Кіріспе
Диснейлендтегі аттракцион "Немоны табуға арналған су асты кемесі" – Калифорния штатының Анахайм қаласындағы Диснейленд паркінің Tomorrowland аймағындағы аттракцион. Ол 2007 жылдың 11 маусымында ашылды. 2003 жылғы Disney·Pixar фильмі "Немоны іздеу" кейіпкерлері мен оқиғаларына негізделген, бұл 1959 жылдан 1998 жылға дейін жұмыс істеген классикалық "Су асты саяхаты" аттракционының жаңаша безендірілуі.
Finding Nemo Submarine Voyage is an attraction in the Tomorrowland area of Disneyland Park in Anaheim, California. It opened on June 11, 2007. Based on the characters and settings of the 2003 Disney·Pixar film Finding Nemo, it is a re theming of the classic Submarine Voyage attraction that operated from 1959 to 1998.
Тарих
1959 жылы жаңа «Томмерленд» аймағының құрамында салынған алғашқы «Су асты кемесі» – ядролық қуатпен жұмыс істейтін алғашқы «Наутилус» су асты кемесі мен оның 1958 жылы Солтүстік полюске жасаған саяқатына негізделген еді. 1998 жылдың 29 шілдесінде 7 қыркүйекте аттракцион жабылатыны және 2003 жылға дейін жаңа тақырыппен қайта ашылатыны жарияланды. Операцияның соңғы күні Imagineer Тони Бакстер Диснейленд президенті Пол Пресслерге: «Бұл менің өмірімдегі ең қиын күндердің бірі», – деді. Бакстер жаңа тақырыппен аттракционды қайтару үшін күш жіберген көптеген Imagineer-лердің бірі болды. Су асты кемелерін қайта жаңғыртудың алғашқы әрекеттерінің бірі – Диснейдің 2001 жылғы «Атлантида: Жоғалған империя» анимациялық фильміне негізделген аттракцион жасау болды. Фильмнің тұжырымдамасын сынау үшін макет құрылды, бірақ фильм кассада сәтсіздікке ұшырағандықтан, бұл жоспарлар тоқтатылды. Келесі жылы Диснейдің 2002 жылғы «Қазына планетасы» анимациялық фильміне негізделген аттракцион тақырыбын өзгертуге тырысты, бірақ ол да коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. Диснейдің 1989 жылғы «Кішкентай теңіз қызы» анимациялық фильміне негізделген тақырып та қысқа мерзімге қарастырылды. Осы уақыт ішінде лагуна декорация ретінде сақталды. Бір кезде Диснейленд басшылары су асты кемелерін алып тастауды ойлады, өйткені олар парктің қоймасының көп бөлігін алып жатыр деп есептеді. Imagineering компаниясының шығармашылық жетекшісі Марти Склар су асты кемелерін тексеру үшін теңіз инженерлік фирманы шақырды, олар олардың тағы 40-50 жыл қызмет ете алатынын анықтады, осылайша оларды жоюдан сақтап қалды. Walt Disney Imagineering компаниясының арнайы эффекттер тобы жаңа проекция технологиясын жасады, сонымен қатар Pixar анимациялық фильмі «Немоны іздеу» дамып жатты, ол «Су асты кемесі саяхатын» жаңа тақырыппен қайта жасауға мүмкіндік берді. 