Кіріспе
Майкл О'Херлихидің 1979 жылғы "Ақ үйдің артқы баспалдағы" фильмі – Лилиан Роджерс Паркстың (Франсис Спатц Лейтонмен бірге) 1961 жылғы "Менің отыз жылдық қызметім Ақ үйдің артқы баспалдағында" атты кітабы негізінде түсірілген 1979 жылғы NBC телеарнасының шағын сериалдық фильмі. Ed Friendly Productions компаниясының өндірісіндегі бұл сериал Ақ үйдің ішкі жұмысын және қызметкерлер мен Бірінші отбасы арасындағы қарым-қатынасты көрсетеді. Бұл шағын сериал 31-ші Primetime Emmy Awards сыйлық беру салтанатында 11 номинацияға ие болды, соның ішінде "Макияж бойынша үздік жетістік" (Марк Буссан, Томми Коул және Рон Уолтерс) сыйлығын жеңіп алды, ал "Үздік шектеулі сериал" (Эд Френдли, атқарушы продюсер; Эд Френдли, продюсер; Майкл О'Херлихи, продюсер), "Үздік әйел актриса" (Оливия Коул), "Үздік ер актер" (Луис Госсетт-младший), "Үздік қосалқы әйел актриса" (Эйлин Геккарт және Селеста Холм), "Үздік қосалқы ер актер" (Эд Фландрс және Роберт Вон), "Үздік телесценарий" (1-бөлім) (Гвенни Багни және Пол Дубов), "Үздік көркемдік безендіру/декорация" (1-бөлім) (Ричард Я. Хаман, көркемдік режиссер; Энн Д. Маккулли, декоратор) және "Шаштараздық стилі бойынша үздік жетістік" (Сюзан Гермейн, Лола Кемп және Вивиан МакАтир) номинацияларына ұсынылды. Сериалдың актерлік құрамы жұлдыздардан тұрды: Лесли Уггамс Лилиан Роджерс Паркс рөлінде, ал Оливия Коул оның анасы Мэгги Роджерс рөлінде ойнады. Ақ үйдің басқа да қызметкерлерін Луис Госсетт-младший, Роберт Хукс, Клорис Личман, Лесли Нильсен және Хари Роудс сомдады. Алғашқы эпизодта Пол Уинфилд Эмет Роджерс аға рөлінде ойнады.
Backstairs at the White House is a 1979 NBC television miniseries based on the 1961 book My Thirty Years Backstairs at the White House by Lillian Rogers Parks (with Frances Spatz Leighton). The series, produced by Ed Friendly Productions, is the story of behind the scenes workings of the White House and the relationship between the staff and the First Families. This mini series was nominated for 11 Emmy Awards in 31st Primetime Emmy Awards, winning for Outstanding Achievement in Make up (Mark Bussan, Tommy Cole and Ron Walters) and nominated for Outstanding Limited Series (Ed Friendly, Executive Producer; Ed Friendly, Producer; Michael O'Herlihy, Producer), Best Actress (Olivia Cole), Best Actor (Louis Gossett Jr.), Best Supporting Actress (both Eileen Heckart and Celeste Holm), Best Supporting Actor (both Ed Flanders and Robert Vaughn), Outstanding Teleplay (Part 1) (Gwen Bagni and Paul Dubov), Outstanding Art Direction/Set Decoration (Part 1) (Richard Y. Haman, Art Director; Anne D. McCulley, Set Decorator), and Outstanding Achievement in Hairstyling (Susan Germaine, Lola Kemp and Vivian McAteer). The series was notable for its all star cast: Leslie Uggams starred as Lillian Rogers Parks and Olivia Cole played her mother Maggie Rogers. Other White House staffers were played by Louis Gossett Jr., Robert Hooks, Cloris Leachman, Leslie Nielsen, and Hari Rhodes. The first episode featured Paul Winfield as Emmett Rogers Sr.
