Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зофинген – Швейцарияның Аргау кантонындағы қала. Ол Зофинген ауданының орталығы. Зофинген – қабырғалы қала және ежелгі монастырь орны.
Zofingen is a city in the canton of Aargau in Switzerland. It is the capital of the district of Zofingen. Zofingen is a walled city and home of an ancient monastic settlement.
Тарих
Ежелгі заманда Зофинген кельт халқының – гелветтердің қонысы болған. Кейін римдіктер мұнда сарай салды. 6 ғасырда алемандар қоныстанды және Аргаудың ең көне шіркеулік округтерінің бірін құрды. 11 ғасырда Фрогбург әулеті канониктер монастырын негіздеді. Қала 1201 жылы Фрогбург графтарымен құрылды. Зофинген туралы алғашқы жазбаша мәлімет 1231 жылға жатады, ал 1299 жылы ол Габсбургтердің иелігіне өтті. 1415 жылы Берн қаласын басып алды, ал 1528 жылы Реформацияны енгізді. 1803 жылдан бері Зофинген Аргау кантонының құрамында және аймақтық орталыққа айналды. Жақын орналасқан Мюльталь 2002 жылы қалаға қосылды.
In ancient times Zofingen was a settlement of the Celtic Helvetii. In later times the Romans built a manor. The Alemanni settled in the 6th century and formed one of the oldest parishes in Aargau. In the 11th century the House of Frohburg founded a canons monastery. The town was founded in 1201 by the counts of Frohburg. 1231 was the first written mention of Zofingen, which in 1299 came in the possession of the Habsburgs. In 1415 the Bernese conquered the city and in 1528 they introduced the Reformation. Since 1803 Zofingen has belonged to the canton of Aargau and has become a regional center. The neighboring Mühlethal was incorporated in 2002.
География
2009 жылы Зофингеннің аумағы құрады. Осы аумақтың 18,8%-ы ауыл шаруашылығына, ал 47,3%-ы орманға бейімделген. Қалған жердің 33,1%-ы құрылыс нысандарымен (ғимараттар немесе жолдар) жабылған, ал 0,6%-ы өзендер мен көлдерді құрайды. Салынған аумақтың ішінде өнеркәсіптік ғимараттар жалпы аумақтың 4,6%-ын, тұрғын үйлер мен ғимараттар 17,7%-ын, көлік инфрақұрылымы 7,0%-ын құрайды. Сонымен қатар, саябақтар, жасыл аймақтар және спорт алаңдары 3,1%-ды құрайды. Орманды жерлердің 46,0%-ы тығыз орманмен, ал 1,4%-ы жеміс бақтарымен немесе шағын ағаш тобымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 4,3%-ы егін өсіруге, 12,2%-ы жайылымға, ал 2,3%-ы жеміс-жидек бақтары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып тұратын су.
Zofingen has an area, as of 2009, of Of this area, or 18.8% is used for agricultural purposes, while or 47.3% is forested. Of the rest of the land, or 33.1% is settled (buildings or roads), or 0.6% is either rivers or lakes. Of the built up area, industrial buildings made up 4.6% of the total area while housing and buildings made up 17.7% and transportation infrastructure made up 7.0%. while parks, green belts and sports fields made up 3.1%. Out of the forested land, 46.0% of the total land area is heavily forested and 1.4% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 4.3% is used for growing crops and 12.2% is pastures, while 2.3% is used for orchards or vine crops. All the water in the municipality is flowing water.
Елтаңба
Қалалық гербтің суреттемесі – қызыл және күміс түсті төрт тілімге бөлінген.
The blazon of the municipal coat of arms is Barry of Four Gules and Argent.
Демография
2009 жылы Зофингеннің халқында шетелдік азаматтардың үлесі 15,8% құрады. Соңғы 10 жылда (1997–2007) халық саны 14,7% өсті. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәліметтер бойынша) неміс тілінде сөйлейді (88,9%), ал екінші ең көп таралған тіл – итальян тілі (3,4%), үшінші – португал тілі (1,4%). 2008 жылғы мәліметтерге сәйкес, Зофингендегі жас құрамы: 0 мен 9 жас аралығында 895 бала немесе халықтың 8,4% және 10 мен 19 жас аралығында 1010 жасөспірім немесе 9,5% бар. Ересектердің арасында 20 мен 29 жас аралығында 1525 адам немесе халықтың 14,3% өкілдік етеді. 30 мен 39 жас аралығында 1607 адам немесе 15,0%, 40 мен 49 жас аралығында 1678 адам немесе 15,7%, ал 50 мен 59 жас аралығында 1381 адам немесе 12,9% құрайды. Зейнеткер жастағы тұрғындардың үлесі: 60 мен 69 жас аралығында 1095 адам немесе халықтың 10,2%, 70 мен 79 жас аралығында 894 адам немесе 8,4%, 80 мен 89 жас аралығында 509 адам немесе 4,8%, ал 90 және одан үлкен жастағы 93 адам немесе 0,9% құрайды. Халық санының тарихи динамикасы келесі кестеде көрсетілген: Бос пәтерлердің саны 54-ке жетеді, бұл 1,0% бос тұрғын үй көрсеткіші.
