Кіріспе

Майкл Уиннердің 1978 жылғы фильмі.

"Үлкен ұйқы" – 1978 жылғы нео-нуар фильмі, Реймонд Чандлердің 1939 жылғы осы аттас романының екінші киноадаптациясы. Фильмді Майкл Уиннер түсірген, ал детектив Филип Марлоу рөлінде Роберт Митчем екінші рет ойнайды ("Farewell, My Lovely" фильмінен үш жыл өткен соң). Сара Майлз, Кенди Кларк, Джоан Коллинз және Оливер Рид түскен, ал Джеймс Стюарт генерал Стернвуд рөлінде. Оқиғаның оқиғасы 1940 жылдардағы Лос-Анджелестен 1970 жылдардағы Лондонға көшірілген. Фильмде 1946 жылғы нұсқада тек меңзеліп айтылған гомосексуализм, порнография және жалаңаштық сияқты ашық көріністер бар. Митчем түсірілім кезінде 60 жаста болған, бұл Чандлердің 33 жастағы Марлоудан (немесе 1946 жылғы фильмдегі 38 жастағы Марлоудан, оны 44 жастағы Хамфри Богарт ойнаған) әлдеқайда үлкен.

Сюжет

1970 жылдары Англияда жеке детектив Филип Марлоу генерал Стернвудтың салтанатты үйіне шақырылады. Генерал Марлоуды оны кім шантаж жасайтынын анықтау үшін жалдайды. Үй ішінде ол генералдың ерке, бірақ зерек қызы Шарлоттамен және жабайы мінезді кіші қызы Камилламен танысады. Марлоу гомосексуалдық порнограф Артур Гайгерді тергеу барысында Гайгердің қызметкері Агнес Лозельге және Агнеске ғашық болған Джо Бродиге жетеді. Ол сондай-ақ Камилланы Гайгердің денесі табылған орында кездестіреді, ол жалаңаш суреттерге түскен екен, және оны қуанышты Шарлоттаға қауіпсіз жеткізеді. Қылмыс орнына қайтқанда Марлоуға Гайгердің денесі табылған үйдің иесі, құмар ойыншы Эдди Марс кедергі келтіреді. Марстың әйелі Мона біраз уақыттан бері хабарсыз, ол Шарлоттаның жоғалған күйеуі Расти Реганмен бірге қашқан болуы мүмкін. Шарлотта Реганның құмар ойындарына байланысты қарыздары бар екенін ескере отырып, Марс Шарлоттаға да ықпал ететін секілді. Камилла өзінің суреттерін Бродиден қайтарып алмаққа тырысады, ол қазір оларды өзінде сақтап тұр. Марлоу араласады, бірақ Броди белгісіз біреудің қолынан қаза табады. Гарри Джонс есімді адам Марлоуға ұсыныс жасайды. Ол қазір Агнеспен жұмыс істейді және Мона Марстың қайда екені туралы ақпаратты сатуға дайын. Бірақ Марлоу кездесуге келген түні Гарриді Эдди Марс үшін жұмыс істейтін кісі өлтіруші Лэш Канино улайды. Марлоу Агнеске мекенжай үшін ақша төлейді. Ол Каниноны шалғайдағы гаражда іздейді, оны жеңіп тұтқынға алады. Марстың жоғалған әйелі Мона да сол жерде болады. Канино қашыққа кеткен сәтте Марлоу оны босатуға көндіреді. Одан кейін ол Каниноны өлтіреді. Камилла Марлоуға риза болып, өзін қорғау үшін қару қолдануды үйретуін сұрайды. Ол оны орманға алып барып, римдік қамалдың қираған жеріне нысана ретінде бос банка қояды. Ол қаруды оған бағыттап, бірнеше рет оқ атып, бірақ Марлоу бұған дайын болған және оған бос патрондармен толтырылған қару берген еді. Ол қызды үйіне қайтарады. Эмоционалдық тұрақсыз Камилланың өзінің әпкесінің күйеуі Растиді өлтіргені және Шарлоттаның Эдди Марстың көмегімен бәрін жасырғаны белгілі болады. Шарлоттамен бетпе-бет кездескеннен кейін Марлоу Камилланы ауруханаға жатқызуды бұйырады. Ол Стернвуд үйінен кірген жолымен кетеді, ауыр сырқатқа шалдыққан генерал шындықты ешқашан білмейді деп үміттеніп.

Өндіріс

Фильм бастапқыда United Artists үшін жасалған, себебі студия Warner Bros. кітапханасын сатып алғанда, олар қайта түсіру құқығын алды. Одан кейін Ранк Ұйымына өтті, бірақ ақырында Леу Грейд арқылы қаржыландырылды. Майкл Виннер американдық жазушының оны бейімдеуі тиіс болғанын айтты, бірақ ол оқиға орнын Ұлыбританияға ауыстыруға келіспеді, сондықтан Виннер бұрын осы жұмысты атқарды. "Мен сюжет желісін Хокс фильміндегіден гөрі әлдеқайда аз өзгерттім", - деді Виннер. Диана Квик Линзи Де Полдың жазған "Won't Somebody Dance with Me" балладасын орындайды.

Сыни жауап

Роджер Эберт газетінен Chicago Sun Times фильмге 4 жұлдыздың 2,5 жұлдызын берді және "барлық керемет костюмдер, декорациялар мен Лондон локацияларына қарамастан, актерлердің жұмысына қызығушылық танытпағандай көрінеді" деп жазды. Джанет Маслин The New York Times газетінде фильмді "мағынасыз әсемдікке толы" және "көптеген танымал актерлермен толтырылған, ал осы жағдайда жұлдызды актерлік құрамының жалпы әсері бұрыннан шатастыратын құпияны одан да түсіну қиын етеді" деп сипаттады. Чикаго трибьюнының Джин Сискел фильмді 4 жұлдыздың 1,5 жұлдызымен бағалады және "бастапқы оқиғаның барлық қиындықтары қайта түсірілімде де бар; бірақ жетіспейтін нәрсе – құлшыныс. Эдвард Фокс пен Оливер Рид сияқты талантты актерлер өз рөлдерін көздері ұйықтап жатқандай орындайды" деп жазды. Лос-Анджелес Таймс газетінің Кевин Томас фильмді "фильм-нуар атмосферасынан мүлдем айырылған, жай ғана ресми детективтік оқиға" деп сынады. Variety журналының Артур Д. Мерфи: "Өндіріс әдемі, бірақ жаңарту мен орналасу кезінде көп нәрсе жоғалды". Гари Арнольд The Washington Post газетінде "Чендлердің материалдарын көшіруде бәрі дұрыс емес. Актерлер рөлдерін орындап жатқандай көрінеді, бірақ олар дұрыс көрінбейді, дұрыс естілмейді және дұрыс ортада болмайды". The Monthly Film Bulletin журналының Джон Пайм жазғандай, орын мен уақыттың өзгеруі "Чендлер романының маңызды географиялық және уақыттық контекстін жойды; қазір әңгіменің барлық аспектілері абсурдты түрде орынсыз көрінеді". Ол сондай-ақ "Жеңімпаз" "күрделі сюжетті қадам сайын қызығушылықсыз, және басқа нәрселермен қатар, кейіпкерінің мінезіне де қызығушылық танытпай өтеді" деп қосты.