Өндіріс
1977 жылы продюсер Эд Френдли Нью-Йорк әдеби агенті арқылы хабарласқаннан кейін Лилиан Роджерс Паркс пен Франсис Спац Лейтонның «Ақ үйдің баспалдағындағы отыз жылым» кітабының өндіріс құқықтарын сатып алды. Кітап 26 апта бойы New York Times бестселлер тізіміне еніп, 100-ден астам газет пен журналда бөлім-бөліммен жарияланды. 187 беттік сценарийді Гвен Багни мен Пол Дубов кітап негізінде және Роджерс ханыммен сұхбаттасып жазды. Багни мен Дубов 1980 жылы «Теледидар: Ұзақ форматты көп бөлімді фильм» номинациясында Жазушылар гильдиясының сыйлығын жеңіп алды. Пауль Дубов марапаттау рәсімінен бұрын рактан қайтыс болды және сыйлық постұлымдық түрде табыс етілді. Кейіннен телеспектакль 1978 жылы «Ақ үйдің баспалдағы: Роман» атты кітап ретінде жарық көрді. Майкл О’Херлихи сериалды бірге өндіріп, режиссерлік етті, ал Мортон Стивенс – музыкасын жазды. О’Херлихи мен Стивенс Эд Френдлимен бұрынғы бірнеше жобада жұмыс істеген. Самуэль Голдвин студиясында Ақ үйдің, соның ішінде Бірінші отбасының резиденциясы мен қызметшілердің бөлмелерінің керемет көшірмелері салынды. 1978 жылы Лилиан Роджерс Паркс оларды көргенде, декорацияларда ешқандай кемшілік таппады. Ричард Й. Хаман (суретші-қоюшы) мен Энн Д. МакКалли (декоратор) мини-сериалға жасаған жұмыстары үшін «Эмми» жүлдесіне ұсынылды. Түсірілім аяқталғаннан кейін Ақ үйдің декорацияларына жаңа қолдану табуға тырысты, бірақ Эд Френдлиге жүгінген студиялар мен университеттер бас тартыс етті. UCLA 40 000 долларлық есіктерді алып қойды, ал қалған декорациялар бульдозермен қиратылып, қоқысқа тасталды, бұл Френдлиді қатты ашуландырды.
Кастинг
Кастинг 1978 жылдың басында Лесли Уггамстың Лилиан Роджерс Парк рөлінде, Оливия Коулдың оның анасы Мэгги Роджерс рөлінде, Луи Госсет-младшийдың Ақ үй қызметкері Мерсер рөлінде, Клорис Личман Ақ үйдің бас үй шаруашысы рөлінде, Джули Харрис ханым Хелен Тафт рөлінде, Роберт Вон президент Вудро Уилсон рөлінде, Селесте Холм ханым Флоренс Хардинг рөлінде және Уильям Конрад президент Уильям Говард Тафт рөлінде басталды. Кейінірек Виктор Буоно осы рөлде Уильям Конрадты алмастырды. Бірінші эпизодта Пол Уинфилд Эмет Роджерс аға рөлінде, ал Грегори Итзин Ақ үйдің экскурсоводы рөлінде өзінің алғашқы (атаусыз) теледидар рөлінде пайда болды.
1-бөлім: Президент Тафт, Уилсон, Хардинг
Тафт: Джон Ф. Кеннедидің қасамына қатысуын теледидардан тамашалаған Лилиан Роджерс Паркс (Лесли Уггамс) өзі мен анасы Мэгги Роджерс (Оливия Коул) Ақ үйде үй қызметкерлері болып жұмыс істеген шақтарын еске алады. 