Кіріспе
Американдық баскетболшы және саясаткер Томас Джозеф Гола (13 қаңтар 1933 – 26 қаңтар 2014) – американдық баскетболшы және саясаткер. Ол барлық уақыттағы ең ұлы NCAA баскетболшыларының бірі деп есептеледі. Гола 1976 жылы Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді.
Thomas Joseph Gola (January 13, 1933 – January 26, 2014) was an American basketball player and politician. He is widely considered one of the greatest NCAA basketball players of all time. Gola was inducted into the Naismith Memorial Basketball Hall of Fame in 1976.
Ерте өмір
Томас Джозеф Гола 1933 жылдың 13 қаңтарында Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында Айк пен Хелен Голаның жеті баласының үшіншісі болып дүниеге келді. Голаның әкесі – польша тегінен шыққан Филадельфия полиция қызметкері, ол отбасының тегін "Галинский" деп өзгертіпті. Гола Ла-Сал колледжінің жоғары мектебінде оқыған кезінде жан-жақты керемет ойыншы ретінде жоғары бағаланған, ол "Explorers" командасын Филадельфия католик лигасының чемпионатында жеңіске жеткізді. Ол Ла-Салға тағы бір Филадельфия баскетбол құрмет залының мүшесі Пол Аризин Вилланованы бітіргеннен кейін бір жыл өткен соң түсті.
Колледж мансабы
Гола – Филадельфия спорт тарихындағы ең талантты колледж спортшыларының бірі болды. Ол өзінің туған қаласы Ла-Салле университетінің ерлер баскетбол командасында ойнаған кезде ұлттық назарға ілікті. Гола колледждің бірінші курсында жарқын өнер көрсетіп, Ла-Салль командасын 1952 жылғы NIT чемпионатына жеңіске жеткізді. 1954 жылы Гола «Эксплорерз» командасын NCAA баскетбол чемпионатына бастап келді және турнирдің ең құнды ойыншысы атанды. Сол маусымда ол Ұлттық жылдың үздік ойыншысы деп танылды. Төртінші курста Гола Ла-Салль командасына 1955 жылғы NCAA турнирінде күміс жүлде жеңіп беруге көмектесті. 198 см (6'6") бойы бар Гола – ұпай жинап, допты кері қайтара білетін және қорғанысқа қабілетті шабуылшы болды. Бірақ ол күзетшіге тән допты жүргізу (дриблинг, пас беру) дағдыларына да ие болды. Оның алыстан лақтыру қабілеті мен кәсіби деңгейдегі қорғаныс шеберлігі оған қорғау шебінде де ойнауға мүмкіндік берді. 115 ойында ол орташа есеппен 20,9 ұпай және 19,0 допты кері қайтару көрсеткенімен, 2201 допты кері қайтарумен NCAA тарихындағы рекордты сақтап тұр. 1961 жылы ол Ла-Салль спортшылар залына, ал 1986 жылы «Үлкен Бестік» даңқ залына енгізілді. 1977 жылы Том Гола Ұлттық поляк-американдық спорт даңқына ие болды. «ESPN-нің ең ұлы колледж баскетболшыларына кері санау» тізімінде Гола 17-орынды иеленді.
Филадельфия / Сан-Франциско ұлыстары (19551956, 19571962)
Колледждегі керемет карьерасынан кейін Гола Филадельфия Уорриорс командасына аймақтық таңдау арқылы кәсіби ойыншы атанды. Ол All Pros Paul Arizin және Neil Johnston есімді ойыншылармен бірге 1956 жылы Уорриорз командасын NBA чемпионатына жеткізді. Ол қорғанысқа, допты пас беруге және допты қайтаруға баса назар аударғаны үшін, сондай-ақ осы жылдары басқа екі ойыншыға гол соғуға мүмкіндік бергені үшін жоғары бағаланды. 1959 жылы Джонстон тізе жарақатынан уақытша зейнеткерлікке шықты, ал "Уорриорз" жеті футтық супержұлдыз Уилт Чемберленді қатарына қосты. Өз командасы үшін өзін құрбан ете отырып, Гола "Уорриорз" командасына тұрақты түрде NBA плей-оффына қатысуға көмектесті, бірақ 1960-жылдардың басында Чемберленнің қатысуына қарамастан, NBA Шығыс дивизионында жұлдызды Бостон Селтикс командасын жеңе алмады. 1959–60 маусымда Гола үш ойын қатарынан "трипл-дабл" жасаған алғашқы "Уорриорз" ойыншысы болды (басқасы – Дреймонд Грин, 2016). 1960 жылдың 10 қаңтарында Гола Нью-Йорк Никс командасына қарсы өткен 116–103 есебімен аяқталған ойында 18 ұпай, 19 допты қайтару және 11 нәтижелі пас берді.
