Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рокамадур (ʁɔkamaduʁ; окцитан тілінде Rocamador) – Францияның оңтүстік-батысындағы Лот департаментіне қарасты коммуна. Ол бұрынғы Кверси провинциясында орналасқан. Рокамадур Дордонь өзенінің саласы үстіндегі шатқалдағы орналасқандығымен және әсіресе тарихи ескерткіштерімен, сондай-ақ ғасырлар бойы көптеген елдерден, оның ішінде патшалар, епископтар мен ақсүйектерден қажыларды тартқан Қасиетті Марияның киелі орнымен келушілерді қызықтырады. Монастырь ғимараттары мен қажылық шіркеулері кешенінің төменгі жағындағы қала дәстүрлі түрде қажылық орынына тәуелді болған, ал қазір туризмге бағытталған; ол өзенге жақын төменгі беткейлерде орналасқан және 1996 жылы AOC статусын алған кішкентай ешкі сүтінен жасалған Рокамадур ірімшігіне атын берген.
Rocamadour (ʁɔkamaduʁ; Rocamador in Occitan) is a commune in the Lot department in southwestern France. It lies in the former province of Quercy. Rocamadour has attracted visitors for its setting in a gorge above a tributary of the River Dordogne and especially for its historical monuments and its sanctuary of the Blessed Virgin Mary, which for centuries has attracted pilgrims from many countries, among them kings, bishops and nobles. The town below the complex of monastic buildings and pilgrimage churches, traditionally dependent on the pilgrimage site and now on the tourist trade, lies near the river on the lowest slopes; it gives its name to Rocamadour, a small goat's milk cheese that was awarded AOC status in 1996.
Орналасуы және кіру мүмкіндігі
Рокамадур Окситания аймағының солтүстігіндегі Лот департаментінде орналасқан. Перигорд және Дордонь аңғарына жақын, Рокамадур – аймақтық табиғи саябақтың орталығында жатыр. Рокамадур Кахор қаласынан автомобиль жолымен 36 км солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Ол Алзу өзенінің оң жағалауында жатыр. Рокамадурға A20 тас жолымен көлікпен немесе пойызбен жетуге болады: Gare de Rocamadour Padirac, Brive la Gaillarde – Тулуза (Капденақ арқылы) темір жолынан. Рокамадурға екі аймақтық әуежай қызмет көрсетеді, олар Дордонь аңғарына оңай қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Aéroport Brive Vallée de la Dordogne (BVE) аймақтың көптеген танымал көрікті жерлерінен небары бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан, ал Aéroport Bergerac Dordogne Périgord (EGC) Бержерак қаласының оңтүстігіне қарай 6 шақырым жерде орналасқан.
Rocamadour is located in the Lot department in the far north of the Occitanie region. Close to Périgord and the Dordogne valley, Rocamadour is at the heart of the fr , a regional nature park. Rocamadour is located 36 km NNE of Cahors by road. It is located on the right bank of the Alzou. Rocamadour can be reached by car from the A20 autoroute, or by train: Gare de Rocamadour Padirac on the Brive la Gaillarde–Toulouse (via Capdenac) railway. Rocamadour is served by two regional airports that provide easy access to the Dordogne Valley. The Aéroport Brive Vallée de la Dordogne (BVE) is located only a few kilometres from many of the region's star attractions whilst the Aéroport Bergerac Dordogne Périgord (EGC) is situated just 6 km south of Bergerac.
Ауылдық жерлер
Рокамадур коммунасының аумағында бірнеше шағын елді мекендер орналасқан: L'Hospitalet, Les Alix, Blanat, Mas de Douze, Fouysselaze, Magès, La Fage, La Gardelle, Chez Langle, La Vitalie, Mayrinhac le Francal.
The territory of the commune of Rocamadour includes several hamlets: L'Hospitalet, Les Alix, Blanat, Mas de Douze, Fouysselaze, Magès, La Fage, La Gardelle, Chez Langle, La Vitalie, Mayrinhac le Francal.