1909 жылы Мэгги екі баласын қызметші және шаштараз ретінде асырап-бағады, себебі оның күйеуі Эммет Роджерс (Пол Уинфилд) оларды күтіп бағуға жарамсыз еді. Ол Уильям Говард Тафттың (Виктор Буоно) басшылығымен Ақ үйде жұмысқа орналасады. Бас үй шаруашылығын басқаратын миссис Элизабет Джафрей (Клорис Личман) Мэггиге бірінші ханым Хелен “Нелли” Тафттың (Джули Харрис) шашын жасауға тағайындалғанын және бірінші отбасының жеке бөлмелерінде қызмет ететін алғашқы афроамерикандық әйел екенін хабарлайды. Бас үй күзетшісі Айк Гувер (Лесли Нильсен) Мэггиді Ақ үй қызметкерлерімен, соның ішінде үй иесі Леви Мерсермен (Луис Госсетт-младший) және есік күзетшісі, президенттік шаштараз Джон Мейспен (Роберт Хукс) таныстырады. Олар оған бірінші отбасының жеке өмірін сырттан жасыру қағидаларын үйретеді, бірақ Ақ үй қызметкерлері арасындағы қауесеттерден сақтану керектігін ескертеді. Миссис Тафт Мэггинің шашын жасауына риза болады. Мэгги президент Тафтпен алғаш рет он жасар қызы Лилиан Роджерс (Таня Джонсон) онымен бірге мұзжұмсақ жеп отырғанын байқағанда кездеседі. Неллиге инсульт соққанда, президент Тафт пен Мэгги оған қайтадан сөйлеуді үйретуге көмектеседі. Лилиан (Лесли Уггамс), енді есейіп, полиомиелит салдарынан бір аяғы мүгедек болғандықтан, тігінші болып жұмыс істейді. Мэгги оны Ақ үйден келіп түсетін шағын тапсырыстармен жұмыспен қамтамасыз етеді. Уилсон: 1913 жылы президент Вудроу Уилсон (Роберт Вон) сайланады және оның отбасы Ақ үйге көшіп келеді. Бірінші ханым Эллен Уилсон (Ким Хантер) өзін “негрлердің құлшыны” деп жариялайды және тіпті Мэггидің шағын пәтеріне барады. 1914 жылы миссис Уилсон қайтыс болады, ал президент қайғыға батып, күйзеледі. Соңында ол Эдит Боллинг Галтқа (Клэр Блум) үйленеді, бұл Ақ үй қызметкерлеріне де жеңілдік береді, себебі олар президенттің депрессиясынан қорқып жүрген еді. Лилиан Ақ үйде тігінші болып жұмыс істеуге кіріседі, бірақ денсаулығының нашарлығына байланысты үй қызметшісі болып жұмыс істеуге рұқсат етілмейді. АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда Мэггидің ұлы Эммет Роджерс-күллі (Кевин Хукс) Еуропаның Батыс майданында соғысқа түседі. Ол газ шабуылынан жарақаттанып үйге оралады. Отбасы Эмет Роджерс ағаның қайтыс болғаны туралы хабарды естігенде қатты қайғыға батып, күйзеледі. 1919 жылы президент Уилсон инсультпен ауырғанда, сенатор Альберт Б. Фолл (Джон Рэндольф) оған Сенат оны үшін дұға етеді деп айтады. “Қай бағытта?” – деп жауап береді Уилсон. Бірінші ханым президенттің екінші мерзімінің қалған бөлігінде атқарушы билікті өз қолына алып, басқарады. Хардинг: Президент Уоррен Г. Хардинг (Джордж Кеннеди) және бірінші ханым Флоренс Хардинг (Селесте Холм) 1-бөлімнің соңында қысқаша таныстырылады. Президент Хардинг Ақ үйдің барлық бөлмелеріне түкіруге арналған ыдыстарды орнатуды бұйырады, ал миссис Хардинг (көптен бері мистикаға бейім) Мэггиге оның сенімді адам екенін, себебі ол “жақсы энергия береді” дейді.
