Кіріспе
Гюла Кёниг (16 желтоқсан 1849 – 8 сәуір 1913) – Венгрия математигі. Оның неміс тіліндегі математикалық жарияланымдары Юлиус Кёниг деген атпен шықты. Оның ұлы Денес Кёниг – графтар теориясының маманы болған.
Gyula Kőnig (16 December 1849 – 8 April 1913) was a mathematician from Hungary. His mathematical publications in German appeared under the name Julius König. His son Dénes Kőnig was a graph theorist.
Өмірбаян
Гюла Кёниг әдебиет және математика салаларында белсенділік танытты. Ол медицинаны Венада, ал 1868 жылдан бастап Гейдельбергте оқыды. Герман фон Гельмгольцтің басшылығымен жүйкелерді электрмен стимуляциялау бойынша жұмыс істегеннен кейін математикаға көшті. Математик Лео Кенигсбергердің жетекшілігімен докторлық диссертациясын қорғады. Оның "Эллиптикалық функциялардың модульдік теңдеулерінің теориясы" атты диссертациясы 24 беттен тұрады. Докторантурадан кейін ол Берлинде Леопольд Кронекер мен Карл Вейерштрасс сабақтарына қатысып, математикалық білімін толықтырды. Содан кейін Будапештке оралды, онда 1871 жылы университетте доцент болып тағайындалды. 1873 жылы Будапешттегі Педагогиялық колледждің профессоры болды, ал келесі жылы Будапешт Техникалық университетінің профессоры болып тағайындалды. Ол өмірінің соңына дейін университетте қызмет етті. Ол үш рет Инженерлік факультеттің деканы және үш рет университет ректоры болды. 1889 жылы Венгрия Ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Яһуди тегінен болғанымен, Кёниг сайланғаннан кейін көп ұзамай христиан дініне ауысты. 1905 жылы зейнетке шықты, бірақ өзіне қызықты тақырыптар бойынша лекция оқуын жалғастырды. Оның ұлы Деннес де белгілі математик болды.
Шығармалары
Кёниг математиканың көптеген салаларында жұмыс істеді. Оның полиномиялық идеалдар, дискриминанттар және жою теориясы жөніндегі еңбектерін Леопольд Кронекер мен Дэвид Гильберт, сондай-ақ Эмми Нотер арасындағы байланыс деп санауға болады. Кейіннен оның идеялары айтарлықтай қарапайымдатылды, сондықтан қазіргі таңда тек тарихи маңызы бар. Кёниг ғылыми ойлауға материалдық ықпал мен ойлаудың қалыптасу механизмдерін де қарастырған. Бірақ ол, ең алдымен, жиын теориясына қосқан үлесімен және оған қарсы шыққандығымен есте қалады.
Кейбір қағаздар мен кітаптар Кёнигтің
Эллиптикалық функциялардың модульдік теңдеулері теориясы, Тезис, Гейдельберг 1870 ж. Ueber eine reale Abbildung der s. g. Nicht Euclidischen Geometrie, Nachrichten von der Königl. "Евклидтік емес геометрияның нақты бейнесі" туралы, Георг Август университеті Геттингендегі ғылым және ғылым қоғамының хабарламалары, No. 9 (1872) 157–164. Алгебралық шамалардың жалпы теориясына кіріспе, Лейпциг 1903 ж. "Үзіліссіздік мәселесі" (Zum Kontinuum Problem), Математикалық жылнамалар 60 (1905) 177–180. "Жиын теориясының негіздері және үзіліссіздік мәселесі" (Über die Grundlagen der Mengenlehre und das Kontinuumproblem), Математикалық жылнамалар 61 (1905) 156–160. "Жиын теориясының негіздері және үзіліссіздік мәселесі" (Zweite Mitteilung), Математикалық жылнамалар 63 (1907) 217–221. Логика, арифметика және жиын теориясының жаңа негіздері, Лейпциг 1914 ж.