Топонимика
Рокамадурдың ежелгі түрлері – 968 жылғы Рокамадор, 1186 жылғы Рупис Аматорис. Даузаттың сөзіне қарағанда, топоним әулие Аматордың есімінен туындаған. Гастон Базальгтің пікірінше, Рокамадур топонимі – Рокамажордан бастау алған ортағасырлық форма. "Рока" жартасқа жасалған пананы, ал "мажор" оның маңыздылығын білдірген. Бұл атау 1166 жылдан бастап, әулие Амадур немесе әулие Аматур деген жалған агиотопонимнің пайда болуымен христиандыққа айналды. 1473 жылы Эдмонд Альбе монографиясына сәйкес, бұл жер әулие Амадурдың бекінісі деп аталды. 1618 жылы Жан Тардтың Кахор епархиясының картасында Рокемадур деген ат кездеседі. 1166 жылы әулие Амадурдың қабірлік қалдықтары табылды: Мәриям шеңберінің киелі ортасында, ғажайып шіркеудің кіреберісі алдында толық сақталған дене жерленген. Әулие Амадурдың денесі жерден шығарылып, паломниктерге көрсетілді. Дін соғыстары кезінде денесі өртеліп, қазір тек сүйек қалдықтары ғана сақталған, олар қазір әулие Амадурдың склепінде қойылған. Рокамадурға қарап тұрған L'Hospitalet жерінің аты "espitalet" сөзінен шыққан, ол "кішкентай аурухана" деген мағынаны білдіреді және латын тіліндегі "hospitalis" сөзімен байланысты. Бұл қабылдау орталығын 1095 жылы Хелен де Кастельно атынан әйел құрған.
The ancient forms of Rocamadour are Rocamador from 968, Rupis Amatoris in 1186. According to Dauzat, the toponym comes from the name of a saint, Amator. According to Gaston Bazalgues, the toponym Rocamadour is a medieval form which originates from Rocamajor. Roca pointed to a rock shelter and major spoke of its importance. This name would have been Christianized from 1166 with the invention of the false hagiotoponym Saint Amadour or Saint Amateur. In 1473, according to the monograph of Edmond Albe, the place was named the castling of Saint Amadour. In 1618, on a map of the diocese of Cahors by Jean Tarde, the name of Roquemadour appeared. In 1166, the relics of Saint Amadour was discovered: a perfectly preserved body was buried in the heart of the Virgin Mary sanctuary, in front of the entrance to the miraculous chapel. The body of Saint Amadour was taken out of the ground and then exposed to the pilgrims. The body was burned during the Wars of Religion and today only fragments of bone remain, presently on view in the crypt of Saint Amadour. The locality L'Hospitalet, overlooking Rocamadour, has a name from espitalet which meant small hospital and has Latin origin hospitalis. This reception centre was founded in 1095 by Dame Hélène de Castelnau.
Басталуы мен әсері
Рокамадур ауылының үш деңгейі Орта ғасырларға дейін сақталып келген және олар қоғамның үш топқа бөлінуін көрсетеді: жоғарыдағы рыцарьлар, ортадағы дін қызметкерлері және өзенге жақын жердегі қара жұмысшылар. Сирек кездесетін құжаттарда 1105 жылы Марцилхак-сюр-Селедегі Сен-Мартен және Сен-Пьер бенедикттік аббаттықтарының шекарасында, Рупис Аматорис деп аталатын жерде, скаланың қорғаныш жартасында шағын шіркеу салынғаны айтылады. 1112 жылы Туль аббаты Эбль де Тюренн Рокамадурда қоныстанды. 1119 жылы алғашқы қайырымдылықты Ла Марш графы Эюд жасады. 1148 жылы алғашқы керемет оқиға жарияланды. Күңгір Марияға жасалған қажырлы сапар көптеген адамдарды тартты. Қара Мадоннаның мүсіні 12 ғасырға жатады. Герауд д’Эскорайль (1152-1188 жылдары аббат болған) діни ғимараттарды салды, олар келушілерден түскен сыйлықтар есебінен қаржыландырылды. Жұмыстар 12 ғасырдың соңында аяқталды. Рокамадур Еуропалық атаққа ие болды, бұл туралы 12 ғасырдағы киелі орынның монахы жазған «Кереметтер кітабында» айтылады және ол көптеген паломниктерді қабылдады. 1159 жылы Аквитаниялық Элеонораның күйеуі Англияның Генрих II Рокамадурға келіп, Күңгір Марияның өзіне жазған шипасы үшін алғыс айтты. 1166 жылы тұрғынды жерлеу үшін қазғанда, Әмадурдің денесі деп саналатын толық сақталған дене табылды. Рокамадур өзінің қасиеттісін тапты. Әмадурдың Исамен тығыз байланыста болғаны туралы кем дегенде төрт әңгіме, аңызға толы әңгімелер бар. 1211 жылы Альбигой крест жорысы кезінде Папаның легаты Арно Амальрик Рокамадурда қыстады. Сонымен қатар, 1291 жылы Папа Николай IV кіреберіске үш бұйрық және қырық күндік кешірім берді. 