Кіріспе
Суық кофе – суық қалпында берілетін кофе сусындары. Оны әдеттегідей пісіріп (мысалы, турка, француз пресі сияқты) мұзға немесе суық сүтке құйып беруге болады, немесе кофеді суық күйінде пісіруге болады. Ыстық пісіру кезінде қант және хош иіс заттарын салқындату алдында қосуға болады, себебі олар тез еріп кетеді. Суық кофеге суда ерітілген қант қосуға да болады. Көптеген кофеханаларда суық кофе әдетте қолжетімді. Суық кофе, әдетте, мұз ерігенде сұйынып кететіндіктен, қарағанда күштірек пісіріледі. Австралияда "суық кофе" термині дәмділенген және тәттіленген сүттен жасалған дайын кофе сусындарына қолданылады. Суық кофе ыстық кофе пісіріліп, мұздың үстіне құйылады; ал суық пісірілген кофе кофе ұнтағын жылы суға салып, қыздырмастан дайындалады.
Iced coffee is a coffee beverage served cold. It may be prepared either by brewing coffee normally (i. e. carafe, French press, etc.) and then serving it over ice or in cold milk or by brewing the coffee cold. In hot brewing, sweeteners and flavoring may be added before cooling, as they dissolve faster. Iced coffee can also be sweetened with pre dissolved sugar in water. Iced coffee is regularly available in most coffee shops. Iced coffee is generally brewed at a higher strength than normal coffee, given that it is diluted by the melting ice. In Australia, "iced coffee" is a common term for packaged coffee flavored and sweetened milk beverage. Iced coffee is made by brewing hot coffee, and pouring it over ice; Cold brew coffee is made without heat by steeping coffee grounds into lukewarm water.
Тарих
Алжирде 1840 жылдары пайда болған мазагран – суық, тәттілендірілген кофе сусыны. Жергілікті тұрғындар оны «мұзды кофедің түпнұсқасы» деп сипаттайды. Ол кофе сиропы мен суық су арқылы дайындалған. Италиялық granita al caffè да осыған ұқсас сусын. «Мұзды кофе» – яғни, пісіріліп, содан кейін мұзбен салқындатылған кофе – 19 ғасырдың соңында мәзірлер мен рецепттерде кездесе бастады. Мұзды кофе 1920 жылы АҚШ-тың Бірлескен кофе саудасының жарнамалық комитетінің маркетингтік науқаны арқасында танымал болды. Кейіннен оны Burger King, Dunkin' Donuts және Starbucks сияқты желілік мекемелер де сатуға түсті.
Австралия
Австралияда мұздатылған кофеге сироп, қаймақ, какао ұнтағы немесе кофе дәндері қосылуы мүмкін. Кафе стиліндегі мұздатылған кофе араластырылмаған сүт коктейлі сияқты болады және ол эспрессодан немесе тек кофе хош иісінен жасалуы мүмкін. "Бушеллс" компаниясы 19 ғасырдың соңынан бері кофе мен цикорий эссенциясын, ал "Бикфордс" 1910 жылдан бері сата бастады. Алдағы "мұздатылған кофе" сусыны – мүлдем басқа өнім. Оңтүстік Австралияда "Фермерс Юнион Айс Коффи" "Кока-Коладан" көп сатылып, штаттың ірі брендтерінің біріне айналды. "Паулс" компаниясының "Территорияның өз" мұздатылған кофеі Солтүстік территорияда танымал, ал "Норко Реал" мұздатылған кофеі Солтүстік Жаңа Оңтүстік Уэльс және Оңтүстік-Шығыс Квинсленд аймақтарында кең таралған. Басқа брендтер: "Breaka", "Big M", "Brownes Chill", "Moove", "Masters", "Dare", "Max", "Fleurieu", "Rush", "Oak" және "Ice Break".
Канада
Канадада танымал Тим Хортонс кофе тізбегі Ice Capps деп жергілікті жерде белгілі мұздатылған капучино сатады. Бұл тізбек сонымен қатар АҚШ мәзіріне қоса, Канада мәзіріне дәстүрлі мұздатылған кофе енгізді. Басқа да жылдам тамақ және сусын тізбектері де мұздатылған кофе ұсынады. 2016 жылдың маусымында NPD зерттеу компаниясы жүргізген зерттеуге сәйкес, мұздатылған кофе сусындарының танымалдылығы бір жыл бұрынғы осы кезеңмен салыстырғанда шамамен 16 пайызға артқан.
Чили
Чилиде мұздатылған кофеге кафе хеладо (мұздатылған кофе) деп аталады. Ол жаз айларында өте танымал. Кафе хеладо эспрессодан немесе кофе ұнтағынан дайындалады. Кофеге балмұздақ, ваниль, корица немесе дульсе де лече сияқты тәтті қоспалар салынады. Мұздатылған кофе жазда таңғы асқа және мерекелерде ішіледі. Чили мұздатылған кофесінің үстіне қайнатылған қаймақ пен ұсатылған жаңғақ та қосылуы мүмкін.
