Кросс-триатлон: Табиғаттағы үш сайыс

Кіріспе

Крос триатлоны немесе жолдан тыс триатлон – триатлонның бір түрі, яғни үш кезеңді жарыс: жүзу, тау велосипедімен жүру және трайл жүгіру. Крос триатлондары дәстүрлі триатлондардан ерекшеленеді, себебі велосипедпен жүру және жүгіру кезеңдерінің жолы көбінесе асфальтталмаған, қиын және төбелі болады. Олар дәстүрлі триатлон жарыстарынан өзгеше техникалық дағдыларды талап етеді, әсіресе спортшылар жол велосипедтерінің орнына тау велосипедтерін пайдаланады. Кросс-триатлонға жоғары деңгейдегі велосипед жүргізу техникасы қажет, ал жол триатлонындағыдай жоғары жылдамдық пен төзімділік емес. Жолдан тыс жарыста велосипед бөлігінің қашықтығы жол триатлонымен салыстырғанда маңыздырақ емес. Жолдан тыс велосипед жолында бірнеше тік көтерілулер мен түсулер болуы мүмкін. Бұндай жарыс жоғары техникалық қиындық деңгейімен де ерекшеленеді, яғни велосипед жолындағы ағаштар, тастар, бұталар, өзендер және басқа да кедергілер арқылы өтетін бұрылыстардың саны, тіктеп тұруы және өткірлігі жоғары болуы мүмкін. Жолдан тыс велосипед жарысының тік көтерілулері мен техникалық талаптары велосипедшінің жылдамдығын айтарлықтай төмендеткендіктен, әрі көтерілу мен техникалық қиындықтар әртүрлі жолдарда әр түрлі болатындықтан, велосипед бөлігінің уақытын тек қашықтыққа қарай болжау сенімді емес. Кросс триатлонның жүзу жолдары әдетте жол триатлонының жүзу жолдарымен ұқсас. Триатлонның әр түрінде де қатысушылар көлде, өзенде немесе мұхитта кемінде 800 метр, көбінесе 1500 метрдей жүзуге тиіс. Жолдан тыс жүгіру жолдары көбінесе велосипед жолының бір бөлігін қайталайды, сондықтан олар тау баурайында немесе тау жонында, орман ішінде, өзендер мен арналарда және басқа да табиғи және кейде адам жасаған кедергілер арқылы жүгіруді талап етеді. Жүгіру қашықтығы кемінде 5 шақырым, көбінесе 10 шақырымды құрайды. Тағы да, жолдан тыс велосипедпен жүгіру сияқты, қашықтыққа ғана сүйене отырып аяқталу уақытын болжау дәл болмайды, себебі көтерілулер, жол бұрылыстары мен кедергілер жүгіргіштің жолдағы жылдамдыққа жетуіне кедергі келтіреді. Халықаралық триатлон одағы жыл сайын кросс-триатлон чемпионатын өткізеді. Сонымен қатар, XTERRA триатлоны – жеке жолдан тыс триатлон сериясы, әрі жыл сайын Мауиде чемпионатпен аяқталады.

Cross triathlon, or off road triathlon, is a form of triathlon, or three stage race, consisting of a swim stage, mountain biking stage, and a trail running stage. Cross triathlons are distinguished from conventional triathlons in that the terrain for the cycling and running stages are generally unpaved, rough, and hilly. They require different techniques than conventional triathlon races, and in particular the athletes employ mountain bikes rather than road bikes. A cross triathlon requires a higher degree of technical biking skill, as opposed to the high speed and endurance demands of road biking in a road triathlon. Distances for the bike portion of an off road are much less relevant than for a road triathlon. An off road bike course may have several severe climbs and descents. It may also have a high degree of technicality, meaning the number, pitch and sharpness of turns through trees, rocks, logs, streams and other obstacles on the bike trail. Because the vertical climbs and technical demands of an off road course greatly reduce a biker's speed, and because the amount of climbing and technicality vary greatly from one off road course to another, estimating times for an off road bike course merely by distance is not reliable. Cross triathlon swim courses are normally similar to those of road triathlons. Each type of triathlon usually requires competitors to swim a minimum of 800 meters and typically 1500 meters in a lake, river or ocean. Off road run courses often follow part of the off road bike course, and so often require trail running up and down hills or mountain sides, through forests, streams, riverbeds and other natural and occasionally man made obstacles. The run distance is at least 5 kilometers and normally 10 kilometers. Again, as in off road biking, predicting a finish time purely based on distance will not be accurate, due to the climbing and trail turns and obstacles preventing a runner from reaching speeds usually achieved on the road. The International Triathlon Union conducts an annual Cross Triathlon Championship race annually. Additionally, the XTERRA Triathlon is a private off road series and concluding with a championship each year in Maui.