2-бөлім: Президенттер Хардинг (қадамы), Кулидж, Гувер
Хардинг (жалғасы): Надан президент Хардингті штаттың бас прокуроры Гарри Догерти (Барри Салливан) бастаған Огайо бандысының айлакерлері манипуляциялайды. Оның әкімшілігі сыбайлас жемқорлыққа толы, бұл әрине «Сәй құмырасы» жанжалына әкеледі. Қызметкерлер оның көптеген жақын достарын және тыйым салынған кезеңде Ақ үйге контрабандалық түрде әкелінген ішімдік туралы ақпаратты жасырады. Мэгги әдеттегідей, Бірінші отбасы туралы қандай да бір жаман қауесетке сенуден бас тартады. Вице-президент Кальвин Кулидж (Эд Фландрс) президентке Сенаттағы алдағы дауыс беруде қалай дауыс беретінін айтудан бас тартады, бұл жағдайды ушықтырады. Сыбайлас жемқорлыққа қатысы бар екі әкімшілік қызметкері өз-өзіне қол жұмсайды. Қызметкерлер Ақ үйді тазалап жатқанда, президент Хардингтің Сан-Францискода, Батыс жағалауына салауатты сапарда әйелімен бірге қайтыс болғанын естиді. Кулидж: Кальвин Кулидж және оның әйелі Грейс Кулидж (Ли Грант) 1923 жылы Ақ үйге келеді. Президент Кулидж қызметкерлерге қатаң үнемдеу шараларын енгізеді, үй шаруашылығының шығындарын микробасқарады, соның ішінде ас үйде не және қалай дайындалатынын қадағалайды. Қызметкерлердің зейнетке шығуына байланысты Мэгги Бірінші үй қызметшісі лауазымына көтеріледі. Лилиан пәтерге заттарды несиеге сатып ала бастайды (елдегілердің барлығы сияқты). Президент Кулидж үй шаруашылығын басқаруда қатаң болғанымен, әйелі мен екі ұлына қамқорлықпен қараған отбасылық адам. Кіші ұлы қан уытқаннан қайтыс болғаннан кейін Кулидж бен Грейс бір жылдан астам қайғыға батысты. Мэггиді жылдар бойы мазалаған миссис Джафрей президент оның қызметкерлерді ауызша қорлағанын көргеннен кейін жұмыстан босатылады. Кулидж Грейске экономиканың тым қызып, депрессияға апаруынан қорқатынын айтады, бірақ ол жеке үнемдеу саясатын елдің қалған бөлігіне күштеп жүргізуге дайын емес. Мэгги Лилианның көптеген жігіттермен кездесіп, құпия клубтарға баруына алаңдайды. Лилиан Мэггидің Ақ үйде жұмыс табу туралы ұсынысын қабылдамайды. Кулидж жаңа мерзімге түсуден бас тартады және Герберт Гувер (Ларри Гейтс) президент болып сайланады. Гувер: Президент Герберт Гувер (Ларри Гейтс) және Бірінші ханым Лу Гувер (Джан Стерлинг) Ақ үйде тұрады. Ұлы депрессия экономикаға қайырсымсыз соққы береді. Эмметт кішісі денсаулығына байланысты Аризонаға көшіп кетеді. Лилиан киім дүкеніндегі және кинотеатрдағы жұмысынан айырылып, несиеге сатып алған үй жиһаздары қайтадан алынады. Мақтанышын жұтып, Лилиан Ақ үйде үй қызметшісі болып жұмысқа орналасады, онда Бірінші үй қызметшісі Мэгги оған Ақ үйде қалай мінез-құлық тану керектігін үйретеді. Ол Лилианды қалған қызметкерлерге қарағанда ауыр жұмыс істеуге мәжбүр етеді, бұл туысқандыққа байланысты күдіктерді сейілту үшін жасалады. Гуверлер қызметкерлермен мүмкіндігінше аз қарым-қатынас жасайды, ал Бірінші ханым «Кел», «Тыныш», және «Кет» дегенді білдіру үшін саусақтарын қолданады. Бірінші ханым Лилианға енді тек «жеңіл жұмыс» жасауды тапсырады.
3-бөлім: Президенттер Гувер (қатаю), Франклин Рузвельт
