Кіріспе

Дунгласс – Шотландияның Шығыс Лотиан аймағындағы шағын ауыл. Ол Ламмермуир тауларының шығысында, Солтүстік теңіз жағалауында, Олдхэмстокс приходының ішінде орналасқан. Мұнда 15 ғасырда салынған колледждік шіркеу бар, қазір оған «Тарихи Шотландия» ұйымы қамқорлық етеді. Дунгласс – 18 ғасырдың шотланд геологы және геофизигі сэр Джеймс Холлдың туған жері. Дунгласс атауы бриттік тілде «сұр жасыл төбе» деген мағынаны білдіреді.

География

Дунгласс – Кокбернспаттың солтүстік-батысына шамамен 1 км, ал Данбардың оңтүстік-шығысына 11 км қашықтықта орналасқан шағын елді мекен. Дунгластың бүкіл ауданы 2,47 км² құрайды. Ол Ламмермуир тауларының шығысында, Солтүстік теңіз жағалауында, ескі Ұлы Солтүстік жолы, қазіргі A1 тас жолы және Лондон-Эдинбург темір жолы Дунгласс өзенінің шатқалынан өтетін жерде жатыр. Өзен Шығыс Лотиан және Бервик округтерінің шекарасын анықтайды. Жақын жерде Коув, Пиз Бэй және Пиз Дин сияқты елді мекендер де бар.

Дунглас қамалы мен егістігі

Дунглас қамалы 14 ғасырда Дунглас Пепдилерімен салынған. Никола Пепдидің сэр Томас Хоумға үйленуімен қамал мен жерлер Хоум әулетіне өтті. Шотландия королі Джеймс IV 1496 жылдың желтоқсан айында мұнда тоқтады және карта ойнады. Ол қамал құрылысында жұмыс істеген шеберлерге сыйлық берді, сондай-ақ Эдинбургтен әкелінген дәмдеуіштермен дастархан жасайды. 1516 жылы Хоум әулеті мүлігінен айырылып, қамал Ангус графы Арчибальд Дугласқа тиесілі болды. 1532 жылдың қысында Нортумберленд графы Генрих басқаратын ағылшын әскері қамалға шабуыл жасап, оны қиратты.

Қиындықты жеңу

1547 жылы қазір "Қатаң Әңгіме" деп аталатын соғыс кезінде Дунгласс қамалын Соммерсет герцогының әскері Джордж Дуглас Питтендрейхтен басып алды, және ағылшындар оны нығайтып, гарнизонмен қамтамасыз етті. Хоум әулетінің ескі қамалына қарап тұратын жаңа артиллериялық бекініс салынды. 1549 жылдың қаңтарында француздар Дунбарға екі қайыққа толы баспалдақтарды түсірді, қамалға шабуыл жасау ниетімен. 1549 жылдың 9 шілдесінде ағылшын сарбаздарын екі ирландтық әнші көңіл көтерді. 1550 жылдың 31 қаңтарында ағылшын сарбаздары Кит Маришалға шабуыл жасады, Нетер Киттегі екі шарап қоймасын және ауылдағы үйлерді өртеп жіберді. Олар Дунглассқа дейін қуылды. Регент Арран 1550 жылдың 11 сәуірінде қамалдың қайтарылуы үшін оқ-дәрілерді жіберуге бұйрық берді. 1550 жылдың мамырында Ратланд графы Дунгласта болды және осы мүмкіндікті пайдаланып, оның пошталық қаруын сабанға салып тазартты және пистолетін жөндеді. Ол шілдедегі ыстық ауа райына сәйкес шлангін өзгерту үшін Дунгласс лагерінде ақ мата сатып алды. Дунгласс қамалы 1550 жылдың наурыз айында француздарға берілді. Маусым айында қалған оқ-дәрілер Данбар қамалына жеткізілді, ал аймақтағы ауыл тұрғындары қамалға қарсы шабуыл жасауға шақырылды.

Хоум және Холл отбасысының графтары

1595 жылдың қазан айында Кристиан Дуглас, Леди Хоум өзінің ең қымбат мүліктерін Дунгластан Файфқа көшірді, бұл оның күйеуінен ажырасып бара жатыр деген қауесеттерге себеп болды. Шотландия королі Джеймс VI 1596 жылдың 13 наурызында күйеуі Лорд Хоуммен бірге Дунглас қамалында "қызығушылықтарымен" айналысты. Ол ағылшын гарнизонын алаңдатып, Бервик-апон-Твид маңында аң аулауға келді, Бервиктен алты шақырым қашықтықтағы 'Билли' (Билли қамалы) иесінің үйінде бір түн тұрды, содан кейін Дунгласқа қайтып келді. Қамал қайта салынды, кеңейтіліп, жақсартылды және 1603 жылдың 5 сәуірінде король Джеймс VI және оның барлық сүйегі Лондонға, ағылшын тағына отыру үшін сапарға шыққанда, оларға пана берді. Қамал 1640 жылдың 30 тамызында Томас, Хэддингтон графы бастаған Келісімшілер тобының қолынан тағы да қирады. Шотстарветтің сөзіне сүйенсек, өз отандастарына айтылған келекеге ашуланған ағылшын жас қызметкер, қызыл ысталған темірді ұңғы барреліне тықты, нәтижесінде граф, оның жартылай інісі Ричард және көптеген басқалармен бірге өзі де қаза тапты. Холл отбасы 1687 жылдан бастап 232 жыл бойы Дунгласта тұрды. Фрэнсис Джеймс Ашер 1919 жылы 9-шы баронет сэр Джон Ричард Холлдан осы иелікті сатып алды, және иелік Ашер отбасының қолында қалды. Home графы, оның отбасы бірнеше ғасыр бойы Дунгласты иеленбесе де, "Дунглас лорды" атағын сақтап келеді.

Сэр Джеймс Холл

1788 жылдың көктемінде геолог сэр Джеймс Холл, Джон Плейфэр және Джеймс Хаттон Данглас Берннен шығысқа қарай, жағалау бойымен қайықпен саяхаттап, Хаттонның тау жыныстары қабаттары шексіз циклмен ұзақ мерзім ішінде қалыптасқандығы туралы теориясын қолдайтын дәлелдер іздеді. Олар Хаттонның қабаттаспасын бірнеше жерде, әсіресе сэр Джеймс Холл сурет салған Сиккар Пойнттегі шығынтыда кездестірді. Плейфэр кейінірек: "Уақыттың тереңдігіне қарағанда, сананың басы ауысқандай болды" деп еске алды.