Кіріспе

Ұлыбританиядағы қоғамдық өкілді орган, Белиздегі аудандық кеңестер.

Аудандық кеңес – Ұлыбританиядағы қоғамдық өкілді орган. Англияда олар 2007 жылғы Жергілікті басқару және денсаулық сақтау саласындағы қоғамдық қатысу туралы заңға сәйкес, басқаша аталатын заңды приходтық кеңестер болуы мүмкін, немесе заңды емес органдар болуы мүмкін. Шотландия мен Уэльсте олар заңды органдар болып табылады. Шотландияның аудандық кеңестері алғаш рет 1973 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңымен құрылды, шотландиялық приходтық кеңестер 1929 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңымен таратылғаннан көп жылдар өткен соң. Уэльстік аудандық кеңестері – қалалық кеңес деп аталуы мүмкін – 1972 жылғы Жергілікті басқару заңына сәйкес, бұрынғы приходтық кеңестердің тікелей орнына қойылды және өкілеттіктері мен жұмыс істеу жолдары тұрғысынан ағылшын приходтық кеңестерімен бірдей.

Англия

Англияда жергілікті билік және денсаулық сақтау саласындағы қоғамдық қатысу туралы 2007 жылғы заңға сәйкес, приход кеңесі өзін «қауымдық кеңес» деп атауға құқылы, бұл – балама атау. Ауылдық даму функциясын атқаратын отыз сегіз қайырымдылық ауылдық қоғамдық кеңес бар, олардың қызметіне қоғамдық жоспарлау, қоғамдық ғимараттарға қолдау көрсету, ауылдық көлік жүйелері және ауылдық жерде қолжетімді тұрғын үйлерді (ерекше участақтар) ұйымдастыру кіреді. Ауылдық қоғамдық кеңестер ACRE (Ауылдық Англиядағы қауымдастықтармен әрекеттесу) қайырымдылық ұйымымен байланысты және Ауылдық қоғамдық әрекеттер желісін (RCAN) құрайды. 1947 жылы құрылған Жергілікті кеңестердің ұлттық қауымдастығы – Англиядағы 10 000 жергілікті (приходтық және қалалық) кеңестің және 100 000 кеңесшінің мүдделерін қорғайтын ұлттық орган. NALC жергілікті кеңестерді қолдау, дамыту және жақсарту мақсатында жұмыс істейді. «Жергілікті кеңес» термині Англияда қауымдық, аудандық, приходтық және қалалық кеңестерді білдіреді, олар Англияның жергілікті басқаруының бірінші деңгейі болып табылады. Жергілікті кеңес құру үшін, кем дегенде 7,5% жергілікті сайлаушылар қол қойған петиция қажет (егер сайлаушылардың саны 2500-ден аз болса, қол қоюлардың саны артады). Содан кейін жергілікті билік өтінішті бағалау және соңғы шешім қабылдау үшін «басқаруды тексеруді» жүргізеді. 2012 жылдың маусым айында Вестминстер қалалық кеңесі 2007 жылғы жаңа заңнама қабылданғаннан бері Лондонда құрылған алғашқы азаматтық приход ретінде Куинс Парк қауымдық кеңесінің құрылуын бекітті. Қауымдық кеңеске алғашқы сайлау 2014 жылдың мамыр айында басқа жергілікті сайлаулармен бірге өтті. Келесі сайлаулар әр төрт жылда бір рет, қалалық кеңеске сайлаумен бірге өткізіледі, ал 2018 жылғы Вестминстер қалалық кеңесінің сайлауы аясында жаңа приходтық кеңес сайланды.

Уэльс

1974 жылға дейін Уэльс азаматтық приходтарға бөлінген. Олар 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заңның 20(6) бабымен жойылды және сол заңның 27 бабымен қауымдастықтармен алмастырылды. Уэльстің негізгі аудандары толығымен қауымдастықтарға бөлінеді. Англиядан айырмашылығы, онда приходтары жоқ аудандар бар, Уэльстің ешбір бөлігі қауымдастықтан тыс емес, тіпті қалалық аймақтарда да. Дегенмен, әрбір қауымда кеңес болуы міндетті емес. Уэльстегі қауымдық кеңестер Англиядағы приходтық кеңестермен өкілеттіктері және жұмыс істеу тәсілдері тұрғысынан бірдей. Уэльстің қауымдық кеңестері өздерін біржақты түрде қалалық кеңес деп атауға және Корольдік қала мәртебесін алуға құқылы. Уэльсте барлық қалалық кеңестер – қауымдық кеңестер. Қазіргі уақытта қала мәртебесіне ие үш қауымдық кеңес бар: Бангор, Сент-Асаф және Сент-Дэвидс. Кернарфон қауымдастығы корольдік қала мәртебесіне ие. Қалалық кеңес немесе қалалық кеңестің төрағасы әдетте мэр атағын алады. Халық саны толыққанды қауымдық кеңес құруға жеткіліксіз қауымдастықтарда қоғамдық жиналыстар ұйымдастырылады. Уэльстегі қауымдық кеңестер енді 2011 жылғы Жергілікті басқару (Уэльс) шарасының 7-бөлігімен реттеледі. One Voice Wales 2004 жылы құрылған және ол Уэльстегі қауымдастықтар мен қалалық кеңестердің бас ұйымы болып табылады. Ассоциация кеңестердің Уэльс бойынша мүдделерін қорғайды және басқа да қолдау қызметтерін ұсынады. One Voice Wales сондай-ақ жаңа кеңес құру немесе кеңесші болу туралы кеңес алатын портал болып табылады. Сайлаулар бес жыл сайын бірінші жеңілгенге дауыс беру жүйесі бойынша өтеді. Уэльсте 735 қауымдастық және қалалық кеңес, сондай-ақ 8000 кеңесші бар, олар Уэльстің жер аумағының шамамен 94% және халқының 70% қамтиды. Уэльсте жергілікті кеңес құру процесі Англия мен Шотландиядан өзгеше. Ол қауымдастықтың қоғамдық жиналыс ұйымдастыруын және қатысушылардың көпшілігінің қауымдық референдум өткізуге келісуін қажет етеді. Осы жиналысқа жергілікті билік сайлаушыларының кемінде 10% немесе 150 сайлаушы (егер 10% 150-ден асса) қатысып, дауыс беруі керек. Егер референдум өткізу туралы келісімге қол жеткізілсе, жергілікті билік оны референдум өткізу туралы шешім қабылданғаннан кейін кемінде 42 күн өткен соң ұйымдастыруы керек. Қауымдық немесе қалалық кеңес құру үшін референдумда қарапайым көпшілік дауыс қажет. Бұрын қабылданбаған жағдайда, референдум екі жылдан ертерек өткізілмейді. 2022 жылдың мамыр айында Бридженд округіндегі жиырма қауымдық кеңестің тек үшеуі ғана толық сайлау өткізуге жеткілікті үміткерлерге ие болды. Бір кеңесте 15 кеңес орынына бір ғана кандидат болды. Бұл жағдай "кризистік деңгейге жетті" деген пікірге әкелді.