Кіріспе

Американдық заңгер және саясаткер (1805–1894)

Дэвид Дадли Филд II (13 ақпан 1805 – 13 сәуір 1894) – американдық заңгер және құқық реформаторы, американдық азаматтық процессуалдық құқықтың дамуына зор үлес қосып, оның іргелі өзгерістеріне ықпал еткен. Оның ең маңызды жетістігі – Нью-Йорк штатының 1850 жылы қабылдаған Field Code кодексі арқылы, ортақ құқыққа негізделген сотқа шағымдану жүйесінен кодекске негізделген жүйеге көшуді ұйымдастыру болды.

Ерте өмір және білім

Филд 1805 жылдың 13 ақпанында Коннектикут штатының Хаддам қаласында дүниеге келді. Ол сегіз ұл мен екі қыздың үлкені болған. Оның әкесі Дэвид Дадли Филд I, қауымдық пастор және жергілікті тарихшы, анасы – Субмит Диккенсон Филд. Оның бауырларының арасында АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Стивен Джонсон Филд, көрнекті кәсіпкер және Атлант мұхиты кабельін жасаушы Кирус Филд, сондай-ақ танымал дін қызметкері және саяхат жазушысы Генри Мартин Филд болды. Ол сонымен қатар АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Дэвид Джозиа Брюердің де қарындасы болды. 1825 жылы Уильямс колледжін бітірді, Олбаниде Харман Бликерден заңды оқыды және Нью-Йорк қаласына қоныстанды. 1828 жылы адвокаттық практикасын бастағаннан кейін ол өте тез мансап баспалдағында жоғары деңгейге көтерілді. Ол танымал Седжвик отбасының мүшелері Генри мен Роберт Седжвиктердің заң кеңсесіне қосылды және Роберт қайтыс болғаннан кейін фирманың серіктесі атанды. 1829 жылы Филд Джейн Люсинда Хопкинсқа үйленді, олардың үш баласы болды: Дадли, Джинни Люсинда және Изабелла. 1836 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін Филд екі рет қайта үйленді, алғашқысы Харриет Дэвидсонмен (1864 жылы қайтыс болды), екіншісі Мэри Э. Каррмен (1874 жылы қайтыс болды). Ұлы Дадли Филд әкесінің қадамын басып, заңгерлік мамандығын таңдады. 1854 жылы әкесінің кеңсесінде серіктес болды. Джинни Люсинда Антигуада туған британдық императорлық мемлекеттік қызметкері Антони Масгрейвке үйленді және британдық колониялардағы қайырымдылық жобаларын қолдаушы болды.

Кодификацияға арналу

Бірнеше жыл заңгерлікпен айналысқаннан кейін, Филд Америкадағы, әсіресе Нью-Йорк штатындағы жалпы құқықтың рәсімін біріктіру және оңайлату үшін түбірінен өзгерістер қажет екеніне көз жеткізді. 1836 жылы Филд үшін ауыр жыл болды: оның бірінші әйелі, кіші баласы және бауырларының бірі сол жылы қайтыс болды. Луизиана кодексін Эдвард Ливингстон, Луи Лислe (1762–1832) және Пьер Дербиньи сияқты құқықтанушылар жасады. Ливингстон Луизиана үшін қылмыстық және азаматтық кодекстерді дайындауға көмектесті, ал Дьюк университетінің кітапханасындағы Филдтің жеке қағаздары оның Ливингстонның 1825 жылғы Луизиана азаматтық кодексі жөніндегі баяндамасын оқығанын көрсетеді. Ол ұсыныстарын памфлеттерде, кәсіби журналдардағы мақалаларда және заңнамалық куәліктерде жариялап бастады, бірақ қызығушылық аз болды. 1846 жылы Филдтің идеялары "Сот жүйесін қайта ұйымдастыру" атты памфлетінің жарылуымен кеңінен танылды, ол сол жылы Нью-Йорк штатының Конституциялық конвенциясын заңдарды кодификациялауға бағытталған есеп беруге ықпал етті. 1847 жылы ол сот тәртібі мен практикасын қайта қарау жөніндегі мемлекеттік комиссияның төрағасы болып тағайындалғанда, өз идеяларын ресми түрде жүзеге асыруға мүмкіндік алды. Комиссия жұмысының бірінші бөлігі, азаматтық процессуалдық кодекстің бір бөлігі, 1848 жылы жарияланып, заң шығарушы органмен бекітілді. 1850 жылдың 1 қаңтарына қарай Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы толық Азаматтық процессуалдық кодексін қабылдады, кейіннен ол Филд кодексі деп аталды, өйткені ол толығымен Филдтің еңбегі болды. Ол Англиядағы және оның бірнеше колонияларында (әсіресе, Сот актілерінде) кейінірек жүргізілген процессуалдық реформаларға да әсер етті. Алайда, Амалия Кесслердің сөзіне сүйенсек, Филдтің «азаматтық процессуалдық кодексінің» ең маңызды аспектісі «кодекс» бөлігі емес, «азаматтық процессуалдық» бөлігі болды. Филдке дейін «процессура» идеясы біртұтас құқықтық жүйе ретінде жалпы құқық юрисдикцияларында болған жоқ. Жозеф Сторидің бір буын бұрынғы трактаттары осының нақты мысалы болып табылады, себебі Стори, оның замандастары сияқты, «сотқа шағымдану» мен «практиканы» екі бөлек құқықтық жүйе ретінде қарастырды және ешқашан «процессура» деген сөзді қолданбады. Филд кодексі алғаш рет «сотқа шағымдану» мен «практиканы» «процессура» деген тақырып астында біріктірді және «процессураның өзіндік, үйлесімді санат ретінде, материалдық құқыққа қарама-қарсы анықталуын» белгіледі. 1865 жылдың ақпанында аяқталған кодификация Нью-Йорк штатында толыққанды қабылданбады, бірақ ол АҚШ-тың көптеген заңдық кодекстерінің құрылуына үлгі болды. Кейіннен оны Калифорния, Айдахо, Монтана, Солтүстік және Оңтүстік Дакота штаттары, сондай-ақ көп жылдардан кейін Гуам территориясы да қабылдады. (Айдахо штаты Филдтің азаматтық кодексінің келісімшарт бөлімдерін көбінесе қабылдады, бірақ зиянды әрекеттер бөлімін қабылдамады.)

Кейінгі мансап

1876 жылдан кейін Филд Демократиялық партияға қайта оралды және 1877 жылдың қаңтар айынан наурыз айына дейін Нью-Йорк қаласының мэрі болып сайланған Смит Элидің толықпаған мерзімін АҚШ Өкілдер палатасында аяқтады. Ұзақ болмаған конгрессмендік қызметі барысында ол алты сөз сөйледі (олардың барлығы да назар аударды), президенттік тізбекке қатысты заң жобасын енгізді және 1876 жылғы өте даулы президенттік сайлау кезінде Сэмюэл Дж. Тильденнің мүддесін қорғай отырып, Сайлау комиссиясының алдында сөз сөйледі. 1894 жылы Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.

Шығармалары

Оның көптеген памфлеттері мен сөздері Speeches, Arguments and Miscellaneous Papers (3 том, 1884–1890) жинағына енді. Сондай-ақ, Генри Мартин атындағы пастор Д. Филдтің өмірбаяны (Нью-Йорк, 1898) қараңыз. Габор Хамза, Le développement du droit privé européen (Будапешт, 2005) 178 б. және келесі беттер. Габор Хамза, Entstehung und Entwicklung der modernen Privatrechtsordnungen und die römischrechtliche Tradition (Будапешт, 2009) 619 б. және келесі беттер.