13 ғасырдың соңында Рокамадурдың ықпалы мен құрылыстардың аяқталуына куә болдық. Қамал үш мұнарамен, кең ормен және көптеген қарауылдық посттармен қорғалған. Кейіннен, француз дін соғыстары кезінде 1562 жылы протестант жалдамалы әскерлерінің шабуылы діни ғимараттар мен олардың қасиетті заттарын жойды. 1563 жылы Папа Пий IV-ке жолданған петицияда канондар келтірілген зиянды сипаттады: «Олар, о, қандай қайғы! Барлығын қиратты; олардың мүсіндерін, суреттерін, қоңырауларын, әшекейлерін және зергерлік бұйымдарын, яғни құдайға құлшылық ету үшін қажеттінің бәрін өртеп, тонады». Қасиетті заттар, соның ішінде Әмадурдың денесі де қорланды және жойылды. Куәгерлердің айтуынша, протестант капитан Жан Бессония оны ұстараның балғасымен сындырып, «Сен өртенгің келмегендіктен, мен сені сындырамын» деді. Капитан Бессония мен Дюрас Конде ханзадасының армиясы үшін 12 ғасырдан бері Нотр-Дам қазынасының құрамына кіргеннің бәрінен 20 000 фунт жинады. Француз революциясы кезінде бұл орын қайтадан тоналды.
The three levels of the village of Rocamadour date from the Middle Ages and they reflect the three orders of society: the knights above, linked to religious clerics in the middle and the lay workers down near the river. Rare documents mention that in 1105 a small chapel was built in a shelter of the cliff at a place called Rupis Amatoris, at the limit of the territories of the Benedictine abbeys of Saint Martin at Tulle and Saint Pierre at Marcilhac sur Célé. In 1112, Eble de Turenne, Abbot of Tulle settled in Rocamadour. In 1119, the first donation was made by Eudes, Comte de la Marche. In 1148, a first miracle was announced. The pilgrimage to the Virgin Mary attracted crowds. The statue of the Black Madonna dates from the 12th century. Géraud d'Escorailles (abbot from 1152 to 1188) built the religious buildings, financed by donations from visitors. The works were finished at the end of the 12th century. Rocamadour already enjoyed European fame as evidenced by the 12th century book Livre des Miracles written by a monk from the sanctuary and received many pilgrims. In 1159, Henry II of England, husband of Eleanor of Aquitaine, came to Rocamadour to thank the Virgin for her healing. In 1166, wanting to bury a resident, they discovered an intact body, presented as that of Saint Amadour. Rocamadour had found its saint. At least four stories, more or less tinged with legend, presented Saint Amadour as being close to Jesus. In 1211, the pontifical legate during the Albigensian Crusade, Arnaud Amalric, came to spend the winter in Rocamadour. In addition, in 1291, Pope Nicholas IV granted three bulls and forty day indulgences for site visitors. The end of the 13th century saw the height of Rocamadour's influence and the completion of the buildings. The castle was protected by three towers, a wide moat and numerous lookouts. Subsequently, during the French Wars of Religion, the iconoclastic passage of Protestant mercenaries in 1562 caused the destruction of religious buildings and their relics. The canons describe, in a petition to Pope Pius IV in 1563, the damage caused: “They have, oh pain! all trashed; they burned and looted its statues and paintings, its bells, its ornaments and jewels, all that was necessary for divine worship ”. The relics were desecrated and destroyed, including the body of Saint Amadour. According to witnesses, the Protestant Captain Jean Bessonia broke it with the smith's hammer, saying: "I am going to break you, since you did not want to burn". Captains Bessonie and Duras would draw, for the benefit of the Prince of Condé's army, the sum of 20,000 pounds from everything that made up the treasure of Notre Dame since the 12th century. The site was again looted during the French Revolution.
