Кіріспе

"Strange Rumblings in Aztlan" – Хантер С. Томпсонның 1971 жылғы 29 сәуірде жарық көрген Rolling Stone журналының 81-ші нөмірінде жарияланған мақаласы. Ол 1979 жылы жарық көрген Томпсонның "The Great Shark Hunt" атты "Gonzo Papers" жинағының бірінші томына енгізілген. Мақала атауы ацтектердің отаны – Ацлан қаласынан алынған, бірақ көбінесе Мексика-Америка соғысынан кейін Америка Құрама Штаттарының бақылауына өткен Мексиканың "басып алынған территориялары" туралы баяндайды. Бұл территория қазіргі Техас, Аризона, Нью-Мексико және Калифорния штаттарының бір бөлігін қамтыды.

Өмірбаян

Мақаланың тақырыбы, ең алдымен, 1970 жылдың 29 тамызында, тарихи Ұлттық Чикано мораторийі күні және Вьетнам соғысына қарсы митингте Рубен Салазардың қазасына Лос-Анджелестегі Чикано қауымының реакциясын қоршаған оқиғалар мен атмосфераны зерттейді. Салазар «Лос-Анджелес Таймс» газетінің тілшісі және «KMEX TV» испан тіліндегі телеарнасының жаңалықтар директоры ретінде сол күнгі оқиғаларды жариялады. Митинг аяқталғаннан кейін, «Күміс доллар» кафесінде сыра ішіп отырғанда, Салазар Лос-Анджелес округінің шерифінің орынбасары Том Уилсон атқан көз жасы газдың шарпылуынан жарақаттанды. Күндізгі уақыттағы бейбіт мінез-құлық полицияның Лагуна паркін (қазір Рубен Ф. Салазар паркі деп аталады) 20 000-ден 30 000-ға дейін адамнан тазалау туралы шешімінен кейін күрт өзгерді. Сол кездегі Чикано азаматтық құқықтары қозғалысына тікелей қатыспағанмен, Салазардың өлімі туралы мәліметтер жарияланғаннан кейін қауым үшін шейітке айналды. Томпсонның баяндамасы осы кезеңде Лос-Анджелестің барио аудандарында қырыққан зорлық-зомбылық пен репрессия тарихына баса назар аударады. Мақалада Салазардың өліміне дейін және кейін болған оқиғалардың толық хронологиясы келтірілген. Шериф департаментінің әрекеттері және көптеген адамдардың пікірінше, қасақана жасалған кісі өлтіруді жасыру әрекеттері ең маңызды мәселе болып табылады. Тергеу барысында оқиғаны түсіндіру үшін ұсынылған ресми мәлімдемелер куәгерлердің көрсетулерімен және оқиғаның бұрынғы «ресми» нұсқаларымен қайшы келетіні анықталды. Мақала сонымен қатар Оскар Зета Акостаның пайда болуымен ерекшеленеді, ол Томпсонның танысы және сол кездегі «кейде қарсыласы» болды. Салазардың өлімі туралы хабарлау кезінде Томпсон мен Акоста Лос-Анджелестің қысымынан құтылу және Акоста полициядан немесе Чиканолардан оны билікпен ынтымақтасқан деп санайтындардан қорқып, істі ашық талқылай алатын орын табу үшін Лас-Вегасқа сапар жасады. Лас-Вегасқа жасалған сапар Томпсонның «Лас-Вегастағы қорқыныш пен жек көру» кітабының негізі болды, ал Акоста романның Доктор Гонзо кейіпкеріне прототип болды.