Мануэль Родригес: чилийлік заңгер, партизандық көшбасшы, тәуелсіз Чилидің негізін қалаушылардың бірі. Биографиясы, өмір жолы мен мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чилилік заңгер және партизандық көшбасшы Мануэль Ксавьер Родригес Эрдоиза (27 ақпан 1785 – 26 мамыр 1818) – тәуелсіз Чилидің негізін қалаушылардың бірі саналатын чилилік заңгер және партизандық көшбасшы. Родригес баск тайпасынан тегін алады.
Chilean lawyer and guerrilla leader
Manuel Xavier Rodríguez Erdoíza (; February 27, 1785 – May 26, 1818) was a Chilean lawyer and guerrilla leader, considered one of the founders of independent Chile. Rodríguez was of Basque descent.
Ерте өмір
Ол 1785 жылдың 27 ақпанында дүниеге келді. Ол Испаниядан келген кеден қызметкері Карлос Родригес де Эррера и Зебалос (1760-1822) пен Перудің аристократ әйелі Мария Лорето де Ердоиза и Агирренің (1755-1822) ұлы болды. Родригес беделді Каролино колледжіне қабылданды, онда Хосе Мигель Каррерамен бірге оқыды. Ол Сан-Фелипе Корольдік университетінде құқық білімін алды және 1807 жылы заңгер атанды.
He was born on 27 February 1785 and was the son of Carlos Rodríguez de Herrera y Zeballos (1760 1822), a customs officer from Spain, and María Loreto de Erdoiza y Aguirre (1755 1822), who was a young lady aristocrat from Peru. Rodríguez entered the esteemed Carolino College where he was a classmate of José Miguel Carrera. He went on to study law at the Royal University of San Felipe, and subsequently became a lawyer in 1807.
"Patria Vieja" (Ескі Отан) (1810-1814)
1810 жылдың 18 қыркүйегінде испан монархы болмаған кезде ұлттық үкімет (Primera Junta Nacional de Gobierno) құрылды, осыдан Чили тәуелсіздігі үшін күрес басталды. 1811 жылдың мамыр айында ол Сантьяго де Чилидің адвокаты болып тағайындалды. Испаниядан келген өзінің ескі досы, жанкешті революционер Хосе Мигель Каррера келгенге дейін тәуелсіздік мәселесіне қатысты оның көзқарасы орташа болды. 1811 жылдың 4 қыркүйегінде Родригес Талканың парламенттік өкілі болып сайланды, 15 қарашада Соғыс министрі болып тағайындалды және 2 желтоқсанда капитан шенімен әскерге шақырылды. 1813 жылы Родригес пен Каррера арасындағы достық (сол кезде Чили үкіметін бақылауға алған) суына бастады. Родригес пен оның бауырлары ұсталды және Каррераға қарсы сөз байласуға қатысқандары айыпталды. Олар Хуан Фернандес аралына бір жылға жер аударылды, бірақ Родригес осы жазаны толық орындауға кедергі келтіретін құжатты алуға қол жеткізді. 1814 жылы Каррера мен Родригес достығын жаңартты. Каррера төрағалық еткен үкімет полковник Франсиско де ла Ластра басқарған жаңа үкіметпен ауыстырылды, Родригес оны Monitor Araucano газетінде қатты сынады. Каррера ағайындары лауазымдарынан алынғанда, Хосе Мигельді Родригес жасырды. Үкіметті қайта бақылауға алғаннан кейін Каррера жаңа хунта құрды, онда Родригес хатшы болып тағайындалды. Алайда, генерал Мариано Озорио басқарған испан әскері оңтүстіктен Сантьягоға қарай жылжыды. Ранкагуа апатынан кейін испандықтар Чилиді қайта бақылауға алды және Родригес көптеген патриоттармен бірге Аргентинаның Мендоса қаласына қашты.
