Аға Хан II: Иран әулетінің мүшесі және Низари Исмаилилердің 47-ші имамы
Aga Khan II
Аға Хан II (1830-1885) – Иран әулетінен шыққан, Низари Исмаили мұсылмандарының 47-ші имамы. Үндістан мұсылмандарына көмектесіп, қауымдық дамуға үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иран патшалық отбасының мүшесі (1830–1885)
Member of the Iranian royal family (1830–1885)
Ақа Әли Шах (آقا علی شاه; 1830–1885), Аға Хан II (آغا خان دوّم) ретінде танымал, Низари Исмаили мұсылмандарының 47-ші имамы. Иран патшалық отбасының мүшесі болған ол 1881 жылы имамдыққа тағайындалды. Өмірі бойында ол өзінің қауымын ғана емес, сонымен қатар Үндістанның барлық мұсылман қауымын жақсартуға көмектесті. Ол Ага Хан атағын алған екінші Низари имамы болды.
Aqa Ali Shah (آقا علی شاه; 1830–1885), known as Aga Khan II (آغا خان دوّم), was the 47th imam of the Nizari Isma'ili Muslims. A member of the Iranian royal family, he became the Imam in 1881. During his lifetime, he helped to better not only his own community, but also the larger Muslim community of India. He was the second Nizari Imam to hold the title Aga Khan.
Жас шағы мен отбасы
Ақа Әли Шах 1830 жылы Иранның Махалат қаласында дүниеге келген. Ол Аға Хан I-нің тұңғыш ұлы және оның әкесі мен Сарв-и-Жахан Ханумның (Сарв-и-Жахан Ханум, 1882 ж. қайтыс болған) жалғыз аман қалған еркек баласы. Ақа Әли Шах Иранның патшалық отбасының мүшесі болды, себебі оның анасы Қажар әулетінің екінші билеушісі Фатх Әли Шахтың қызы еді. Оның патшалық отбасының ханзадасы ретіндегі дәрежесі Ақа Әли Шахтың әкесі қайтыс болған кезде Насер әл-Дин Шах Қажар да мойындады. Насер әл-Дин өзі қайтыс болған туыстарының аза тұруын белгілеу үшін парсы ханзадалары арасында дәстүрлі рәсім өткізді. Сонымен қатар, Насер әл-Дин Ақа Әли Шахқа құрмет киімін және алмазбен әшекейленген Персия тажының белгісін, Аға Хан отбасымен шаһтың байланысын көрсете отырып жіберді. Ол Мысырдың Фатимид халифаларынан тараған. Ол өмірінің алғашқы жылдарын Махаллатта өткізді; алайда, әкесі Кирман облысының губернаторы лауазымын қайтаруға тырысқандықтан, онда тұру қиын болды, сондықтан 1840 жылы Ақа Әли Шах анасымен бірге Иракқа әкелінді. Сол жерде ол араб, парсы тілдерін және низарит исмаили дінін оқыды. 1853 жылы Сарв-и-Жахан Ханум мен Ақа Әли Шах Бомбей қаласындағы Аға Хан I-ге қосылды. Ысмайыл имаматына мұрагер ретінде Ақа Әли Шах Оңтүстік Азиядағы түрлі исмаили қауымдарын, әсіресе Синд және Катхиавардағы қауымдарды жиі аралады. Үндістанға барғанға дейін Ақа Әли Шах Ниматуллахи тармақтарының бірінің басшысы Рахмат Әли Шахпен жақын қарым-қатынас орнатқан, ол 1833 жылы Махаллатта Аға Хан I-нің қонағы болған еді. 1861 жылы Рахмат Әли Шах қайтыс болғаннан кейін, Ақа Әли Шах Шираздағы оның қабірінде Құран оқу үшін Үндістаннан жиі ақша жіберді. Ол отыздан аспаған шағында Нажаф қаласында жерленді. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, Ақа Әли Шах екінші рет үйленді, бірақ екінші әйелі де қайтыс болды. Ақа Хан II-нің үш ұлы болды, олардың екеуі нәресте кезінде қайтыс болды. Ол әсіресе Үндістанда жолбарыстарды аулауымен танымал болды. Ол жолбарыстарды жаяу қуған және осылай кем дегенде қырық жолбарысты өлтіретіндей дәл мерген болған.
