетін кемелер үшін бір жапырақты болаттан жасалған көтерілетін көпір көтеріледі. Қақпадан өту тегін, бірақ өзенді бөгеттің жоғары және төмен ағысында пайдалану үшін рұқсат қажет.

Сағалық турбинасын сынау қондырғысы

2007 жылдың 8 маусымында теңіз ағындарына арналған турбиналардың және басқа турбиналық құрылғылардың прототиптерін сынауға арналған жаңа нысан ашылды. Бұл нысанды Ұлттық жаңаруға қабілетті энергия орталығы басқарады және қаржыландырады. Ол баржалық шлюздің гидравликалық қысымын пайдаланып, суды бақыланатын жылдамдықпен шлюздер арқылы жіберіп, шлюздің төменгі жағындағы тұрақты мұхит ағындарының симуляциясын жасауға мүмкіндік береді. Бұл жерде алғаш рет сынақтан өткен турбина – Ocean Flow Energy Ltd консалтинг компаниясы (North Shields қаласында орналасқан) әзірлеген, жартылай су астында қалқымалы су тасқыны турбинасы Evopod болды. Сынақ көбінесе сәтті аяқталды және Rugged Renewables Savonius роторы сияқты басқа құрылғылар да кестеге енгізілді, олар ғимаратқа орнатылатын турбина ретінде пайдаланылатын болады. Бұл нысанның ашылуы NaREC-тің сынақ нысандарының тізімін толықтырады.

Tees Barrage халықаралық ақ сулы су жолы

Жоба аясында көптеген маңызды су спорты жарыстары өткізілген жасанды таулы су өзені құрылды. 4,6 миллион фунт стерлингтік бұл нысан 2012 жылғы Лондон Олимпиадасына дейін ашылды. Ол өзінің жасыл энергиясын өндіріп, Ұлттық желіге жібереді.

Жаяу жүргінші

Темірден жасалған жаяу және велосипед жолы көпірі Тиздейл жолындағы бөгеттің бетонды тіректері арқылы жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерді алып өтеді, ол Ұлттық велосипед желісінің бір бөлігі болып табылады. Көпір екі бөліктен тұрады: бетон тіректері арқылы өтетін темірден жасалған жаяу және велосипед жолы көпірі және кемелердің өтуі үшін шлюз арқылы гидравликалық түрде ашылатын бір жапырақты темірден жасалған көтергіш көпір. Бөгеттің өзіне тікелей қол жеткізу мүмкін болмаса да, көпірден балық қабыршақтары мен гидравликалық жүйенің әдемі көрінісін тамашалауға болады.

Балық паспорты

Көшіп-қонуды қамтамасыз ету үшін, солтүстік жағалау павильонының жанында балық санағышы және бақылау алаңы бар балық өтетін құрылғы орнатылған. Кейбір балық аулау топтары көшіп-қонушы балықтардың кедергіге дейін өтуі баяулап, балықтардың өте тар кіреберіс жолын табуда қиындықтар туындап жатыр, сондай-ақ азық іздейтін етесіптердің көп саны осы кешігуден пайдаланып, осы балықтарды жеп, Тис өзеніндегі лососьтәрінің қалпына келуіне кедері келтіреді деп мәлімдейді. Балық өтетін құрылғыға әлі де Қоршаған орта агенттігінен алдын ала мақұлдау ғана бар, ал уақытша шара ретінде өзенде балық қоралары пайдаланылуда және бөгеттің шлюзі балықтардың өтуіне мүмкіндік беретіндей етіп жұмыс істеуде. 2008 жылдың сәуір айынан бастап Британдық су жолдары үш жылдық электрондық балық таңбалау зерттеуін жүргізуді тапсырды, бұл зерттеу бөгеттегі әртүрлі жануарлар арасындағы өзара әрекеттесу мен қарым-қатынастарды түсінуге, етесіптердің санына және лососьтардың көшіп-қонуына назар аударуға көмектеседі.