Кіріспе

Уайангала бөгеті — Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының оңтүстік-батыс беткей аймағында орналасқан Лаклан өзені арқылы салынған, сазды ядросы бар ірі қақпалы тау жынысынан жасалған және гравитациялық бөгет. Онда сегіз радиалдық қақпа мен бетонды құлату арнасы бар. Бөгеттің мақсаты — су тасқынын басу, су электр энергиясын өндіру, суару, сумен жабдықтау және су ресурстарын сақтау. Осы бөгет арқылы құрылған су қоймасы Вьянгала көлі деп аталады.

Орналасуы және ерекшеліктері

1928 жылы басталып, 1935 жылы аяқталған және 1971 жылы жаңартылған Вайангала бөгеті – Лаклан және Аберкромби өзендерінің қосылған жерінен төмен, Коура қаласының шығысында орналасқан ірі су қоймасы. Бұл бөгетті Жаңа Оңтүстік Уэльс суды сақтау және суару комиссиясы Коура, Форбс, Паркс, Кондоболин, Лейк Каргелиго, Еуабалонг және Еуабалонг Батыс қалаларын суару, су тасқынын болдырмау және ауыз сумен қамтамасыз ету мақсатымен салған. Бөгет сонымен қатар одан да кең аумаққа су жеткізеді және Төменгі Лаклан аңғарының тұтынушыларын сумен қамтамасыз ету үшін Брюстер көлі және Лейк Каргелиго көлімен бірлесіп жұмыс істейді. Вайангала бөгеті – Жаңа Оңтүстік Уэльсте суару үшін салынған екінші ескі бөгет және бұл штатта бөгет құрылысы үшін теміржол немесе трамвай жүйесі соңғы рет пайдаланылған бөгеттердің бірі. Вайангала бөгеті Лаклан өзені жүйесіндегі жалғыз бөгет. Жаңа нысанды Hydro Power Pty Ltd басқарады. Алғашқыда Ньюхэм отбасы қоныстанған Вайангала станциясының орны су деңгейінің астында қалып, бөгет суы тартылған кезде ғана көрінеді. Бөгет құрылысы кезінде жұмысшыларды орналастыру үшін бөгеттің төменгі жағында шағын Вайангала елді мекені салынған. Қазіргі жер және тас қабырғасы 1961 және 1971 жылдар аралығында ескі бөгет қабырғасы негізінен көтеріліп, үлкен су тасқынына төтеп бере алмайды деген қауіптің салдарынан салынды. Су деңгейі су қоймасының сыйымдылығының шамамен 30 пайызына жеткен кезде ескі бөгет қабырғасын көруге болады. 2008 жылы суға қол жеткізу құқығы қалыпты көлемнен 10 пайызға дейін төмендеді. Жыл соңында су қоймасына ағын сулар жоғары қауіпсіздік лицензиясының иелеріне қойылған шектеулерді жеңілдетуге мүмкіндік берді. 2009 жылдың соңында құрғақшылық су қоймасының деңгейін су қоймасы сыйымдылығының 4,5 пайызына дейін төмендетті. 2022 жылғы қазан айының соңы мен қараша айының басында Оңтүстік-Шығыс Австралиядағы су тасқыны нәтижесінде бөгеттен тәулігіне рекордтық көлемде су босатылды. Алдыңғы рекордтық су босату мөлшері 1990 жылы тәулігіне жеткен.