2003 жылы Мэтт Уимет Диснейленд курортының президенті болды, ал 2004 жылы Су асты лагунасында жаңа қозғалыс байқалды. Бастапқы сегіз су асты кемесінің бірі Imagineering компаниясының тексеруі үшін «Су асты кемесі саяхатының» ескі догына тоқтады. Интернетте «Немоны іздеу» аттракционы «Су асты кемесі саяхатын» алмастыратыны туралы хабарлар жылдам тарады. Су асты кемелері жаңа анимациялық көріністер олардың иллюминаторларынан көрінетінін тексеру үшін сынақтан өтті. Жаңа технологияның макеті жасалып, Уимет үшін презентация ұйымдастырылды. Өте жоғары бағаға қарамастан, Уимет әсерленді және «Су асты кемесі саяхатының» «Немоны іздеу» тақырыбына жасыл жарық берілді. Бұл 2005 жылы The Walt Disney Company компаниясының бас директоры болған Боб Айгердің алғашқы ірі ойын-сауық паркі жобасы және Джон Лассетердің («Немоны іздеу» фильмінің атқарушы продюсері, содан кейін Pixar және Disney Animation компаниясының бас шығармашылық қызметкері) Imagineering компаниясының бас шығармашылық кеңесшісі ретіндегі алғашқы ірі жобасы болды. 2005 жылдың 15 шілдесінде, Диснейлендтің 50 жылдығына екі күн қалғанда, «Немоны іздеу» су асты кемесі саяхаты ресми түрде Disney California Adventure-дегі жаңа «Тасбақалар сөйлейді» аттракционында Walt Disney парктері мен курорттарының президенті Джей Расуломен жарияланды. Аттракцион үшін Imagineer-лер лагунаның кораллдары мен тас қабаттарын «бояу» үшін 30 тоннадан астам қайта өңделген сынық шыныны пайдаланды. Олар лагуна аймағы үшін 40-тан астам түс жасады, мысалы, Ямбер (ямб және янтарьдың аралас түсі), Манго батпағы, Тост, Көк финт (көгілдірдің ишарасы), Аква джаз, Батпақ (қою жасыл/янтарь), Қауіпті қызыл, Жанар көмір, Бұршақ, Жер, Фантом және Перитвинкл. Су асты кемелері дизельдік отыннан электр қуатына ауыстырылды. 2008 жылы «Немоны іздеу» су асты саяхаты Themed Entertainment Association ұйымынан үздік жетістіктер үшін марапат алды. 2014 жылдың 6 қаңтарында аттракцион жабылды және лагуна тас пен кораллды жақсарту үшін кеңейтілген жөндеуге жіберілді. Ол 2014 жылдың 27 қыркүйегінде қайта ашылды. Диснейленд 2021 жылдың 30 сәуірінде COVID-19 пандемиясына байланысты жабылудан кейін қайта ашылса да, аттракцион уақытша жабық қалды. Ол 2022 жылдың 25 шілдесінде қайта ашылды. Жабылу кезінде лагуна сусызданып, аттракцион жаңа бояумен, жаңа кораллмен, теңіз балығымен және теңіз шөптерімен жаңартылды, сондай-ақ арнайы эффекттер мен жарықтандыру жақсартылды. «Немоны іздеу» фильмінің жалғасы «Дориді іздеу» (2016) фильміндегі Хэнк фигурасы лагунадағы жартастың басына орналастырылды.
Саяхат
Аттракционға кіргенде қонақтар Наутикалық зерттеулер және теңізді бақылау институтына (NEMO) кіреді. Жақын маңдағы байға қонған үш шағалақ әрбір сәтте "Менікі! Менікі! Менікі!" деп айқайлайды. Қонақтар NEMO-ның сегіз сары зерттеу су асты қайығына отырып, белсенді су асты жанартауын іздеуге шығады. Су астындағы түрлі-түсті ортаны портиктері арқылы тамашалайды. Ең бірінші қонақтар көретін нәрсе – "Немоны іздеу" фильміндегі П. Шерманның немере қызы Дарла, қолға түскен балықтары бар пластик қапты ұстап, кораллдар арасында бос жүзуде. Саяхат барысында қонақтар теңіз балдырларының орманынан жүзіп өтетін алып теңіз балығын көреді. Су асты қайықтары ежелгі өркениеттің қираған қалдықтарына кіреді, оны П. Шерман су астына түсіп зерттейді. Құлаған