Zofingen has a population of as of 2009, 15.8% of the population are foreign nationals. Over the last 10 years (1997–2007) the population has changed at a rate of 14.7%. Most of the population (as of 2000) speaks German (88.9%), with Italian being second most common ( 3.4%) and Portuguese being third ( 1.4%). The age distribution, as of 2008, in Zofingen is; 895 children or 8.4% of the population are between 0 and 9 years old and 1,010 teenagers or 9.5% are between 10 and 19. Of the adult population, 1,525 people or 14.3% of the population are between 20 and 29 years old. 1,607 people or 15.0% are between 30 and 39, 1,678 people or 15.7% are between 40 and 49, and 1,381 people or 12.9% are between 50 and 59. The senior population distribution is 1,095 people or 10.2% of the population are between 60 and 69 years old, 894 people or 8.4% are between 70 and 79, there are 509 people or 4.8% who are between 80 and 89, and there are 93 people or 0.9% who are 90 and older. The historical population is given in the following table: There were a total of 54 empty apartments for a 1.0% vacancy rate.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 27,78%-ын алды. Келесі үш ең танымал партиялар: SP (23,15%), FDP (17,17%) және Жасыл партия (9,73%). Федералды сайлауда барлығы 3746 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 48,7% болды.
In the 2007 federal election the most popular party was the SVP which received 27.78% of the vote. The next three most popular parties were the SP (23.15%), the FDP (17.17%) and the Green Party (9.73%). In the federal election, a total of 3,746 votes were cast, and the voter turnout was 48.7%.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұралық орындары ретінде саналатын он ғимарат немесе нысан бар. Ең көнесі – Хирцебергтегі мозаикалық едені бар рим дәуірінің шаруа үйі. Генерал Гизан көшесі 12-дегі бұрынғы қару-жарақ қоймасы және Аарбургер көшесі 21-дегі бұрынғы карантин үйі (Siechenhaus) де тізімде. Тізімде үш білім беру мекемесі бар: Генерал Гизан көшесі 14-тегі қалалық мектеп, Генерал Гизан көшесі 18-дегі музей және Гинтерге Гауптгассе 20-дағы қалалық кітапхана (Stadtbibliothek Zofingen). Тізімнің қалған бөлігіне Heiternplatz (Heitern алаңы), Клёстерлигассе 2-дегі шағын монастырь (Klösterli), Ратхаусгассе 4-тегі қала әкімдігі ғимараты және Гинтерге Гауптштрассе 9, 14-тегі сүт шаруашылығы кіреді. Зофинген ауылының барлық аумағы Швейцарияның мұралық орындарының тізіміне енгізілген.
There are ten buildings or sites that are listed as Swiss heritage sites of national significance. The oldest is the Roman era farm house with mosaic floors at Hirzeberg. The former armory at General Guisan Strasse 12 and the former Quarantine house (Siechenhaus) at Aarburgerstrasse 21 are also on the list. Three educational buildings; the municipal Schoolhouse at General Guisan Strasse 14, the Museum at General Guisan Strasse 18 and the city library (Stadtbibliothek Zofingen) at Hintere Hauptgasse 20, are on the list. The rest of the list includes; Heiternplatz (Heitern plaza), the small monastery (Klösterli) at Klösterligasse 2, The City Hall Building at Rathausgasse 4 and a dairy farm at Hintere Hauptstrasse 9, 14. The entire village of Zofingen is designated as part of the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Экономика
Зофингенде бірнеше ірі компания орналасқан. Олардың ішінде ең ірі медиа корпорациялардың бірі – Ringier AG, фармацевтикалық өнеркәсіп үшін өндіруші Siegfried Ltd және баспа өнімдерін аяқтау жүйелерін өндіретін әлемдік компания Muller Martini бар. 2007 жылғы мәліметтер бойынша Зофингендегі жұмыссыздық деңгейі 3,19% құрады. 2005 жылы бастапқы экономикалық секторда 108 адам жұмыс істесе, осы секторда шамамен 33 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 4 236 адам жұмыс істейді және осы секторда 121 кәсіпорын бар. Үшінші секторда 4 514 адам жұмыс істейді, ал осы секторда 565 кәсіпорын қызмет етеді. Жұмыс істейтін халықтың 14,2%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 45,3%-ы жеке көлікпен барады.
Zofingen is home to several large companies. These include Ringier AG, one of the largest media corporations, Siegfried Ltd, a manufacturer for the pharmaceutical industry, and Muller Martini, a global company that manufactures print finishing systems. as of 2007, Zofingen had an unemployment rate of 3.19%. as of 2005, there were 108 people employed in the primary economic sector and about 33 businesses involved in this sector. 4,236 people are employed in the secondary sector and there are 121 businesses in this sector. 4,514 people are employed in the tertiary sector, with 565 businesses in this sector. Of the working population, 14.2% used public transportation to get to work, and 45.3% used a private car.
Білім
Зофинген қаласында 25–64 жас аралығындағы халықтың 76,2%-ы міндетті емес жоғары орта білім немесе жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған.
In Zofingen about 76.2% of the population (between age 25–64) have completed either non mandatory upper secondary education or additional higher education (either university or a Fachhochschule).