Нью-Йорк Никс (1962-1966 жылдар)
Гола 1962 жылдан 1966 жылға дейін «Нью-Йорк Никс» командасы сапында ойнады. Ол 1976 жылғы 26 сәуірде Найсмит атындағы баскетбол даңқы залына енгізілді.
Ла Салле (1968-1970)
1968 жылы Гола өзінің альма-матеріне бас жаттықтырушы ретінде оралды, екі жылдық мерзімінде "Эксплорерс" командасын 37–13 есебімен жеңіске жеткізді. Филадельфия және Нью-Йорк журналистері оны "Жыл жаттықтырушысы" деп таныды. Ол "Эксплорерс" командасын 1968–69 маусымында 23–1 есебімен жеңіске бастады, бірақ Ла Саллға маусым басталмас бұрын NCAA турниріне қатысуға тыйым салынды, себебі бір түлекке ойыншыларға "бос" жұмыс ұсыныс жасағаны анықталды.
Саяси мансап
1968 жылы Гола Пенсильвания штатының заң шығарушы палатасына республикалық партиядан сайланды, ол Солтүстік-шығыс Филадельфиядағы 170-ші округтің өкілі болды. Сол жылдың басындағы штат Конституциясына енгізілген өзгеріс палатадағы орынды заң шығару округтеріне қайта бөліп ұйымдастырды, бұрынғы орынды бүкіл округ бойынша, жалпы тәртіппен бөлу жүйесін алмастырды. Осылайша Гола жаңа құрылған округтің алғашқы өкілі атанды. Бірақ Гола өзінің алғашқы мерзімін палатада аяқтамай, 1969 жылы Филадельфия қалалық бақылаушысы лауазымын іздеуді жөн көрді. Ол жалпы сайлауда демократ Чарльз Перутоны 80 000 дауыспен жеңіп, келесі қаңтарда қызметке кірді. Дегенмен, 1973 жылы Гола демократ Уильям Кленкке қарсы екінші мерзімге үміткерлігінде жеңіліске ұшырады. Оның жеңілісі сол жылы қаладағы республикашылар үшін болған жалпы сәтсіздіктің бір бөлігі болды, себебі Арлен Спектер аудандық прокурор лауазымына үшінші мерзімге сайлануға тырысты. Гола 1983 жылы қала әкімі лауазымына соңғы рет үміткер болды. Ол үш үміткерден тұратын республикалық іріктеу сайлауында конгрессмен Чарли Догерти мен жеңімпаз Джон Иганнан кейін соңғы орынды иеленді, ал Джон Иган күзгі жалпы сайлауда Уилсон Гудқа жеңілді.
Жеке өмір
1955 жылдың маусымында Гола Каролина Норрисқа үйленді және олардың Томас Кристофер деген ұлы болды. Гола 2014 жылдың 26 қаңтарында, 81 жасқа толып, содан кейін он үш күн өткен соң Пенсильвания штатындағы Медоубрук қаласында қайтыс болды.
Негізгі маусым
ЖылКомандаОйынҚҚ%ТҚ%РҚҚОйын/ОйынҰОйын/Ойын1955–56†Филадельфия6834.5.412.7339.15.910.81957–58Филадельфия5936.0.415.74610.85.513.81958–59Филадельфия6436.5.401.78711.14.214.11959–60Филадельфия7538.3.433.79410.45.515.01960–61Филадельфия7436.6.447.7479.43.914.21961–62Филадельфия6041.0.421.7659.84.913.71962–63Сан-Франциско2139.1.457.7587.03.513.01962–63Нью-Йорк5235.5.460.7847.14.312.01963–64Нью-Йорк7429.1.429.7266.33.59.11964–65Нью-Йорк7722.4.448.7394.12.97.01965–66Нью-Йорк7415.2.450.7813.92.64.4Карьера69832.3.431.7608.04.211.3All Star417.5.414.5562.81.87.3
Плей-офф
ЖылКомандаОйынСанМинұтТұрғанДоп%ТәуелДөңгелек%Ұпам/ОйынГол/ОйынПас/Ойын1956†Филадельфия1036.0.355.78310.15.812.31958Филадельфия840.9.330.74510.54.013.81960Филадельфия937.8.412.80610.65.612.61961Филадельфия342.3.206.75012.35.09.71962Филадельфия935.1.271.7608.22.76.3Карьера3917.5.336.77110.04.611.1