үйінділердің арасында теңіз түбіне кіріктірілген екі алып тики басы жатыр. Содан кейін су асты қайықтары жарқын, жылтыраған коралл рифтеріне кіреді. Су асты қайықтары өте бергенде алып моллюскалар баяу ашылып, жабылады. Капитан дауылдан қашу үшін қайықты тереңге батыруға бұйрық береді. Осы кезде қайық шарлауықтан өтіп, жасырын ғимаратқа кіреді, онда қонақтар су асты үңгірлерінен өтіп бара жатқандай сезінеді. Капитан теңіз технологиясының жетістіктеріне байланысты, балықтардың сөйлеуін есту үшін "сонар гидрофондарын" (алғашқы аттракционға құрмет ретінде) пайдалануға болатынын хабарлайды. Су асты қайық қараңғы үңгірден өтеді, онда алып балықтар шабуылдайды, сондай-ақ лобстерлерді де көруге болады. Су асты қайық Марлин мен Доридің қасында өтеді, олар Немоның қайтадан жоғалғанын біледі. Риф бойымен жүзіп бара жатқанда, қонақтар Мистер Рей мен оның сыныбын көреді, олар Немоны іздеп кораллдар арасынан жүзіп барады. Бірінші офицер су асты қайығының Шығыс Австралия ағысына жақындап келе жатқанын хабарлайды, ал су асты қайық Немо, Сквирт, Краш және басқа жасыл теңіз тасбақаларымен бірге ағысқа кіреді. Су асты қайық ағыстан шығып, батқан кемелердің зиратына жетеді, Жак пен Бленни жақын жерде көрінеді, ал Марлин мен Дори Немоны іздеуді жалғастырады. Брюс пен Чам миналармен қоршалған батқан су асты қайығының ішінде жүзеді. Су асты қайық миналардың біріне тиеді, барлық миналар жарылып, қайық дірілдеп, уақытша қуатын жояды. Қараңғыда Марлин мен Дориді кішкентай жарқыраған шамдар қоршап алады, олар бірнеше үлкен терең теңіз балықтарының фосфоресцентті шамдары болып шығады. Олар құтылып шыққаннан кейін, медузалардың орманынан өтеді. Су асты қайық белсенді терең теңіз вулканына жетеді. Гилл, Булат, Гургл, Бульбашки және Сквирт лава жанартаудың бетінен төгілгенде ән салады, ал Марлин мен Дори Немомен қайта қосылады. Жанартау жарылып, су асты қайық рифке қайтып келгенде пайда болады. Балықтар жиналып, Немоны қайта тапқандарын тойлайды. Кенеттен киттердің тобы пайда болып, олардың бірі Дори мен су асты қайығын жұтып алады. Дори кит дауыстарын түсінуге тырысып жүзеді. Бірнеше сәттен кейін кит Дориді су асты қайығымен бірге үстіңгі тесігінен шығарып салады. Содан кейін Дори су асты қайығын "үлкен сары кит" деп қате түсіндіреді және кит тілінде сәлемдесіп, қош салады. Капитан бірінші офицерге кеме журналына болған оқиғаларды жазбауды бұйырды, өйткені оған ешкім сенбейтін болады. Содан кейін ол "теңіз жыланымен немесе русалкаға тап болмас үшін" (алғашқы аттракционда русалкалар мен теңіз жыланы болған) су асты қайығын су бетіне көтеру керектігін айтады. Екі жартас көрінеді, бірі теңіз жыланының басына, екіншісі русалкаға ұқсайды. Содан кейін су асты қайық су бетіне шығып, портқа қайта кіреді, онда екі патша крабы канализациялық құбырдан шыққан ауа көпіршіктерін шауып алады. "Beyond the Sea" әнінің аспаптық нұсқасы су асты қайығы докқа келгенде ойнайды және капитан жолаушыларға сапарға шыққандары үшін алғыс айтады.