Германия
Германияда Eiskaffee (мұзқаймақ қосылған кофе) түрлі-түрлі болады. Ең көп таралған түрі – австралиялық мұздатылған кофеге ұқсас дәмді сүт сусындары, оны неміс кофеханаларында және Eisdielen (мұзқаймақ дүкендерінде) табуға болады. Ол сүзгіленген, ыстық пішірілген және салқындатылған кофеден, үстіне ванильді мұзқаймақ және қайнатылған қаймақ қосылып дайындалады. Дегенмен, мұндай мұздатылған кофе Германиядағы супермаркеттерде сирек кездеседі. Супермаркеттерде ең көп таралған мұздатылған кофе – түрлі брендтердің консервіленген нұсқасы, олардың ішінде капучино және эспрессо сияқты әртүрлі дәмдері бар. Бұл мұздатылған кофе Ұлыбританиядағы консервіленген мұздатылған кофеге өте ұқсас, ал кейбір брендтерде (әсіресе Nestlé) тіпті бірдей өнім.
Грекия
Грекияда ең танымал мұздатылған кофе – фраппе, ол дайын кофеден (әдетте Nescafe), судан және қалауынша, қанттан жасалады. Көбік жасау үшін электр араластырғыш немесе шейкер қолданылады. Мұз кешектері және, қалауынша, сүт қосылады. Фраппе 2004 жылғы Афинада өткен жазғы Олимпиада ойындары арқасында Грекиядан тыс жерлерде танымал болды. Фраппе Кипр мен Румынияда кең таралған. Грекияда екінші ең танымал мұздатылған кофе – фреддо капучино, оның үстіне суық сүттен жасалған көбік (афрогала – αφρόγαλα) салынады, ал фреддо эспрессо – екі доза эспрессо, мұзбен араластырылып, мұз үстіне беріледі.
Италия
Италияда Nestlé компаниясы Frappé кофеін Nescafé Red Cup желісі аясында Red Cup Ice Coffee деген атпен ұсынды. Көптеген итальяндық кофеханаларда "caffè freddo" деп аталатын кофе бар, ол тікелей эспрессоны тоңазытқышта сақтап, мұзды ұнтақ түрінде ұсынады. Апулия аймағының Саленто бөлігінде осы әдіс жетілдірілді: эспрессо жаңа пісіріліп, қажетті мөлшерде қант немесе бадам сүті қосылып, содан соң мұз кесектерімен толтырылған виски стаканына құйылып, Caffè in ghiaccio, яғни мұздағы кофе деп аталады. Сондай-ақ, афогато (ванильді джем немесе балмұздақтың үстіне эспрессо құйылады) де әдетте десерт ретінде ұсынылады.
Жапония
Жапонияда мұздатылған кофе (アイスコーヒー) Тайшо дәуірінен бастап (1920-жылдар шамасында) кофеханаларда ішіле бастады. Ол сүт пен тәтті сироппен беріледі. Бұрын суық шай кең таралғандықтан, суық кофе ішу де табиғи болды. Жапонияда суық пісірілген кофе де көп кездеседі, ол Индонезиядан голландтық кофе саудасының тарихына байланысты «Голланд кофесі» (ダッチ・コーヒー) деп аталады. 1969 жылы UCC Ueshima Coffee консервіленген кофе шығарды, соның арқасында кофе кез келген жерде қолжетімді болды. Бүгінде консервіленген сұйық кофеді суық және ыстық түрде ішеді. Кейбір жапон мұздатылған кофесін ыстық сумен пісіріп, содан кейін мұздың үстіне тамшылатып дайындайды. Мұз ерігенде кофе сұйылып кетпеуі үшін ыстық судың мөлшері азайтылады. Бұл әдіс басқа мұздатылған кофелерге ұқсас нәтиже береді, бірақ ыстық кофе пісіруге жұмсалатын уақыт пен күш жағынан шамалас.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландияда мұздатылған кофе танымал және көптеген кафелерде қызмет көрсетеді. Оны көбінесе ванильді мұзжұмсақ немесе қайнатылған креммен ұсынады.
Тайланд
Тайландтық мұздатылған кофе күшті қара кофеден дайындалады, қант, қалың қаймақ (немесе жартылай қаймақ) және кардамон қосылып, тез суытылып, мұз үстінде беріледі. Кейбір нұсқалары эспрессодан жасалады. Тайландтық мұздатылған кофеге қабатты көрініс беру үшін үстіне қайнатылған қаймақ салынып, корица, ваниль немесе аниспен әсемделуі мүмкін. Бұл тайланд мейрамханаларының әдеттегі мәзірінен кездесетін сусын.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та мұздатылған кофе көптеген әртүрлі тәсілдермен дайындалады, оның ішінде суық пісірілген кофе және салқындатылған дәстүрлі кофе. Мұздатылған кофе суық пісірілген кофеден жасалуы мүмкін, онда кофе ұнтағы бірнеше сағатқа суға малтығып, содан кейін сүзіледі. Ертесі күні ұнтақтардан арылынады. Нәтижесінде өте күшті кофе концентраты алынады, ол сүтпен араластырылып, тәттілендіріледі. Осы әдіспен мұз ерігенде кофедің күші мен дәмі бұзылмайды. Суық пісіру процесінен айырмашылығы, бұл әдіс ыстық пісірілген кофеге тән қышқылдықты жоймайды. Бұл үшін тамшылатқыш сүзгіге құю алдында екі-үш шай қасық немесе одан да көп конденсацияланған сүт тостақанға салынады.