Кіріспе

Трейси Мортон Соннборн (19 қазан 1905 – 26 қаңтар 1981) – американдық биолог. Оның өмірінің зерттеу тақырыбы – кірпікшелі қарапайымдылардың Paramecium тобы болды.

Білім

Соннеборн Балтимор қалалық мемлекеттік мектептерінде оқыды және 1922 жылы Балтимор қалалық колледжін (орта мектеп) бітірді. Жасөспірім кезінде Соннеборн гуманитарлық ғылымдарға қызығушылық танытып, раввин болуды ойлады. Е. А. Эндрюстің берген биология курсына қатысқаннан кейін, оның әдебиетке деген қызығушылығы ғылымға деген қызығушылығынан қалыс қалды. Ол 1925 жылы Джонс Хопкинс университетінен бакалавр, ал 1928 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Герберт С. Дженнингстің жетекшілігімен жүргізген аспирантуралық жұмысы Stenostomum деген жалпақ құртқа арналған. Ол 1949 жылы Америка өнер және ғылым академиясының, ал 1952 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.

Мендельдік емес мұрагерлік

Соннеборн табиғи тарихшының дағдылы байқауын жасушалық, генетикалық және организмдік әдістемеге деген терең қызығушылықпен үйлестірді. Оның "Paramecium aurelia-ның жалпы биологиясы мен генетикасындағы әдістер" (1950) және "Paramecium зерттеу әдістері" (1970) атты кітаптары көп сілтеме жасалып, зерттеушілерге үнемі пайдалы болды. Соннеборн сондай-ақ парамецияның кірпіктерінің синхронды қозғалысын зерттейтін тәжірибелер сериясын жүргізді. Бұл шаш тәрізді өскіндер балет бишілері сияқты бірге қозғалып, бір жасушалы организмге өмір сүретін сұйықтықта "жүзуге" мүмкіндік береді. Соннеборн жасуша қабырғасының кішкентай бөлігін хирургиялық түрде 180 градусқа бұрып, ауыстырылған бөліктің операцияға дейін болған бағытта "толқындауын" жалғастырғанын анықтады, яғни қазір басқаларына қарама-қарсы фазада. Егер кері бұру бөліну жазықтығымен беттессе, парамецияның қыздары да кері фазалық толқынның сол сипаттамасын көрсетті. Егер ол бөліну жазықтығымен беттеспесе, тек ұрпақтың біреуі ғана кері тізбек көрсетті.

Соннеборн мұғалім

Соннеборн жаңашыл ұстаз еді. Ол "Тұқым қуалаушылық, эволюция және қоғам" деген курсты оқыды, ол генетика ғылымымен және осы саладагы технологиялық жетістіктердің қоғамға тигізетін әсерімен айналысты. Оның танымал лекцияларының бірінде студенттер ақуыз синтезі процесін ойнап көрсетуге қатысты, онда генетикалық код аминқышқылдарының тізбектеп қосылуы арқылы полипептидке аударылады. Оның ынтасы жұқпалы болды және оның лекциялары студенттерді протозоалар мен балдырларды зерттеуге шабысдандырды.

Жеке өмір

1929 жылы Соннеборн Рут Майерске үйленді. Мейерс әлеуметтік жұмыскер мамандығын алғанмен, күйеуінің мансабына көмектесуге баса назар аударды. Олардың екі ұлы болды: Ли (1929–2004), математик, және Дэвид (1934 ж.т.), биолог.