Кіріспе
Америкалық баскетболшы және жаттықтырушы (1923–2002)
Александр Мюррей Ханнум (19 шілде 1923 – 18 қаңтар 2002) – кәсіби баскетболшы және жаттықтырушы. Ханнум Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) екі командасын және Америка баскетбол қауымдастығының (ABA) бір командасын лига чемпионаттарына жеткізді. Ол 16 маусымда NBA және ABA біріктірілген рекордында 649–564 (.535) көрсеткішін және плей-оффта 61–46 (.570) көрсеткішін тіркеді. 1998 жылы ол жаттықтырушы ретінде Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді.
Ерте өмір
Александр Мюррей Ханнум 1923 жылдың 19 шілдесінде Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласында дүниеге келді. Ол Гамильтон орта мектебінде оқыды, онда баскетболмен көзге түсті.
Колледж мансабы
Ханнум USC-де ойнады, ол 1948 жылғы команданың капитаны болған.
Кәсіби мансап
1948 жылдың 10 мамырында Ханнум 1948 жылғы БАА драфтының 4-ші турында «Индианаполис Джетс» командасымен таңдалды.
Ошкош All-Stars (1948-1949 жылдар)
Ханнум 1948 жылдан 1949 жылға дейін Ошкош All Stars командасы үшін ойнады.
Сиракуз Ұлттық құрамасы (19491951)
Ханнум 1949 жылдан 1951 жылға дейін «Сиракуз Нэшнлз» командасы үшін ойнады. Ханнум – бір ойында алтыдан көп жеке бұзушылық алған үш НБА ойыншысының бірі (Дон Оттен және Кал Боудлер – қалғандары). 1950 жылғы 26 желтоқсанда Ханнум «Бостон Селтикс» командасына қарсы өткен ойында жеті жеке бұзушылық алды.
Балтимор Баллетс (19511952)
1951 жылдың 14 шілдесінде Ханнум Сиракуз Ұлттық командасынан Фред Сколаримен бірге Балтимор Буллетс командасына Ред Рошаның орнына ауыстырылды. Ханнум 1951 жылдан 1952 жылға дейін Балтимор Буллетс командасында ойнады.
Рочестер Роялз (19521954)
1952 жылдың 18 қаңтарында Ханнумның ойыншылық құқықтары Балтимор Буллетс клубынан Рочестер Роялс клубына сатылды. Ханнум 1952 жылдан 1954 жылға дейін Рочестер Роялс сапында ойнады.
Милуоки / Сент-Луис Хокс (19541956)
1954 жылдың 10 желтоқсанында Ханнумның ойыншы құқықтары «Рочестер Роялз» командасынан «Милвоки Хоукс» командасына сатылды. Ханнум 1954-1956 жылдары «Милвоки / Сент-Луис Хоукс» командасында ойнады.
Форт-Уэйн Пистонс (1956)
Ханнум 1956 жылы «Форт-Уэйн Пистонс» командасы үшін ойнап, қол қойды.
Сент-Луис Хоукс командасына оралу (19561957)
1956 жылдың 17 желтоқсанында Ханнум еркін агент ретінде «Сент-Луис Хоукс» командасымен келісімшартқа отырды. Ханнум 1956 жылдан 1957 жылға дейін «Сент-Луис Хоукс» сапында өнер көрсетті.
Сент-Луис Хокс (19561958)
1956–57 жылғы маусымның ортасында Ханнум «Сент-Луис Хоукс» командасының ойыншы-бапкері болып тағайындалды. Ол сол жылы «Хоукс» клубының үшінші бас бапкері болды. Ред Холцман маусымның ортасында Ханнумның командаласы Слейтер Мартиннің пайдасына қызметтен босатылды. Алайда Мартин бапкер де, ойыншы да болғысы келмеді және сегіз ойыннан кейін басшылықтан бас тартты. Ханнум команданы маусым қалған бөлігінде 15–16 есебімен жетектеді. Жалпы есеп бойынша жеңіліске ұшырағанына қарамастан, Батыс конференциясы сол жылы өте әлсіз болды (ешбір команда жеңіс есебімен аяқтамады), сондықтан «Хоукс» дивизиондық титулды жеңіп алды. Олар НБА финалға дейін жетті және жеті ойыннан кейін «Бостон Селтикс» командасынан жеңілді. Ханнум сол маусымнан кейін ойыншылық карьерасын аяқтады. Бір жылдан кейін Боб Петтит және Мартин бастаған «Хоукс» 41–31 есебімен жеңіске жетті және «Бостон Селтикс» командасымен ойнау үшін тағы бір дивизиондық титулды жеңіп алды. Олар серияны Сент-Луиске қайтару алдындағы бірінші ойында «Селтикс» командасын жеңді. Үшінші ойында «Селтикс» жұлдызы Билл Расселл ауыр білезік шығарынына ұшырады, ал «Хоукс» 111–108 есебімен жеңіске жетті. «Бостон» төртінші ойында есепті теңестірді, бірақ «Хоукс» бесінші ойында тартысты жеңіске жетіп, шешуші ойынды өз алаңында өткізуге мүмкіндік алды. Петтит 50 ұпай жинады, оның 18-і «Хоукс» командасының соңғы 21 ұпайының ішінде болды, олар 110–109 есебімен жеңіске жетті. Қызықтай, Расселлдің 13 жылдық карьерасында «Селтикс» орталығы НБА чемпионатын жеңбеген екі маусым тікелей Ханнум баптайтын командаға жеңілуімен байланысты болды. Бұл қазіргі уақытта «Хоукс» командасының жалғыз НБА чемпионаты және Ханнумның бапкерлік карьерасының соңғы ойыны болды, оны иесі Бен Кернер ұстаған жоқ, оның араласуы Ханнумды ашуландырды. Екі жылдық келісім-шарт сұрағанда, Кернер бір жылдық келісім-шарттан бас тартпады. Кернер 1958–59 жылғы маусымда Ханнумның орнына Энди Филипті қойды (оның орнына маусым басында Эд Макаули келді). Ханнум 1958–59 және 1959–60 жылдардағы ААУ Ұлттық өнеркәсіптік баскетбол лигасының «Вичита Викерс» командасын баптады.