On 18 September 1810, in the absence of the Spanish monarch, a national government (Primera Junta Nacional de Gobierno) was formed from which the struggle for Chilean Independence sprang. In May 1811, he was appointed attorney for Santiago de Chile. His attitude towards the independence cause remained moderate until his old friend José Miguel Carrera, a passionate revolutionary, arrived from Spain. Later in 1811, Rodríguez was elected parliamentary representative for Talca on 4 September, appointed Secretary of War on 15 November and conscripted into the army on 2 December with the rank of captain. In 1813, the friendship between Rodríguez and Carrera (who by this time had seized control of the Chilean government) had begun to cool. Rodríguez and his brothers were detained and charged with conspiracy against Carrera. They were sentenced to one year's exile on Juan Fernández island; however, Rodríguez was able to procure a document that impeded the completion of this sentence. Carrera and Rodríguez renewed their friendship in 1814. The government junta presided over by Carrera was replaced by a new one led by Colonel Francisco de la Lastra, criticized profusely by Rodríguez in the Monitor Araucano newspaper. When the Carrera brothers were removed from command, José Miguel was concealed by Rodríguez. After recovering control of the government, Carrera formed a new junta in which Rodríguez was appointed Secretary. However, Spanish forces led by General Mariano Osorio advanced from the south towards Santiago. After the Disaster of Rancagua, the Spanish took back control of Chile and Rodríguez, along with many other patriots, fled to Mendoza, Argentina.
Қайта жаулау (1814-1817)
Куйоның губернаторы Хосе де Сан-Мартин чилилік эмигранттарды ашық қолдарымен қарсы алып, чилиліктер мен аргентиналықтарды қамтитын "Азат ету армиясын" құрды. Сан-Мартин Родригесті осы қызметке өте епті және дағдылы болғандықтан, тамаша тыңшы деп санады, сондай-ақ, оның қарапайым отбасынан шыққандығы оған әдеттегі адам ретінде оңай ұсынуға мүмкіндік берді. Ол түрлі маскировкалар мен байланыс жүйелерін жасауды бастады – көбінесе монах, шаруа, көше саудагері, үй қызметшісі, тіпті әйел кейпінде міндеттерін орындады. Чилидің испан губернаторы Казимиро Марко дель Понт билігінде ол ең ізделіп отырған адам болды. Оның Мелипилла мен Сан-Фернандоға жасаған шабуылдары Сан-Мартиннің назарды Чилиге кіріп, Чакабуко шайқасында жеңіске жеткен "Азат ету армиясынан" аудару стратегиясының маңызды бөлігі болды.
José de San Martín, Governor of Cuyo, welcomed the Chilean exiles with open arms and organized a "Liberation Army" with Chileans and Argentinians included. San Martín saw in Rodríguez the ideal spy since he was very shrewd and skilled for this position, and furthermore, his humble origins allowed him to easily pass for a commoner. He began creating disguises and communications systems—often carrying out his duties disguised as a monk, farmer, street merchant, domestic servant or even as a woman. He was the most wanted man during the rule of the Spanish Governor of Chile, Casimiro Marcó del Pont. His assaults on Melipilla and San Fernando were an important part of San Martín's strategy to divert attention away from the "Liberating Army" that entered Chile and triumphed at the Battle of Chacabuco.
"Patria Nueva" (Жаңа Отан) (1817-1818)
Чакабуко шайқасындағы жеңістен кейін, чилилік командир Бернардо О’Хиггинс Родригесті тұтқындауға бұйрық берді. Родригес тұтқындалудан қашып, Сан Мартин оның ісіне араласып, оған подполковник шені бергенге дейін жасырынды. Испан әскерлерінің екінші Канча-Райада шайқасында күтпеген шабуыл жасағаннан кейін, Родригес О’Хиггинстің қаза болғаны туралы жалған хабарлардың таралуына қарамастан, Сантьягода сабырлылықты сақтауға үлкен үлес қосты. Осы оқиға кезінде ол ең әйгілі сөзін айтты: «Aún tenemos patria, ciudadanos» («Бізде әлі де отан бар, азаматтар!»). Канча-Райада болған оқиғалардан кейін Родригес және басқа Карера жақтастары «Өлім гусарлары» (Húsares de la Muerte) деген полк құрды. Бұл ұйымның символы – қара түсті фондағы ақ бас сүйек, ол жаудың жеңіске жетуіне мүмкіндік бермей, шайқаста қаза табуға дайын екендерін білдіреді. Алайда, бұл полк Майпу шайқасына қатыстырылмады және кейін Бернардо О’Хиггинс таратып жіберді (ол және Сан Мартин екеуі де Карера бауырларына қарсы болды).