Қазіргі Рокамадур
ХХ ғасырдың басынан бері Рокамадур діни саяхат орталығы емес, көбінесе туристік мақсатқа айналды, бірақ қажылық сапарлар жалғасып, маңыздылығын сақтап тұр. Рокамадур төңірегінде қазір бірнеше жануарлар парктері орналасқан, оның ішінде «Ле Рошер де Айгльс» (жыртқыш құстар паркі) және «Ле Форетт де Синг» (маймылдар паркі) сияқты парктері бар, сондай-ақ жыл сайын ірімшік фестивалі ұйымдастырылады. Жаңа ауада серуендеу және ауа шарымен ұшу келушілердің арасында танымал. Бұл жердегі гравитация заңдылықтарына бағынбайтын шіркеулер мен Қара Мадонна мүсіні католик қажылары үшін де, жерге байланысты немесе Жаңа дәуір діндерін ұстанатындар үшін де рухани тартымды орын болып табылады. Олар Рокамадурдың «ерекше энергиясына» және христиандықтан бұрынғы тарихына қызығушылық танытады.
Since the early 20th century, Rocamadour has become more of a tourist destination than a pilgrimage center, although pilgrimage continues and remains important. Rocamadour's environs are now marked by several animal parks, including Le Rocher des Aigles and Le Forêt des Singes (a bird of prey park and a monkey park, respectively) and also hosts an annual cheese festival. Outdoor activities and hot air ballooning are popular among visitors. The site's gravity defying churches and Black Madonna statue remain a spiritual draw for both Catholic pilgrims and for visitors who practice earth based or New Age religions, being drawn to stories of Rocamadour's "strange energies" and pre Christian origins.
Қажылық
Бұл қажылықтың шығу тегін түсіндіруге арналған аңыз, әсіресе соңғы кезде сыншыл және дәстүрлі мектептер арасында пікір таластарына себеп болды. Аңызды таратуға және қажыларды осы орынға тартуға «Рокамадурдың Ғажайыптары» (шамамен 1172 жыл) атты еңбек қызмет етті. Бұл – Орта ғасырларда кең таралған miracula, яки жинақталған ғажайыптар кітаптарының бір үлгісі. Негізгі аңызға сәйкес, Рокамадур ежелгі киелі орынның негізін қалаушы, Киелі кітаптағы Захария, Лұқа 19:1-10-да айтылған Иерихонның салық жинаушысы және Иса Мәсіхтің жолында жүздерін сүрген қасиетті Верониканың күйеуі ретінде танылған әулие Аматордың есімімен аталады. Қуғын-сүргінге ұшырап Палестинадан қуылған қасиетті Амадур мен қасиетті Вероника шағын қайыққа мініп, періштелердің басшылығымен Аквитания жағалауына жетіп, онда Галлияның оңтүстік-батысында Ізгі хабарды уағыздаған Мәсіхтің шәкірті, епископ әулие Марциалмен кездесті. Римге сапар шеккеннен кейін, ол әулие Петр мен әулие Павелдің шейіттік қасіретіне куә болды. Францияға оралған Амадур, әйелінің қайтысынан кейін, Кверсидегі шұғылалы жерге уытсып, онда Ықылас Бикеге арналған шіркеу салды, ол жерде ол кейіннен қайтыс болды. Бұл оқиға, көптеген басқа да ұқсас аңыздар сияқты, оқиғаның басты кейіпкерлері өмір сүрген деп есептелетін заманнан көп кейін пайда болды. Амадурдың есімі оның «Істері» жинағынан бұрынғы ешқандай құжатта кездеспейді. Мұқият зерттеу және мәтінге cursus ережелерін қолдану арқылы оны 12 ғасырдан ертерек деп санау мүмкін емес. Қазіргі таңда әулие Марциал, Амадурдың аңыздағы замандасы, бірінші ғасырда емес, үшінші ғасырда өмір сүргені анықталды, ал Рим оны ешқашан Апостолдар кеңесінің құрамына енгізбеген. Сондықтан, «Амадурдың істерінде» әулие Марциалдың есімінің айтылуы, тіпті басқа да дәлелдердің болмауы жағдайында, олардың күмәнді екенін дәлелдеуге жеткілікті. Аңыздың сенімсіздігіне байланысты кейбір жаңа авторлар Амадурдың белгісіз уақытшыл немесе мүмкін Осер епископы әулие Аматор болғанын ұсынады, бірақ бұл тарихи негізсіз болжам ғана. Осылайша, Рокамадурдың қасиетті орынының шығу тегі ежелгі заманда жоғалып кетті, сондықтан ол дұрыс сынға төтеп бере алмайтын аңыздық дәстүрлермен байланысты. Орта ғасырлардағы діни көріністерден кейін, соғыс пен Француз революциясының салдарынан Рокамадурге көшпенділік орнады. Бірақ 19 ғасырдың ортасында Кахор епископтарының ынтасы мен белсенділігінің арқасында ол қайта жандана бастады.
