Кіріспе

Үндістандағы муниципалитет. Гумла – Үндістанның Жаркханд штатындағы Гумла ауданының Гумла бөлімшесіндегі аудан орталығы болып табылатын қала.

Тарих

Гумла шағын елді мекен ретінде бастау алды. Жыл сайын бір аптаға созылатын "Сиыр жәрмеңкесі" (Gau Mela) өткізіліп, онда күнделікті қолданылатын заттар (ыдыс-аяқ, әшекейлер, астық және кейде мал) сатылып немесе айырбасталып отырылды. Бұл заттар тек жәрмеңкеде ғана қолжетімді болғандықтан, адамдар жыл бойы қажетті заттарының тізімін жасап сақтайтын. Елді мекеннің халқы өсіп, ол "Гумла" (Гау-Меладан туындаған) деп аталған ауылға айналды. Орта ғасырларда Чхотанагпур аймағын Нагванши әулетінің патшалары билеген, ал Барайк Девенандан Сингх Гумла аймағын басқарған. Үндістанда британдық билік орнаған кезде Гумла Лохардага ауданының құрамында болды, ал 1800 жылы британдық билікке қарсы көтеріліс болды. 1807 жылы Баруэйдегі (Гумладан батысқа қарай) Ораондар Шринагардан келген жер иесін өлтірді, және көтеріліс Гумланың барлық аймағына тарады. 1818 жылы Бахтар Сай елеулі рөл атқарды делінеді. 1843 жылы Гумла Бишунпур провинциясының бір бөлігіне айналды. 1899 жылы таратылған бұл провинция кейіннен Ранчи деп аталды; 1902 жылы Гумла Ранчи ауданының бір бөлімі болды. Шри-Рамангарда Кали храмын салған Ганга Махарадж 1942 жылы "Үндістанды тастап кету" қозғалысына белсенді қатысты; Үндістанның тәуелсіздігіне қосқан үлесі үшін ол үкіметтен зейнетақы алды. 1983 жылдың 18 мамырында Бихардың бас министрі Джаганнатх Мишра Гумла ауданын құрды. Дварка Натх Синха жаңа ауданның алғашқы вице-комиссары болып тағайындалды.

Орналасқан жері

Гумла Чота Нагпур жазығының оңтүстік бөлігінде орналасқан, ал ол Декан жазығының шығыс жиегін құрайды.

Климат

Гумлада қоңыржай, субтропикалық климат, жазда орташа ең жоғары температура және қыста орташа ең төмен температура байқалады. Жылдық орташа жауын-шашын шамамен .

Аймаққа шолу

Картада Шота Нагпур жазығының оңтүстік-батыс бөлігіндегі қалың-қырлы аймақ көрсетілген, ол жартылай жалпақ төбелі төбелерден (пат деп аталады) және жартылай толқынды жазықтан тұрады. Санх, Оңтүстік Коэль және Солтүстік Каро сияқты үш ірі өзен және олардың көптеген салалары аймақты кесіп өтеді. Таулы аймақта боксит кенінің мол қоры бар. Халықтың 93,7%-ы ауылдық жерлерде тұрады. Ескерту: картада ауданның ең маңызды жерлері көрсетілген. Картада белгіленген барлық нүктелер үлкен, толық экранды картада байланысқан.

Инфрақұрылым

2011 жылғы аудан санағына сәйкес, Гумла, Гумла ауданының ауданы құрады. Азаматтық жағдайлардың ішінде, жабық және ашық су ағындары бар жолдар, қорғалған сумен жабдықталуда ашық ұңғы, тазартылған көздерден тартылған су, үстіңгі резервуарлар болды. 7 747 тұрмыстық электр қосылымы, 649 жол жарықтандыру нүктесі тіркелді. Медициналық мекемелердің арасында 2 аурухана (100 төсекпен), 2 диспансер, 2 денсаулық сақтау орталығы, 1 отбасылық әл-ауқат орталығы, 8 ана мен бала күтімі орталығы, 1 босанау үйі, 1 медбике үйі, 1 қайырымдылық ауруханасы/медбике үйі, 11 ветеринариялық аурухана, 20 дәріхана болды. Білім беру мекемелерінің арасында 10 бастауыш мектеп, 9 негізгі мектеп, 6 орта мектеп, 5 жоғары орта мектеп, 1 жалпы білім беретін колледж бар. Сондай-ақ, 2 мойындалған стенография, машинография және кәсіптік оқу орындары, 1 бейресми білім беру орталығы (Сарва Шикша Абхиян) жұмыс істеді. Әлеуметтік, мәдени және ойын-сауық мекемелерінің арасында 1 жетім балалар үйі, 1 жұмыс істейтін әйелдер жатақханасы, 1 қарттар үйі, 3 стадион, 1 кинотеатр, 3 зал/қоғамдық зал, 1 кітапхана, 1 оқу зал бар. Өндірілетін маңызды тауарлар: жуғыш заттар, ағаш, болаттан жасалған бұйымдар (қақпа, торы). 9 мемлекеттік банктердің, 1 жеке коммерциялық банк, 1 кооперативтік банк, 4 ауылшаруашылық несие қоғамы, 3 ауылшаруашылық емес несие қоғамының филиалдары орналасқан.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Гумланың жалпы саны 51 264 адамды құрады, оның ішінде 26 252 (51%) - еркек, 25 012 (49%) - әйелдер. 0–6 жас аралығындағы халық саны 6 373 адамды құрады. Гумладағы сауатты адамдардың жалпы саны 40 101 адам (6 жастан асқан халықтың 89,33% -ы). Халықтың 45,93% -ы индуистер, 20,35% -ы мұсылмандарды құрады. Христиандар 18,26%, ал басқа діндер (көбінесе Сарна) 14,95% болды. 2011 жылғы халық санағы кезінде халықтың 51,74% хинди, 14,96% садри, 14,57% курух және 12,55% урду тілдерінде сөйледі. 2001 жылғы мәліметтер бойынша Гумланың халқы 39 790 адамды құрады, оның 52% -ы еркек, 48% -ы әйелдер. Гумланың орташа сауаттылық деңгейі 75% болды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары: еркектердің сауаттылығы 80%, әйелдердің сауаттылығы 70% құрады. Халықтың 15% -ы алты жасқа толмағандар еді.

