Кіріспе

Чили аралдары

NOTOC

Пиктон, Леннокс және Нуэва (Лангес) аралдары Оңтүстік Американың ең оңтүстік ұшындағы үш аралдан (және олардың кіші аралдарынан) тұратын топты құрайды. Олар Чилидің Антарктика Чилена провинциясындағы Магальянес және Антарктика Чилена аймағындағы Кабо-де-Орнос коммунасында орналасқан. Олар Тьерра-дель-Фуэго архипелагында, Наварино аралының шығысында жатыр және солтүстіктегі Исла-Гранде аралының Аргентина бөлігінен Бигль каналымен бөлінген. Олардың ауданы: 170,4 км² (Леннокс), 105,4 км² (Пиктон), 120,0 км² (Нуэва). Аралдарға жақын жерде Снип, Августус, Бекасс, Луфф, Хорхе, Герман, Солитарио, Гардинер, Терхальтен, Сесамбре және тағы да басқа кіші аралдар бар.

Тарих

Роберт Фицрой мен Филип Паркер Кинг аралға Батыс Үндістандағы Тринидадтың алғашқы британдық губернаторы Томас Пиктонның құрметіне "Пиктон" деп атады. Леннокс аралын 1624 жылы голланд адмиралы Шапенхам ашқан. Ол аралды алғаш көріп қалған офицердің атымен Терхуллен деп атаған. Кейіннен Фицрой және Паркер Кинг оны қайта атады. Чили мен Аргентина арасындағы 1881 жылғы шекара шартына қол қойылғаннан бастап 1904 жылға дейін аралдар Чили және Аргентина тарапынан Чили территориясы ретінде қарастырылды. 19 ғасырдың соңында Чили үкіметі Антонио Миличичке Нуэва аралы үшін, Эстебан Лонкаричке Леннокс аралы үшін және Томас Бриджеске Пиктон аралы үшін алғашқы жеңілдіктер берді. 1910/11 жылдары мына жерлерде адамдар тұрды: Нуэва аралындағы Калета Лас Касас, Пиктон аралындағы Пуэрто Пидра, Леннокс аралындағы Калета Оро және Калета Кутер (Калета – испан тілінде шағын шығанақ). Бұл жеңілдіктер уақыт өте келе басқа кәсіпкерлерге, көбінесе мал шаруашылығы және кен өндіру үшін берілді.

Пуэрто-Баннер

1914 жылдың 3-6 желтоқсанында Коронел шайқасынан кейін, неміс Шығыс Азия эскадрильясы (зәулім крейсерлер және жеңіл крейсерлер, Лейпциг және сауда кемелері Санта-Изабел, Баден, Сейдлиц және тұтқынға алынған норвегиялық кеме Друммуир) адмирал Граф Шпее басшылығымен Фолкленд аралдары шайқасына жол тартқанда Пуэрто-Баннерде тоқтады. Чили бұл әрекетті өз бейтараптығын бұзу деп есептеді және үкіметті Чили теңіз күштері үшін Пуэрто-Баннерде көмір станциясын құруға мәжбүр етті. Пуэрто-Баннер "Ельчо" кемесіне екі рет көмірмен қамтамасыз ету бекеті ретінде қызмет етті, ол Эрнест Шеклтонның Трансантарктикалық экспедициясын құтқару операцияларында қолданылды. Чилидегі жер реформасы кезінде Наварино аралының шығыс бөлігі мен үш арал (86 000 га) бір экономикалық бірлік құрады және отарлаушылардың мүддесін қамтамасыз ету жоспары болды. 1978 жылдың 22 желтоқсанында Аргентина осы аралдар мен материктік Чилиді басып алу мақсатымен "Егемендік" операциясын бастады (бірақ бірнеше сағаттан кейін тоқтатылды). Аргентина үкіметі операцияны тоқтатқанмен, Чилиге қысым көрсету үшін әскери күш қолданудан бас тартқан жоқ. 1982 жылдың 2 сәуірінде Фолкленд аралдарына шабуыл жасағаннан кейін, Аргентиналық хунта үш аралды әскери жолмен басып алуды жоспарлады, деп мәлімдеді Фолкленд соғысы кезінде Аргентина әуе күштерінің бастығы бригадир Базилио Лами Дозо Аргентинаның "Perfil" журналына берген сұхбатында: "Олар (Чили) біз қазір не істеп жатқанымызды білуі керек, себебі кезегінде олар да сондай жағдайға түседі". Соңғы миналық далалар 1982 жылы Аргентинаның Фолкленд аралдарына басып кіргенінен кейін орнатылды. 2007 жылдан бері Чилиде миналарды жою жұмыстарын армия мен теңіз күштерінің миналарды жою бөлімшелері жүзеге асырып келеді.