Кіріспе

1995 жылғы британдық фильм

«Жас уланушының нұсқаулығы» – 1995 жылғы қара комедиялық драмалық фильм, ол көбінесе «Шәйқұбақ өлтіруші» деп танылатын Грэм Янгтың өміріне негізделген. Оны Бенджамин Росс түсірген, ал сценарийін Росс пен Джефф Роул жазған. Фильмде басты рөлді Хью О’Коннор сомдаған.

Сюжет

Грэхам Янг бала кезінен өлім мен зұлымдыққа құмар болған. Ол өте ақылды, химияға бейім. Ол сондай-ақ мүмкіндігінше көп адамды уландыруды армандайды. Жасөспірім кезінде ол мектептегі бір қызбен кездесу үшін оны өлтірудің орнына, оны ауру қылып, оған у береді. Ол қызбен әңгімелескенде, өлімге әкелетін жол апаттары туралы көрнекі сипаттама береді. Ол сондай-ақ екінші дүниежүзілік соғыста голландтық қарсыластардың Германияның басып алған Нидерландыдағы бүкіл әскер лагерін суды талиймен улап өлтіргені туралы комикс кітаптарын оқыды. Грэхам 14 жасында Неасдендегі үйінің сыртында әкесі мен өгей анасын талиймен улантып, өгей анасын өлтіріп, әкесі ауыр науқастанып қалғаннан кейін тұтқындалады. Полициямен күрес кезінде ол "шығу дозасын" талийді тастап, оны ұстап алған жағдайда өзін-өзі өлтіруге ниеттенген. Ол тоғыз жыл бойы психикалық аурулар ордасында емделеді, бұл уақытта психиатр оны оңалту үмітімен онымен жұмыс істейді. Дәрігер Грэхамның адал емес екенін анық көреді, ол Грэхамның оны алдауды қалайтынын түсінеді. Грэхамның психиатрмен бөлісетін арманы жоқ сияқты, сондықтан ол тұтқындардың арманын "қарызға алады". Алайда, ол түрмеде отырған адам өзін-өзі өлтірген кезде, бұл көз оған бұғатталады. Бастапқыда Грэмнің өтірік айтқанына қарамастан, дәрігер оны босатып жібереді. Содан кейін Грэм камера фабрикасына жұмысқа барады және оған компанияның затвор жүйесінде қолданылатын құпия ингредиент - таллий көрсетіледі. Көп ұзамай Грэм адамдарды қайтадан уландыра бастайды. Ол зертханадан ұрланған талиймен шайды улап, екі әріптесін өлтіреді және көптеген басқаларды науқастайды. Гигиеналық шара ретінде барлық жекешелендірілген шай сынықтары біркелкілерге ауыстырылады, сондықтан Грэм адамдарды таңдап уланта алмайды. Қай тостаған қай адамға берілетінін есте сақтау үшін жасаған күш-жігерін жоғалтады, ал оның әріптестері не болып жатқанын түсінеді. Көп ұзамай Грэм тұтқындалады, кейін ұзақ мерзімге бас бостандығынан айырады, бұл жолы қарапайым түрмеде. Ол психиатриялық ауруханада жасаған "Ньютонның алмазы"мен өзін-өзі улантып өлтіреді.

Қабылдау

Rotten Tomatoes шолулар жинағыш сайтында "Жас уланушының нұсқаулығы" фильмі 15 шолу негізінде 87% мақұлдау рейтингіне ие. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үш жартысын берді және О’Конордың актерлік шеберлігін жоғары бағалады. Ол былай деп жазды: "Бенджамин Росс, Джефф Роулмен бірлесіп режиссерлік жасап, сценарийін жазған, осы материалға лайықты тонды таба білді; фильмдегі оқиғалар көңілді емес, бірақ әсері қараңғы комедиялық. Жақында мен кез келген нәрсені күлкілі етуге болады деп айтқанмын, 'бірақ юмор тонға, уақытқа және тіпті талғамға байланысты, ал комедия қате аяқпен басталып кетсе, тепе-теңдікті қалпына келтіру қиын'. 'Жас уланушының нұсқаулығы' бірден күлкілі де, қорқынышты, сонымен бірге трагедиялық та, абсурдты оқиға сияқты – (есіме әйгілі 'Екінші қала' комедиялық көрсетілімі түсті, онда жерлеуге келгендер өз достарының үлкен банкадағы шошқа мен бұршаққа батып кеткенін біледі)."