A legend supposed to explain the origin of this pilgrimage has given rise to controversies between critical and traditional schools, especially in recent times. A vehicle by which the legend was disseminated and pilgrims drawn to the site was The Miracles of Our Lady of Rocamadour, written ca. 1172, an example of the miracula, or books of collected miracles, which had such a wide audience in the Middle Ages. According to the founding legend, Rocamadour is named after the founder of the ancient sanctuary, Saint Amator, identified with the Biblical Zaccheus, the tax collector of Jericho mentioned in Luke 19:1 10, and the husband of St. Veronica, who wiped Jesus' face on the way to Calvary. Driven out of Palestine by persecution, St. Amadour and St. Veronica embarked in a frail skiff and, guided by an angel, landed on the coast of Aquitaine, where they met Bishop St. Martial, another disciple of Christ who was preaching the Gospel in the south west of Gaul. After journeying to Rome, where he witnessed the martyrdoms of St Peter and St Paul, Amadour, having returned to France, on the death of his spouse, withdrew to a wild spot in Quercy where he built a chapel in honour of the Blessed Virgin, near which he died a little later. This account, like most other similar legends, does not make its first appearance till long after the age in which the chief actors are deemed to have lived. The name of Amadour occurs in no document previous to the compilation of his Acts, which on careful examination and on an application of the rules of the cursus to the text cannot be judged older than the 12th century. It is now well established that Saint Martial, Amadour's contemporary in the legend, lived in the 3rd not the 1st century, and Rome has never included him among the members of the Apostolic College. The mention, therefore, of St Martial in the "Acts of St Amadour" would alone suffice, even if other proof were wanting, to prove them doubtful. The untrustworthiness of the legend has led some recent authors to suggest that Amadour was an unknown hermit or possibly St. Amator, Bishop of Auxerre, but this is mere hypothesis, without any historical basis. The origin of the sanctuary of Rocamadour, lost in antiquity, is thus set down along with fabulous traditions which cannot bear up to sound criticism. After the religious manifestations of the Middle Ages, Rocamadour, as a result of war and the French Revolution, had become almost deserted. In the mid nineteenth century, owing to the zeal and activity of the bishops of Cahors, it seems to have revived.
Мәдени сілтемелер
Оның "Жалғыздық" атты кітапша-өлеңінде Вита Саквилл Уэст Рокамадурды арнауында, шабыт алатын орын ретінде пайдаланады. Композитор Франсис Пуленк 1936 жылы қасиетті орынға саяхат жасағаннан кейін "Litanies à la Vierge Noire" ("Қара Марияға арналған тілеулер") шығармасын жазды. Рокамадур 20 ғасырдың Латын Америкасы жазушылары Хулио Кортазар мен Джаннина Брашиге шабыт берді. Олар біраз уақыт Францияда тұрып, көшпендер, эмигранттар және туристер туралы испан тілінде жазды. Кортазардың "Шытыр" романындағы қасіретті кейіпкер Ла-Маганың Рокамадур есімді ұлы туып, ұйықтағанда қайтыс болады. Джаннина Брашидің "Yo Yo Boing!" романында да өлген сәби Рокамадур кейіпкер болып келеді. Рокамадур Мишель Уэльбеккің "Бағыну" (2015) кітабында есімдерін табады.
In her book length poem, "Solitude," Vita Sackville West uses Rocamadour in her dedication, as site and setting for inspiration. The composer Francis Poulenc wrote in 1936 Litanies à la Vierge Noire (Litanies to the Black Virgin) after a pilgrimage to the shrine. Rocamadour inspired 20th century Latin American novelists Julio Cortázar and Giannina Brashi who lived in France for some time and wrote in Spanish about immigrants, expatriates, and tourists. In Cortazar's opus "Hopscotch", the sad heroine La Maga has a baby boy named Rocamadour who dies in his sleep. The dead baby Rocamadour is also a character in Giannina Braschi's novel "Yo Yo Boing!". Rocamadour is mentioned in Michel Houellebecq book Soumission (2015).
Тиісті әдебиет
Вайбель, Деана Л. Қасиетті Көңіл күйі: Францияның Рокамадур қаласындағы қажырлы сапарлар мен туризм. Роуман және Литтлфилд, 2022 жыл.
Weibel, Deana L. A Sacred Vertigo: Pilgrimage and Tourism in Rocamadour, France. Rowman & Littlefield, 2022.