After the victory at Chacabuco, the Chilean commander Bernardo O'Higgins ordered the arrest of Rodríguez who managed to escape capture and was hidden until San Martín was able to intervene on his behalf and conferred on him the rank of lieutenant colonel. After the surprise attack by the Spanish forces at the Second Battle of Cancha Rayada, Rodríguez was instrumental in maintaining calm in Santiago amid false rumors of the death of O'Higgins. It was during this event that he uttered his most famous quote Aún tenemos patria, ciudadanos (We still have a fatherland, citizens). After the events at Cancha Rayada, Rodríguez and other Carrera supporters organised a regiment called the Hussars of Death (Húsares de la Muerte). The characteristic symbol of this organisation was a white skull over a black background, symbolising their will to die in battle rather than allowing the enemy to win. However, this regiment was not considered for the battle of Maipú and was later dissolved by Bernardo O'Higgins (he and San Martín both opposed the Carrera brothers) .
Құрлық
Родригес 1818 жылғы 26 мамырда Тиль-Тильде Антонио Наварро басқарған "Cazadores de los Andes" батальонының сарбаздары тарапынан, О’Хиггинстің бұйрығымен тұтқындалғаннан кейін өлтірілді. Оның өлімі соттан тыс болды және ол үкімет басшысына байланысты деп кеңінен есептеледі. Родригестің денесі қиратылып, окопқа тасталды, бірақ жергілікті шаруалар тобы оны тауып, Родригесті танып, Тиль-Тильдегі Ла Мерседес шіркеуінің алтарының астына жергілікті дін қызметкерінің көмегімен жасырын жерледі. Бұл Мануэль Родригеске деген халықтың құрметінің, сондай-ақ О’Хиггинс үкіметіне деген қорқынышы мен жек көруінің көрінісі болды. 20-шы ғасырдың соңында Родригестің денесі Сантьягоның Бас зиратына көшірілді. Алайда, қазіргі уақытта (әлі аяқталмаған зерттеулерге сүйене отырып) көшірілген сүйектердің Родригеске емес, Husares de la Muerte формасын киген белгісіз, егде жастағы сарбазға тиесілі екені айтылуда (дегенмен, Родригес қанымен суалғанда оның аңызға айналған формасын кимеген), және Родригестің денесі әлі де Тиль-Тильдегі Ла Мерседес шіркеуінде жатыр болуы мүмкін.
Rodríguez was killed on 26 May 1818 in Til Til by soldiers the "Cazadores de los Andes" battalion commanded by Antonio Navarro, after being imprisoned by order of O'Higgins. His execution was extrajudicial, and it is widely attributed to the head of the government. Rodriguez's body was mutilated and abandoned in a trench, but a group of local peasants found it and recognized Rodríguez, burying him secretly under the La Merced Chapel's altar in Til Til with the help of the local priest. This was a sample of the affection the people had for Manuel Rodríguez, as well as the fear and contempt for the government of O'Higgins. By the end of the 20th century, Rodríguez's body was moved to the General Cemetery of Santiago. It is believed today, however (after some research not yet finished), that the moved remains were not really Rodríguez's, but those of an older unknown soldier wearing the Husares de la Muerte uniform (although at the time of his assassination, Rodríguez was not wearing his legendary uniform), and that Rodríguez's body might still be buried in Til Til's La Merced Chapel.