ЮНЕСКО бейбітшілік сыйлығы: тарихы мен лауреаттары

Кіріспе

Феликс Хупфут-Бойни бейбітшілік сыйлығы 1990 жылы ЮНЕСКО-мен құрылды:

"Біріккен Ұлттар Ұйымының Хартиясына және ЮНЕСКО Конституциясына сәйкес бейбітшілікті ілгерілетуге, іздеуге, қорғауға немесе нығайтуға елеулі үлес қосқан, қазірде тірі жеке тұлғаларды, сондай-ақ белсенді мемлекеттік немесе жеке ұйымдар мен мекемелерді құрметтеу мақсатында". Сыйлық Кот-д'Ивуардың 1960 жылы тәуелсіздік алғаннан 1993 жылы қайтыс болғанға дейін президенттік қызмет атқарған, қайтыс болған Феликс Хупфут-Бойнидің есімімен аталады. Ол жыл сайын табыс етіледі. Сыйлық құрамына 150 000 АҚШ доллары сомасындағы чек, алтын медаль және бейбітшілік дипломы кіреді. Егер бірнеше жүлдегер болса, чек тең бөліседі.

Алушылар

1991 жылы Нельсон Мандела Оңтүстік Африка "Халықаралық бейбітшілікке қосқан үлесі үшін, оларды осы еңбектерін жалғастыруға ынталандыру және олардың халқына түсіністік пен кешірімділікке тәрбиелеу үшін жасағандарына құрмет көрсету. Бірнеше жыл бұрын мүмкін емес деп ойлаған жағдайларды жеңуге бағытталған түсініктікке тәрбиелеу" Фредерик Виллем де Клерк 1992 Халықаралық құқық академиясы Нидерланды "Әлем халықаралық қатынастардың жаңа кезеңіне енді деп санаймыз. Бұл бізден өткен кезеңнен мүлдем өзгеше және халықаралық құқық халықаралық дауларды реттеуде және халықаралық проблемаларды шешуде маңызды рөл атқаруы керек деп сенеміз." 1993 ж. Исхак Рабин Израиль "Осы жылы палестиналықтар мен Израиль арасындағы келісім ең маңызды оқиға болды деп санаймыз, сондықтан комитетіміз 1993 жылғы Феликс Хупфуэт Бойни бейбітшілік сыйлығын Израиль тарапынан премьер-министр Исхак Рабинге және Сыртқы істер министрі Шимон Переске, ал Палестина Азат ету ұйымының төрағасы Ясир Арафатқа табын дасты." Шимон Перес Яссер Арафат Палестина аумақтары 1994 Хуан Карлос I Испания "Испания королі, демократияға өтуді қамтамасыз етудегі рөлі үшін, демократияға өту кезеңіндегі азшылықтарды қорғауға үнемі қосқан үлесі үшін және Испанияның халықаралық келісімге ұмтылудағы рөлі үшін. Джимми Картер оның Картер орталығының төрағасы ретіндегі қызметі және әлемнің көптеген аймақтарында бейбітшілікке қосқан үлесі үшін, тіпті оның үкіметі одан бұл жұмысты сұрамаған кезде де осындай үлес қосуға қол жеткізгені үшін." Джимми Картер АҚШ 1995 Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссарының кеңсесі Швейцария "Біз Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссарының кеңсесіне атқарып жатқан жұмысы үшін және екінші жағынан, оған тағайындалған миссияға ерекше үлес қосқаны, оның күш-жігерінің жоғары деңгейі және босқындар мәселесіне халықаралық назар аударуы үшін екі сыйлық беруге бірауыздан келістік." Садако