Мэгги Лилианға еңбек етуді күшейте береді. Лилиан оған ренжіді, бірақ Мэгги қиын шақ екенін, көп адам оның жұмысына қуанған болар еді дейді. Жұмысшылардың барлығына жалақысы кесілетінін естігенде жағдай нашарлай түседі. Гувердің тырысуларына қарамастан, банктер жабылып, Мэгги өмірі бойы жинаған ақшасынан айырылады. Президентке жасалған шабуылдан кейін, қызметкерлер енді Президент немесе Бірінші ханым Ақ үйден өткенде жасырыну керек екенін естіп біледі. Мэгги қосымша табыс табу үшін Хаусмен Фрейзерді (Джеймс А. Уотсон Жр.) пансионға орналастырады. Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагерлерінен құралған «Бонус армиясы» Вашингтонға келеді, ал Бірінші ханым оларды «революцияны қоздырып жүрген коммунистер» деп атайды. Эмметт-младшийдің әскери досы Рой Клейтон (Джеймс Криттенден) Мэггиге, Лилианға және Фрейзерге «Бонус армиясының» лагеріндегі аяусыз жағдайды сипаттап береді. Президент Гувердің бұйрығымен армия «Бонус армиясының» лагеріндегі ерлер, әйелдер мен балаларға шабуыл жасап, оларды қуады, содан кейін лагерді және олардың барлық мүлкін өртеп жібереді. Мэгги Ақ үйдегі жұмыс көлемінің артуынан құлап түседі. Қызметкерлер Гуверлердің ешқандай салтанатсыз кетіп бара жатқанына қуанбайды. Рузвельт: 1932 жылы Президент Франклин Д. Рузвельт (Джон Андерсон) мен оның әйелі Элеонора Рузвельттің (Эйлин Хеккарт) дауыстап, шулап келген отбасын қызметкерлер қарсы алады. Қызметкерлер Бірінші ханымның күш-қуаты мен ашықтығына таңғалады, бұл Гувер әкімшілігінен түбірінен өзгеше. Президент Рузвельт Лилиан да полиомиелиттен зардап шеккенін білгенде, енді лифтпен жүруін айтады, тіпті ол өзімен бірге болса да. Мэгги үйде жазылып жатқанда Лилиан оған Бірінші отбасы туралы сыбырлайды. Мэгги оған қарсы шығып, Бірінші отбасының жеке өмірі құпия екенін және оны қайталамау керектігін еске салады. Хауэлл Крим (Ричард Роат) енді Бас Ашер болады. Үй шаруашылығын жүргізуші Несбит (Луиза Латем) ескі үй шаруашылығын жүргізуші Лонгты алмастырады. Ол Лилианға жаңа қызметшілерді үйретуді тапсырады. Лилиан Уиттли Паркспен (Харрисон Пейдж) танысып, жасырын түрде үйленеді. Олар Мэггидің пәтеріне көшіп келгенше оған ештеңе айтпайды. Ақ үй қонақтармен соншалықты толы болады, Бірінші ханым Лилианның жоғарғы қабаттағы тігін бөлмесіне көшіп кетеді. Лилиан мен Уитли арасындағы қарым-қатынас Англия королі VI Георг пен королева Елизаветаның сапарына дайындалу үшін оның көп жұмыс істеуіне байланысты шиеленіседі. Мэгги 1939 жылдың наурыз айында зейнеткерлікке шығып, Ақ үйдегі отыз жылдық қызметі үшін алтын сағат алады. Мерсер оны шығарып салуды ұсынады, бірақ ол: «Жоқ, мен кіргенімдей шығуды қалаймын; өзім жеке» дейді. Қызметкерлер Перл-Харборға шабуылдан кейін президент Рузвельттің Жапонияға соғыс жариялау туралы радио хабарламасын тыңдайды. Лилиан жақын арада Ақ үйге қараңғылық перделерін іліп қояды. Уитли армияға қабылданып, Лилианға соғыстан оралғаннан кейін оны тастап кететінін айтады. Анасы сияқты, Лилиан да Ақ үйге үйленген. Хаусмен Фрейзер де армияға қабылданып, Мэггимен қоштасу үшін және оған рациондық маркаларын беру үшін пәтерге тоқтайды. Эпизод президент Рузвельттің Оңтүстік Тынық мұхитындағы жапондық жеңістерді талқылауымен аяқталады.