Сиракуз Ұлттық құрамасы (19601963)
Ханнум 1960 жылы «Сиракуз Нэшнлз» командасымен НБА-ға қайта оралды, алғашқы маусымында Шығыс конференциясының финалына шықты, бірақ екі жыл қатарынан бірінші раундта жеңіліске ұшырады. Одан кейін 1962-1963 маусымынан кейін команданы тастап кетті, бұл команданың Филадельфияға көшірілмес бұрын Сиракуздағы соңғы маусымы болды, ал команданы Дольф Шейес жаттықтыратын еді.
Сан-Франциско ұлыстары (19631966)
Ханнум 1962 жылы команда Филадельфиядан Сан-Франциско Уорриорс-қа көшкенде, бас жаттықтырушы болуға қызығушылық танытқан. Эдди Готтлиб, команданы Франклин Миулиге сатудан бұрын (кейін 1964 жылы толықтай кеткенге дейін), Ханнумды өзінің үшінші таңдауы ретінде атаған, ал бірінші таңдаулар Фрэнк Макгуайр (команданы бұрынғы маусымда Филадельфияда жаттықтырған) және Боб Феерик болған. Макгуайр Батыс жағалауына көшудің орнына отставкаға кетті, ал Феерик 1962-63 маусымында 31-49 есебімен жеңіліске ұшырап, жұмыстан босатылды. Осылайша, Ханнум 1963 жылғы маусымда команданың бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Сол жылы Уилт Чемберлен және жаңадан келген Нейт Турмондтың күшімен Уорриорз 48-32 есебімен НБА финалға дейін жетті, бірақ Бостон Селтикс-ке есе жіберді. Маусым аяқталғаннан кейін Ханнум НБА жыл жаттықтырушысы атанды. Келесі жыл сәтсіз болды, себебі Уорриорз тек 17 ойын жеңіп, Чемберленді «Жұлдыздар» демалысы кезінде «Филадельфия 76ers» командасына саудаластырды. 1965 жылы Рик Барри командаға қосылса да, Уорриорз 35-45 есебімен плей-оффқа бір ойынмен жетпеді. Маусым аяқталғаннан кейін Ханнум жұмыстан босатылды.