Су асты кемелері
Аттракцион 1959 жылы Калифорния штатының Сан-Педро қаласындағы Тодд кеме жасау зауытында салынған сегіз түпнұсқа "Сұйық кеңістіктегі су асты кемесі" аттракционының корпустарын қайта пайдаланады. Кеменің түбіндегі бағыттағыш арнада орналасқан тік роликтер кеменің әр шетінде иіліп тұрады. Бастапқы дизельдік қозғалтқыштар тиімділікті арттырып, жанармай төгілуін болдырмайтын, жүктеу доктарында контактісіз индукциялық катушкалар арқылы зарядталатын электр батареялық қозғалтқыштармен ауыстырылды. Қонақтар екі шетіндегі люк арқылы шығыршықты жүк тиеу пандустары мен төмен түсетін спиральді баспалдақтар арқылы кемеге көтеріледі. 20 жолаушы артқа қарай, ал алдыңғы жолаушылар сол жаққа қарай отырады. Әрбір су асты кемесі бастапқыда 38 қонаққа арналған, бірақ дизельдік қозғалтқыштарды алып тастау 40 серіппелі шыны талшықтан жасалған орындыққа дейін арттырды. Кішкентай балаларды ересектерге отырғызуға рұқсат етіледі. Кемедегі 46 құтқару жилеті ең көп 45 қонақ пен бір рульшіге шектеу қояды. Жүк тиеу пандустары көтерілген кезде люктер су өткізбейтін (бірақ ауа өткізбейтін) етіп жабылады және мойндау арқандары босатылады. Көру терезелері су деңгейінен төмен болғанымен, "су асты кемелері" "суға бату" кезінде шын мәнінде суға батпайды. Суға түсу және су астына ену кеме корпусының астынан шығарылатын қысымды ауа арқылы көтерілетін көпіршіктермен симуляцияланады, сондай-ақ, су көшкіндерімен де. Әрбір терезеге ылғалдылықты кетіру үшін таза ауа үрленеді, бұл олардың толуын болдырмайды. Әрбір кабинаның ішкі жағы 40 терезеден тұрады, олар қара көк тормен шеңберленген және төбесінде толқынды көк жолақпен боялған. Бастапқы су асты кемелерінің сыртқы жағы теңіз сұр түске боялған; жаңа түс схемасы су үстінде ашық сары, су сызығында ашық көк "бот жолағы" және су сызығынан төмен жарық шағылысын азайтатын матовый көк қара түс болып табылады. Әрбір су асты кемесінің мачтасы басқару консолімен және ақаулар туындаған жағдайда су асты кемесінің жағдайын көрсететін индикаторлық шамдармен жабдықталған. Операторлар әрбір ақаулыққа қалай ден қою керектігін біледі және аттракционның басқа да жұмыс орындарымен үнемі байланыста болады. Су асты кемесі бағыттағыш жолмен жүргенімен, рульші жылдамдықты реттеу үшін (қозғалтқыштың орнына, айналымдар санымен көрсетіледі) кішкентай джойстик арқылы алға және артқа қозғалысын басқарады, ол аттракционның әртүрлі бөлімдерінде өзгереді. Су асты кемелерін басқарушы операторлар оларды шоу сахналарын іске қосатын лазерлік сенсорлар арқылы бағыттайды. Операторларға әрбір сахнаның уақытын анықтауға көмектесу үшін аттракцион бойында уақыт белгілері мен жарық сигналдары орналастырылған. Рульші кеме докқа оралған сайын мачтадағы тұтқалар арқылы су өткізбейтін люкті ашады. Әрбір мачтада фонарь, аттракционды ашу және жабу үшін жұмысшылардың тізімі және басқа кемелермен және станциялармен байланыс үшін радио бар. Кезек, док, су асты кемелері мен сахналардың бәрі фильмдегі австралиялық порты бейнелеу үшін қайта жаңартылды, ал капитан мен оның бірінші көмекшісі австралиялық акцентпен сөйлейді. Су асты кемелеріне отыруға мүмкіндігі жоқ қонақтарды орналастыру үшін, жақын орналасқан Теңізді бақылау бекетінде (М.О.О.) су асты аттракционына ұқсас шоу нұсқасы бар жоғары сапалы LCD экраны орналасқан.