Жолдар

Гумла 43-ші тас жол арқылы Ранчи және Симдегамен байланысты. Ол мемлекеттік тас жолдар арқылы Лохардага, Латехар, Далтоңжанж және штаттағы басқа да ірі қалалармен байланысты. 78-ші тас жол арқылы Чхаттисгарх штатымен байланысы бар. Жол көлігі, тас жолдар және кеме қатынасы министрі Нитин Гадкари көптен күткен Гумла айналма жолының негізін жақын арада қалайтын болады. Жалпы жол Раидих ауданының 78-ші шоғырындағы Силам ауылын Гумла ауданының 23-ші шоғырындағы Додра ауылымен байланыстырады. Жұмыстардың 2018 жылы басталуы күтілуде.

Темір жолдар

Покла темір жол станциясы – Гумла ауданындағы жалғыз Үндістан темір жолы станциясы. Бано, Говиндпур жолы, Тори, Латехар, Орга және Макклускигандж станциялары жақын жерде орналасқан. Гумла ауданында Пакра станциясы да бар.

Туристік жерлер

Палкот бекінісі – тарихи орын, ол Нагванши әулетінің астаналарының бірі болған. Ол ауданның Палкот аймағында орналасқан. Анжан – Гумладан 18 шақырымдай қашықтықтағы шағын ауыл. Ауылдың аты Хануманның анасы Анжани құдайының атына байланысты. Осы жерден табылған көптеген археологиялық маңызы бар заттар Патна мұражайында сақталады. Бұл жер Хануманның туған жері деп есептеледі. Хапамуни – ежелгі Махамая храмы, бұл ауылдың айрықша белгісі. Хапамуни Махамая храмының тарихы 11 ғасырға дейін жетеді. Храмның алдында сол кезеңге жататын ежелгі тас мүсіндер де бар. Сонымен қатар, "Хапамуни" агротехнологиясының енгізілуі ауыл экономикасын жаңа деңгейге көтерді. Нагфени – Жаганнат храмы және жылан пішіндес үлкен тас орналасқан жер. Навратангарх – ауданның Сисай аймағында орналасқан ескі Нагванши патшаларының ордасы. Тангинат – Тангинатх Дамы Гумланың Думри аймағында орналасқан. Шраван айында көптеген ізбасарлар 7-9 ғасырларға дейін сонатын бұл қасиетті орынға келеді. Басдевкона – Гумладан 22 шақырым қашықтықта орналасқан көне Шива храмы. Ол Раидих аймағында жатады.

Мерекелер мен билер

Карма фестивалі ауылдан ауылға көшіп тұрады. Ол үш бөлімге бөлінеді: Радж карма, Будхуи карма және Падда карма. Радж карманы бүкіл қауым тойлайды; Будхи карманы қарт әйелдер маусым айында жаңбыр құдайыны шақыру үшін тойлайды. Падда карманы бүкіл ауыл тойлайды. Сархул – Ораон халқының биімен танымал мейрамы. Бишілер шеңбер құрып, оның ішінде музыканттар дәстүрлі аспаптармен ойнайды. Ерлер қызыл жиекті ақ доти киеді, ал әйелдер қызыл жиекті ақ сари киеді. Бхеджа биінде ондаған жас жігіттер мен қыздар қол ұстасып тізбектей болады. Бидің түрлі қимылдары бар, оған әуенді дәстүрлі музыка мен ырғақты әндер қосады.