Филадельфия 76ers (1966-1968 жылдар)
1966 жылы Ханнум «Филадельфия 76ers» командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Бұл команда үш жыл бұрын Сиракуза қаласынан көшіп келген еді. Ол Дольф Шейстің орнын басты, ол команда орталық Нью-Йорктан көшкеннен кейін жаттықтырушы болып тағайындалған, бірақ Чемберленмен арадағы шиеленіскен қарым-қатынасының салдарынан, «Жыл жаттықтырушысы» атағын жеңіп алғанмен де қызметтен босатылған болатын. Ханнум, енді Сиракузда оның жетекшілігімен ойнаған Хэл Грир және Чет Уокер сияқты ойыншылары бар командада, команданың күшті және әлсіз жақтарын талқылағанда жақсы қабылдады, сонымен қатар қарсы шабуылды өзгертуге баса назар аударды, бұл оның жылдың ең құнды ойыншысы атанған Чемберленнің ойын көрсеткішін карьерасындағы ең төменгі деңгейге, ойын сайын 24,1 ұпайға дейін төмендетті, бірақ сонымен бірге оның жотатын допты нысанаға тигізу көрсеткіші 68,3% құрады. Бас жаттықтырушы ретіндегі алғашқы маусымында «76ers» командасы 46-4 есебімен бастап, 68-13 есебімен рекордтық маусымды өткізді, сол кездегі лига тарихындағы ең жақсы көрсеткішті орнатып, жаңа рекорд жасады. 1967 жылдың 3 наурызында «Пистонс» командасын 129:103 есебімен жеңгеннен кейін ол Ред Ауербахпен бірге маусымда 60 жеңіске жеткен жалғыз жаттықтырушылардың бірі болды. Ханнум «Сикстерді» 63-ші жеңіске жеткізді, бұл НБА-дағы бір маусымдағы ең көп жеңіс рекордын жаңартты, бұл жеңіс «Бостон Селтикс» командасына қарсы өткен қосымша уақыт ойынында тіркелді. 1967 жылдың 14 наурызында ол бір маусымда 65 жеңіске жеткен алғашқы жаттықтырушы атанды. Чемберлен екінші рет маусымның ең құнды ойыншысы атағын жеңіп алды. Содан кейін Ханнум Уилт Чемберленнің жетекшілігімен «Филадельфия 76ers» командасын НБА чемпионатына жеткізді, бұл «Бостон Селтикс» командасының қатарынан сегіз жылдық чемпиондық тізімін аяқтады. 1967 жылғы чемпионат оны НБА тарихында екі түрлі командамен чемпиондық жеңіске жеткен үш бас жаттықтырушының біріншісі етті (қалған екеуі – Фил Джексон және Пэт Райли). Келесі жылы «76ers» тағы бір дивизиондық титул үшін 62 ойын жеңіп, Шығыс дивизионының финалына дейін жетті, бірақ жартылай финалда Билли Каннингхэмнің білезігінің сынуы команданың жолына кедергі келтірді, нәтижесінде «76ers» командасы алғашқы төрт ойынның үшеуінде жеңіске жеткеніне қарамастан, жеті ойыннан кейін «Селтикс» командасына есе жіберді. Бұл НБА плей-офф тарихында алғаш рет команда 3:1 есебімен жеңіліп, плей-офф сериясынан шығып қалды. Ханнум маусымнан кейін команданы тастап, жаңа құрылған Америка баскетбол қауымдастығында «Оукленд Оукс» командасын жаттықтыруға кетті, себебі ол Батыс жағалауындағы отбасына жақын болуға қызығушылық танытты.
Оукленд Оукс (1968-1969 жж.)
1968 жылы Ханнум екінші жылғы Америка баскетбол қауымдастығының «Оукленд Оукс» командасының бас бапкері және атқарушы вице-президенті болып тағайындалды (командаға әнші Пэт Бун, С. Кеннет Дэвидсон және Деннис А. Мерфи ие болды). Ол «Уорриорс» командасын баптайтын ұсыныстан бас тартып, оның орнына команданың үлесін және «Миулиге қарсы жарысуға деген ерекше құштарлықты» пайдаланды, өйткені ол Миулиді ең алдымен өзін өсіретін адам деп есептеді. Командада Рик Барри ойнады, ол өткен жылы «Оукс» командасына өтуге тырысқанда «Уорриорс» командасымен келісімге келмей, бір жылға тоқтап қалған еді (Барриге де Ханнум сияқты командадан үлес ұсынылды). Алдыңғы маусымда АБА-дағы ең нашар команданы жақсарту міндеті алған Ханнум «Оукс» командасын 60 жеңіске жеткізді (25-4 есебімен маусымды бастады), тіпті Барри тізе жарақаты салдарынан 35 ойын ғана өткізгеніне қарамастан. Оуклендте жанкүйерлер көп болмаса да, «Оукс» командасы маусым ішінде 16 ойын қатарынан жеңіске жетті. Уоррен Джабали (сол маусымда АБА-ның жаңа жыл ойыншысы) «Индиана Пейсерс» командасымен өткен 1969 жылғы АБА чемпионатында жеңіске жетті, ол плей-оффтың ең құнды ойыншысы атанды және шешуші 5-ші ойында 39 ұпай жинады. Осы жеңіспен (Батыс жағалауынан шыққан команданың алғашқы баскетбол чемпионаты) Ханнум NBA және АБА чемпионаттарында жеңіске жеткен екі бапкердің біріншісі болды. Ханнум сол маусымда АБА жыл бапкері құрметіне ие болды. Маусым аяқталғаннан кейін Ханнум командадан кетіп, «Оукс» командасы Эрл Форман басқаруымен «Вашингтон Капс» болып қайта құрылды.
