Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Қырғызстан қаласы
City in western Kyrgyzstan
Шолу
Жалал-Абад өзінің айналасындағы минералды бұлақтарымен танымал, ал жақын жердегі Әзірет Әюп Пайғамбар шипажайының суы ұзақ жылдар бойы тері ауруымен (мәс) ауыратын адамдарды емдейді деп сенген. Кеңес заманында салынған санаторийлер түрлі созылмалы сырқаттармен күресіп жатқандарға минералды су арқылы емдеу курстарын ұсынады. Аймақтағы минералды сулар бүкіл елде және шетелде сатылады.
Jalal Abad is known for its mineral springs in its surroundings, and the water from the nearby Azreti Ayup Paygambar spa was long believed to cure lepers. Several Soviet era sanatoriums offer mineral water treatment programs for people with various chronic diseases. Bottled mineral water from the region is sold around the country and abroad.
Тарих
Қырғызстанның Жібек жолының маңызды тармақтарының бірі Жалалабат арқылы өтті және бұл аймақ мыңдаған жылдар бойы саяхатшыларды қабылдап келді. Бүгінде аймақтың кейбір шалғай жерлерінде ғана, мысалы Саймалу Таш пен Чаткал аңғарында археологиялық іздер көрінеді. Бұл жерге саяхатшылар, саудагерлер, туристер және түрлі қасиетті орындарға барушылар, сондай-ақ ем іздеушілер (Аюб Тауындағы шипажайларға, теңіз деңгейінен 700 метр биіктікте, қаладан үш шақырымдай қашықтықта) келіп тұрды. Әзірет Аюб Пайғамбар (Иов пайғамбар) шипажайының суы дертінен айықтырады деген әңгіме бар. Аңыз бойынша, шипажайдың жанында қабір, мешіт және хан сарайы болған. “Абад” – парсы тіліндегі жұрнақ, парсы мәдениетінде қала атауларында жиі қолданылады, ол осы елді мекенді құрған адамды білдіреді. Жалалабат аты саяхатшылар мен қажырлы паломниктікке келгендерге арналған керуенсарайлар салған Жалал ад-Диннің құрметіне берілген деседі. 19 ғасырдың басында шағын Коканд бекінісі салынды, оның төңірегінде кішкентай кишлак пайда болды. Жергілікті халық егіншілікпен және саудамен айналысып, шипажайларға келген паломниктікке қызмет көрсетті. 1870 жылдары бұл аймаққа орыс қоныс аударушылары келді. Олар қала ішінде гарнизон мен әскери госпиталь құрды.
One of Kyrgyzstan's main branches of the Silk Road passed through Jalalabat and the region has played host to travelers for thousands of years, although few archaeological remains are visible today – except in some of the more remote parts of the region – such as Saimalu Tash and the Chatkal valley. These have included travelers, traders, tourists and pilgrims (to the various holy sights) and sick people visiting the curative spas such as in the Ayub Tau mountain, at the altitude of 700 m above sea level some three kilometers out of town. There is a legend that the water from the Azreti Ayup Paygambar (the Prophet Job) spa cured lepers. According to the legend there was a grave, a mosque and the khan's palace near the spa. abad is a Persian suffix often used in city names in Persianate societies to refer to the person who founded the community. It is said that Jalalabat was named after Jalal ad Din, who was renowned for setting up Caravanserais to serve travelers and many pilgrims who came to the holy mountain. In early 19th century a small Kokand fortress was built, and a small kishlak grew up around this. The local people were engaged in agriculture and trade and provided services to the pilgrims visiting the spas. Then, in the 1870s, Russian settlers came to the region. They set up a garrison town and military hospital.
Экономика
Пойыз жолы (Қырғызстанда сирек кездесетін құбылыс) Ферғана аңғарынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 30 км жерге дейін Көкжаңғаққа дейін созылады. Ірі компаниялар: Қырғыз-Канада бірлескен кәсіпорны "Қырғыз Мұнай Компаниясы", АҚ «Келешек», АҚ «Нұр». АҚТ «ҚырғызХлопок», бірлескен кәсіпорны «Ақ Алтын» мақта өңдейді. «Tura Ai» және «Aziz Tabak» компаниялары өнімдерінің 90%-ын 17 елге экспорттайды. Сонымен қатар, АҚ «Азрат Айб», АҚТ БТК «Интершак», «Mariam & Co» және арақ өндіруші АҚТ «Жалалабат Арақ Зауыты» да бар.
The train line (a rarity in Kyrgyzstan), runs from the Ferghana Valley northeast about 30 km to Kökjanggak. Biggest Companies: Kyrgyz Canada JV "Kyrgyz Petroleum Company", АО «Kelechek», АО «Nur». AOZT «KyrgyzChlopok», JV «Ak Altyn» process cotton. There are the tobacco curing companies «Tura Ai» Ltd and «Aziz Tabak» Ltd., that export 90% of their output to 17 countries. There are also mill houses АО «Azrat Ayib», AOZT PTK «Intershaq», «Mariam & Co» ltd, and the liquor manufacturer AOZT «Jalalabat Arak Zavodu».
Туризм
Жалал-Абад облысы жаңғақтарымен және көркем табиғатымен әйгілі. Аймақтағы көрікті жерлерге Арсланбоб сарқырамасы, Сары Челек табиғат қорығы және көлі кіреді. Ал қаланың ішінде қала алаңы мен түрлі мүсіндері мен Жалалабад театры орналасқан мәдениет саябағы бар.
The Jalal Abad Region is known for its walnuts and scenery. Local sites include the Arslanbob Waterfalls and Sary Chelek Nature Reserve and Lake. In the city itself, sites include the town square and the culture park, which contains various sculptures and Jalalabad's theater.