Огата Жапония 1996 Альваро Энрике Арсу Иригоен Гватемала Роландо Моран 1997 Фидель В. Рамос Филиппиндер "Филиппин үкіметі мен Моро ұлттық азаттық фронты арасындағы 1996 жылғы 2 қыркүйектегі қақтығысты аяқтау туралы келісімге қол жеткізгені үшін." Нұр Мисуари 1998 Шейх Хасина Бангладеш "Бангладеш Халық Республикасының Премьер-Министрі Шейх Хасинаға, 1997 жылғы 2 желтоқсанда 25 жылдық азаматтық соғысқа нүкте қойған бейбіт келісімге қол қойғаны үшін, және сенатор Джордж Дж. Митчеллге, оның жұмысы Ирландия дағдарысындағы басты ойыншыларды Ұлы жұма келісіміне қол қоюға ықпал еткені үшін сыйлық беруге қазылар алқасы бейбітшілікке жету үшін диалог пен келіссөздер арқылы жасалған күш-жігерге назар аударуды жөн санады." Джордж Дж. Митчелл АҚШ 1999 Сант-Эгидио қауымдастығы Италия "Барлық діндер арасындағы экуменикалық түсіністікке жетуге жасаған күш-жігері үшін, Алжир, Мозамбик, Гвинея-Бисау және Югославиядағы келісімге қол жеткізуге жасаған күш-жігері үшін, адамзаттың түсіністігіне қосқан үлесі үшін және қақтығыстардың діни, саяси және этникалық себептерін жоюға жасаған үлесі үшін." 2000 Мэри Робинсон Ирландия "Адам құқықтарын қорғау және насихаттауға қосқан зор үлесі үшін. Бұл шешім бірауыздан қабылданды." 2001 Сыйлық тағайындалмады 2002 Кей Рала Ксанана Гусмао Шығыс Тимор "Адамдық қадір-қасиет үшін күреске қосқан үлесі және оның мінез-құлқы адам рухын оның өңірінде ғана емес, бүкіл әлемде көтергені үшін." 2003 Роджер Эчегарей Франция "Діндер арасындағы диалогты, төзімділікті және бейбітшілікті қолдауға жасаған іс-қимылдары үшін." Мустафа Серич Босния және Герцеговина 2004 Сыйлық тағайындалмады 2005 Абдулай Уэйд Сенегал "Сенегалдағы демократияға қосқан үлесі және аймақтағы саяси дауларды реттеудегі рөлі үшін." 2006 Сыйлық тағайындалмады 2007 Марти Ахтисаари Финляндия "Намибияның тәуелсіздігіне әкелген процесті басқарғаны және Индонезия үкіметі мен Ачех қозғалысы арасындағы қанағатсыз қақтығысты шешуге қосқан үлкен үлесі үшін." 2008 Луис Инасиу Лула да Силва Бразилия "Бейбітшілік, диалог, демократия, әлеуметтік әділдік және тең құқықтарды қамтамасыз етуге бағытталған әрекеттері үшін, сондай-ақ кедейлікті жоюға және азшылықтардың құқықтарын қорғауға қосқан құнды үлесі үшін." 2009 Сыйлық тағайындалмады 2010 Сыйлық тағайындалмады 2011 Май алаңының аналары Аргентина 2013 Франсуа Олланд Франция 2017 SOS Méditerranée Еуропа 2017 Джузеппина Мария Николини Италия Босқындар мен иммигранттардың өмірін сақтағаны үшін. 2019 Әби Ахмет Эфиопия Өз елінде және Африка мүйісінде бейбітшілік орнатуға жасаған күш-жігері үшін. 2022 Ангела Меркель Германия 2015 жылғы Еуропалық көші-қон дағдарысы кезінде босқындарды қабылдауға жасаған күш-жігері үшін.