Сан-Диего Рокетс (1969-1971)
Ханнум 1969-1970 жылғы маусымда Джек МакМахонның орнына «Сан-Диего Рокетс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Үшінші жылғы франшиза сол жылы 27 ойын жеңіп, келесі жылы 40 ойынға дейін жетістіктерін арттырды. Алайда, маусым соңында тізбектеп жеті ойын жеңіске ие болғанымен, бұл нәтижеге қол жеткізе алмады, себебі олар Тынық мұхиты дивизионында «Сан-Франциско» командасынан бір ойын ғана қалып қойды, ал екінші орын плей-оффқа қатысу мүмкіндігін берген еді. Маусым аяқталғаннан кейін үш аптадан аспайтын уақыт ішінде Ханнум командадан кетіп, олар жақын арада Техас штатының Хьюстон қаласына көшірілді.
Денвер Рокетс (1971-1974)
Ханнум 1971 жылғы 8 сәуірде НБА-ның «Сан-Диего Рокетс» командасының бас бапкерлігінен кетіп, ABA-ның «Денвер Рокетс» командасының президенті, бас менеджері және бас бапкері болды. Команданың түс схемасын қызғылт сары және қарадан құлпынай көгілдірі мен сарыға өзгертуді Ханнум бастады. Оның алғашқы маусымында «Рокетс» плей-оффтың бірінші матчында «Техас Чапаралдарына» есе жіберді. 1972 жылғы 13 маусымда Ханнум А.Г. «Бад» Фишер және Фрэнк М. Голдбергпен бірге «Рокетс» командасының бақылауын сатып алды. 1972 жылғы 26 қазанда Ханнум ерекше стратегия қолданды. Ол ойыншыларына төртінші ширек бойы «Вирджиния Скуайрс» командасының доп алған кездегі әрбір ойыншысын қасақана бұзуды тапсырды. Нәтижесінде 155:111 есебімен жеңіске жетіліп, «Вирджиния» 74 айып тартса, «Денвер» сапынан жеті ойыншы алаңнан шығарылды. Бұл ширекке қатысты рекордтар кейіннен жойылды және ойын жеңіліс ретінде жарияланды. Ханнум бұл «қорғаныс қысымын күшейту тренді» себебінен эксперимент жүргізіп отырғанын, командасының мүмкіндіктеріне зиян келтірмей, қаншалықты шалқалап баруға болатынын көргісі келгенін айтты. 1972–73 маусымында Ханнум «Рокетс» командасын 1973 жылғы ABA плей-оффына дайындады, онда олар Батыс дивизионы плей-оффының бірінші турында «Индиана Пейсерс» командасына 4:1 есебімен ұтылып қалды. Ханнум «Рокетс» командасын 1974 жылғы ABA плей-оффына қайтарды, бірақ олар «Сан-Диего Конкистадорс» командасына есе жіберді. 1974 жылғы 30 сәуірде Ханнум президент, бас менеджер және бас бапкер қызметтерінен босатылды (маусым аяқталғаннан кейін команда «Наггетс» деп қайта аталды). Оның орнына 1971–72 маусымдарында «Денвер» сапында ойнаған, ал кейін «Каролина» командасын басқарған Ларри Браун келді. Ханнум енді ешқашан бапкерлік тақырыпта жұмыс істемеді. Ханнумның жалпы рекорды (НБА және ABA) 649–564 (.535) құрады, ал плей-оффтағы көрсеткіші 61–46 (.570) – 16 маусымда 11 қатысуда.
Құрметтер
1998 жылы Ханнум Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді. Ханнумның командасында 13 даңқ залының мүшесі ойнады. Петит, Чемберлен және Барриден басқа, ол Клифф Хаган, Эд Макаули, Слейтер Мартин, Долф Шейз, Нейт Турмонд, Билли Каннингхэм, Хал Грир, Элвин Хейс, Кальвин Мерфи және Чет Уокерді де жаттықтырды.
Жеке өмір
Ханнум Лос-Анджелестің тумасы, Оңтүстік Калифорния университетін бітірген, Сан-Диегода 78 жасында дүние салды.
Негізгі маусым
Жыл Командасы GP MPG FG% FT% RPG APG PPG 1949–50 Сиракуза 64 – .363 .688 – 2.0 7.5 1950–51 Сиракуза 63 – .368 .543 4.8 1.9 7.5 1951–52 Балтимор35* 27.4 .353 .683 5.5 2.1 7.7 Рочестер31* 17.7 .395 .750 4.6 1.9 5.5 1952–53 Рочестер 68 18.9 .358 .662 4.1 1.2 5.1 1953–54 Рочестер 72 23.7 .348 .622 4.9 1.5 6.3 1954–55 Милуоки 53 20.5 .352 .570 4.6 2.0 5.9 1955–56 Сент-Луис 71 20.8 .322 .604 4.8 2.2 5.4 1956–57 Форт-Уэйн 22 10.0 .382 .600 2.5 0.5 3.2 Сент-Луис 37 11.4 .327 .694 2.8 0.5 3.3 Мансап 516 19.8 .354 .629 4.5 1.7 6.0