4-бөлім: Президенттер Рузвельт (қадамы), Трумэн, Эйзенхауэр
Рузвельт (жалғасы): Көптеген қызметкерлер қартаюдың психикалық және физикалық белгілерін көрсетуде. Элеонора Рузвельт Мэггиді зейнеттен шақырып, мадам Чан Кай Чек сапарына көмектесуге шақырады. Мэгги Мерсерге Ақ үйдің қаншалықты тозығы жеткенін айтады, бірақ ол жөндеуге қаражат жоқ екенін мәлімдейді. Лилиан анасына көбірек демалуын өтінеді, бірақ Мэгги бас тартады. Ол баспалдақтан құлағанда, Мэгги үйге апаруды сұрайды. Мэгги Лилианға: «Ақ үй сені жұтып кетпесін!» дейді. Бас Usher Crim қызметкерлерге Фрейзердің Лондонға жасалған әуе шабуылында қаза тапқанын хабарлайды және оның атын ел үшін қаза болған қызметкерлер тізіміне қосады. Президент Рузвельттің денсаулығы нашарлап барады. Ол Лилианды жатын бөлмесінде перделерді жөндеп жатқанын көреді және олар Ақ үйдің нашарлауын талқылайды. Рузвельт уақыты келгенде, арба болып қайтып келуі мүмкін дейді. Трумэн: Президент Рузвельт қайтыс болды. Лилиан жаңадан ант берген президент Гарри Трумэн (Гарри Морган) мен бірінші ханым Бесс Трумэн (Эстел Парсонс) туралы қызметкерлердің әжуасын қатаң сөкпейді, дәл анасының істегені сияқты. Қаржыны үнемдеу үшін Трумендер қызметкерлердің тамақтануын күніне бір ретке дейін азайтады. Президент пен Бірінші ханымның қарт аналары Ақ үйге көшіп келіп, оларға ерекше күтім қажет болады. Үй шаруашылығын жүргізуші Несбит, бірінші ханымға рациондық майдан беруден бас тартқаны үшін жұмыстан босатылады. Оның орнына үй шаруашылығын жүргізуші Уолкер (Мардж Уэйкли) келеді. Гитлер Берлинде қайтыс болады және Жапонияға тасталған екі атом бомбасы Екінші дүниежүзілік соғысты аяқтайды. Лилиан Мэггидің өзін дұрыс күтпегеніне алаңдайды, Ақ үйдің альбомын жасауға тым көп уақыт жұмсайды. Бірінші отбасы Ақ үйдің жөндеу жұмыстарына байланысты құлауына байланысты Блэр үйіне көшеді. Жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатқанда, Мерсер мен Мейс ғана қалды, ал қалған қызметкерлер босатылады. Лилиан президент сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Бірінші ханым Бесс оны тігінші ретінде қайта жұмысқа алады. Ол жоғарғы қабаттағы тігін бөлмесінің терезесінен президент Трумэнге жасалған қастандыққа куә болады. Президент қастандыққа қарамастан, Арлингтондағы жоспарланған сөзін тоқтатудан бас тарту арқылы батылдығын көрсетеді. Трумэн өзінің мерзімінің соңғы күні Ақ үйден шығып бара жатқанда Мерсер оған: «Мырза Президент, сіз өте мәдениеттісіз», – дейді.
Эйзенхауэр: Дуайт Д. Эйзенхауэр (Эндрю Дагган) дәстүрге мүлдем құрметсіздік танытып, президент Рузвельт пен президент Трумэннің портреттерін бас кіреберіс залынан алып тастауға бұйрық береді. Президент және Бірінші ханым Мэйми Эйзенхауэр (Барбара Барри) қызметкерлермен тікелей сөйлесуден бас тартып, олармен делдалдар арқылы байланысады. Бірінші ханым киімдерін сәнді дизайнерлерге тіктіргенді ұнатады, сондықтан Лилиан төсек-орын жабдықтары мен перделерді жөндеуге көшіріледі. Кейде Эйзенхауэрлер жақсы мінезді болуы мүмкін; Президент Лилианнан үйде дайындалған сорпадан дәм татуын сұрайды және Бірінші ханым оған күтпеген туған күн тойын ұйымдастырады, бірақ көбінесе Лилиан, Мерсер және Мейс сияқты ескі қызметкерлер көзге түспейді және бағаланбайды. Мэгги қайтыс болмас бұрын Мерсерге: «Сен Лилианның менің кітабымды жазып жатқанын көрдің», – дейді. Мерсер мен Лилиан Кеннеди әкімшілігі билікке келгенге дейін зейнеткерлікке шығады. Лилианның соңғы күні үй шаруашылығын жүргізуші Уолкер одан енді не істемек екенін сұрайды. Лилиан: «Мен кітап жазамын», – деп жауап береді.
Марапаттар
Бұл шағын сериал 11 "Эмми" сыйлығына ұсынылып, 1 санатта жеңіске жетті, сондай-ақ 1 "Алтын глобус" сыйлығы мен 1 Америка жазушылар гильдиясы сыйлығына ие болды.
Үй медиасы
Acorn Media 2005 жылы 1 қарашада 1-ші аймақ DVD форматында мини-сериалды шығарды. Filmverlag Fernsehjuwelen Германияда (30 қазан, 2015) және Австрияда (2015 жылғы желтоқсан) «Weißes Haus, Hintereingang» деген атаумен DVD шығарды.