Aqa Ali Shah was born in 1830 at Mahallat in Iran. He was the eldest son of Aga Khan I and the only surviving male issue of his father with Sarv i Jahan Khanum (Sarv i Jahān Khānum, d. 1882). Aqa Ali Shah was a member of the Iranian royal family, as his mother was the daughter of Fat′h Ali Shah, the second ruler of the Qajar dynasty. His rank as a prince of the royal family was also recognized by Nasser al Din Shah Qajar when Aqa Ali Shah's father died. Nasser al Din himself carried out a ceremony performed among Persian princes to mark the end of mourning of deceased relations. In addition, Nasser al Din sent a robe of honour and the emblem of the Persian Crown studded with diamonds to Aga Ali Shah as a sign of the Shah's relationship with the Aga Khan's family. He is descended from the Fatimid caliphs of Egypt. He spent his early years in Mahallat; however, his father's attempts to regain his former position as governor of Kirman made residence there difficult, and so Aqa Ali Shah was taken to Iraq with his mother in 1840. There he studied Arabic, Persian, and Nizari Ismaili doctrine, In 1853, Sarv i Jahan Khanum and Aqa Ali Shah joined Aga Khan I in Bombay. As his father's heir apparent to the Ismaili Imamat, Aqa Ali Shah frequently visited various Ismaili communities in South Asia, particularly those in Sind and Kathiawar. Prior to going to India, Aqa Ali Shah had developed close relations with the leader of one of the Nimatullahi branches, Rahmat Ali Shah, who had been a guest of Aga Khan I in Mahallat in 1833. After Rahmat Ali Shah's death in 1861, Aqa Ali Shah often sent money from India for the recitation of the Qur'an at his grave in Shiraz. while still in his early thirties, and was buried in Najaf. After the death of his first wife, Aqa Ali Shah married a second time, but lost his second wife as well. Aga Khan II had three sons, two of whom died in their infancy. and was particularly famous for his hunting of tigers in India. He was known to have pursued tigers on foot and to have had such a deadly shot that he killed at least forty tigers in this manner.
Өлім және мұра
1885 жылы Пунна маңында су құстарын аулаған күні Ақа Али Шах пневмонияға шалдықты. Бұл оқиғаны оның ұлы Мұхаммед Шах кейін былай деп жазды: "Бірнеше сағат бойы қатты жаңбыр жауды, жер ылғалды әрі батпақты болды, әкем терісіне дейін суға малшылды. Ол қатты суық тиді, ол тез арада қауіпті пневмонияға айналды". Ол төрт жыл имамдық қызмет атқарғаннан кейін сегіз күннен соң қайтыс болды және Евфрат өзенінің батыс жағалауындағы Наджафтағы отбасылық мавзолейде, Куфа мен имам Әлидің қабірінің жанында, шиит мұсылмандары үшін әлемдегі ең қасиетті орындардың бірінде жерленді. Мавзолейде Ақа Али Шаһтың әкесі, Низари исмаилитерінің қырық бесінші имамы Шах Халил Улла да жерленген, осы мавзолей оның құрметіне алғаш құрылған. Әкесі Ақа Али Шаһтың және ағасы Шиһаб әл-Дин Шаһтың осынша тез қайтысы жеті жарым жастағы жас Сұлтан Мұхаммед Шаһ үшін зор қайғы болған. Бұл қайғылы оқиға мұсылман қауымында да үлкен күйреу тудырды. Ақа Али Шаһ қоғамның әл-ауқатын жақсарту жолындағы еңбегімен, сондай-ақ батыл атты, шебер аңшы және өз заманындағы аңыз ретінде есте қалды. Оның орнын ұлы Мұхаммед Шаһ III Ага Хан басты.
On one particular day of water fowling near Poona in 1885, Aqa Ali Shah contracted pneumonia. Describing the incident, his son Sultan Muhammad Shah later wrote, "There were several hours' heavy rain, the going underfoot was heavy and wet, and my father was soaked to the skin. He caught a severe chill which turned swiftly and fatally to pneumonia." He died eight days later, after an imamate of four years, and was buried in the family mausoleum in Najaf on the west bank of the Euphrates, near Kufa and the tomb of Imam Ali, one of the holiest places in the world for Shia Muslims. The mausoleum is also the resting place of Aqa Ali Shah's grandfather, Shah Khalil Ullah, who was the forty fifth Imam of the Nizari Ismailis, and for whom the mausoleum was first constructed. The untimely loss of his father, Aqa Ali Shah, so soon after the loss of his brother, Shihab al Din Shah, must have been heartbreaking for the young Sultan Muhammad Shah, who was only seven and a half years old at the time. The sad event also evoked much grief within the Muslim community. Aqa Ali Shah was remembered fondly for the work he did towards the betterment of the community, and also as an intrepid horseman and hunter and a legend in his own lifetime. He was succeeded by his son Sultan Muhammad Shah, who became Aga Khan III.