Year Recipient Country Rationale 1991 Nelson Mandela South Africa "For their contribution to international peace, to encourage them to continue in their effort and as a tribute to what they have done to educate their people towards understanding and overcoming of prejudice that many would not have thought possible a few years ago" Frederik Willem de Klerk 1992 Hague Academy of International Law Netherlands "We believe the world is in a new phase of international relations. Quite different from the one through which we have just gone ( ) and we are convinced that international law must be given a larger role in the settlement of international disputes and in the solution of international problems." 1993 Yitzhak Rabin Israel "We have concluded that this year, naturally, the most dramatic and important event has been the agreement between the Palestinians and Israel, and our Committee has therefore awarded the 1993 Félix Houphouët Boigny Peace Prize to Prime Minister Yitzhak Rabin and to Foreign Minister Shimon Peres on the Israeli side, and to Chairman Yasser Arafat for the Palestine Liberation Organization." Shimon Peres Yasser Arafat Palestinian territories 1994 Juan Carlos I of Spain Spain "( ) [The King of Spain], for his role in guaranteeing the transition to democracy, for his continuing contribution to the protection of minorities in the transition to democracy, and for the international role of conciliation that Spain has played. [Carter for] his capacity as Chairman of the Carter Center and his contribution to the pursuit of peace in many different parts of the world and ( ) succeeding in making such a contribution even before the government of his country had requested him to do so." Jimmy Carter United States 1995 Office of the United Nations High Commissioner for Refugees Switzerland "We have agreed unanimously to give a dual prize to the Office of the United Nations High Commissioner for Refugees for the work that it is doing and secondly to the United Nations High Commissioner for Refugees, Ms. Ogata, for the distinctive quality she has added to the mission that has been assigned to her, for the excellence of her efforts and for the way she has raised international concern for the refugees." Sadako Ogata Japan 1996 Álvaro Enrique Arzú Irigoyen Guatemala Rolando Morán 1997 Fidel V. Ramos Philippines "For the agreement they have made in ending the conflict on 2nd September 1996 between the Philippines Government and the Moro National Liberation Front." Nur Misuari 1998 Sheikh Hasina Bangladesh "In awarding the 1998 Prize to Sheikh Hasina, Prime Minister of the People's Republic of Bangladesh who, on 2 December 1997, signed a peace agreement which put an end to 25 years of civil war, and to Senator George J. Mitchell whose work enabled the main players in the Irish crisis to sign the Good Friday Agreement, the Jury has wanted to focus attention on the efforts deployed in the search for peace through dialogue and negotiation." George J. Mitchell United States 1999 Community of Sant'Egidio Italy "In recognition of their efforts in achieving ecumenical understanding between all religions, their efforts of conciliation in Algeria, Mozambique, Guinea Bissau and Yugoslavia, for their contribution to human understanding and for eliminating the religious, political and ethnic sources of conflict." 2000 Mary Robinson Ireland "For the great contribution that she has made for the defence and promotion of Human Rights. The decision, of course, was unanimous." 2001 Not awarded 2002 Kay Rala Xanana Gusmão East Timor "For his contribution to the fight for human dignity and for his conduct which has elevated the human spirit not only in his region, but in the world." 2003 Roger Etchegaray France "In recognition of their action in favour of inter faith dialogue, tolerance and peace." Mustafa Cerić Bosnia and Herzegovina 2004 Not awarded 2005 Abdoulaye Wade Senegal "For his contributions to democracy in Senegal, and for his role in mediating political disputes in the region." 2006 Not awarded 2007 Martti Ahtisaari Finland "For leading the process that resulted in independence of Namibia and for [his] very great contribution to the resolution of the fatricidal conflict between the Indonesian Government and the Free Aceh Movement." 2008 Luiz Inácio Lula da Silva Brazil "For his actions in pursuit of peace, dialogue, democracy, social justice and equal rights, as well as for his valuable contribution to the eradication of poverty and the protection of minorities' rights." 2009 Not awarded 2010 Not awarded 2011 Grandmothers of the Plaza de Mayo Argentina 2013 François Hollande France 2017 SOS Méditerranée ٍEurope 2017Giuseppina Maria Nicolini Italy For saving lives of refugees and immigrants. 2019 Abiy Ahmed Ethiopia For his peacemaking efforts in his country and the Horn of African region. 2022 Angela Merkel Germany For her efforts to welcome refugees during the 2015 European migrant crisis.