Кіріспе

Американдық драматург және сценарист (1938 жылы туған)

Джон Гуаре (/ɡ//ɛ//r/ GERR; 1938 жылдың 5 ақпанында туған) – американдық драматург және сценарист. Ол «Көк жапырақтар үйі» және «Арақатынастың алты дәрежесі» пьесаларының авторы ретінде ең жақсы танымал.

Ерте өмір

Ол Куинстегі Джексон Хайтста өсті. 1949 жылы әкесі жүрек талмасынан зардап шекті, содан кейін емделу кезеңінде отбасымен бірге Нью-Йорк штатының Элленвилл қаласына көшіп барды. 1960 жылы «Маска және Бобль» театры «Отыздардағы қыз» мюзиклын қойды, оның либреттосы, көп бөлігі музыкасы мен ән мәтіні Гуареге тиесілі болды. «Cop Out» 1969 жылдың 7 сәуірінде Корт театрында Бродвейде алғаш рет көрсетілді және 1969 жылдың 12 сәуірінде екі бір актілік пьесаның бөлігі ретінде жабылды, олардың бірі «Кезекші» болды. «Cop Out» спектаклінде Линда Лавин мен Рон Лейбман ойнады. «Көк жапырақтар үйі» – бұл үйдегі драма, ол бір мезгілде өте күлкілі де, қайғылы. Ол 1971 жылы Бродвейден тыс, жүк және қойма театрында алғаш рет көрсетілді. 1986 жылы Линкольн өнер орталығында қайта қойылды, содан кейін сол жылы Бродвейге көшті. Бұл пьеса 2011 жылы Бродвейде қайта қойылды, бас рөлде Бен Стиллер ойнады, ал оның анасы Энн Мира 1971 жылғы қойылымда қатысқан еді. Variety журналында жарияланған Мэрилин Стазионың пікірінше, бұл пьеса «ақылды комедиялық шатастықтың шегін көтереді». «Көк жапырақтар үйі» романының жалғасы саналатын «Chaucer in Rome» 1999 жылдың шілдесінде Уильямстаун театр фестивалінде әлемдік премьерасын өткізді және 2001 жылы Линкольн орталығы театрының Ньюхаус театрында Бродвейден тыс қойылды. Кейінгі пьесалардың қатарында 1977 жылдың қаңтар-наурыз айларында Джозеф Папптың қоғамдық театрында / Нью-Йорк Шекспир фестивалінде қойылған «Марко Поло соло ән айтады» пьесасы бар, онда Джоэл Грей, Энн Джексон, Мадлен Кан және Сигурни Уивер қатысты. «Bosoms and Neglect» 1979 жылы Бродвейде қойылды, ал 1998 жылы «Signature Theatre Company» театрында Бродвейден тыс қайта қойылды. «Moon Over Miami» 1987 жылы Уильямстаун театр фестивалінде, содан кейін 1989 жылдың ақпанында Нью-Хейвендегі Йель репертуарлық театрында қойылды. Гуаренің XIX ғасырдағы Америка туралы пьесалар цикліне: «Гарденья» (1982), «Лиди Бриз» (1982) және «Әйелдер мен су» (1985) пьесалары кіреді. «Лиди Бриз» сериясы, сондай-ақ «Нантакет» сериясы деп аталады, «19 ғасырдағы идеалистік кейіпкерлер тобының утопиялық қоғам құруға жасаған тырысыстарын» көрсетеді. «Алты дәрежелік байланыс» алғаш рет 1990 жылдың маусымында Линкольн орталығы театрының Мици Э. Ньюхаус театрында Бродвейден тыс қойылды. «Алты дәрежелік байланыс» – бұл афроамерикалық сенімді адамның Сидни Пуатье киножұлдызының ұлы болып көрінуі туралы күрделі сюжетке ие әдепті комедия. Бұл Гуаренің толық көлемді пьесаларының арасында ең жоғары бағаланған және кеңінен қойылған пьесасы. 1993 жылы одан фильм түсірілді, оның басты рөлдерін Стокард Ченнинг пен Уилл Смит ойнады. «Күнді құлшылық ететін төрт бабуин» 1992 жылдың 22 ақпанынан 19 сәуіріне дейін Бродвейдегі Вивиан Бомонт театрында көрсетілді және 1992 жылғы Тони сыйлығына «Ең үздік пьеса» номинациясына ие болды. Гуаре музыкалық театрмен де айналысқан. Ол Мел Шапиромен бірлесіп жазған «Два джентльмена Вероны» мюзиклінің либреттосы 1971 жылы сәтті премьера болды және 2005 жылы «Шекспир паркіндегі» қоғамдық театрда қайта қойылды. Бұл еңбек екі авторға «Музыканың үздік либреттосы» үшін драмалық сыйлықты әкелді. Ол «Тәннің көрінісі» әндерін жазды. Гуаре Сесар Франктің «Психо» атты тональды поэмасының баяндамасын жазды, ол 1997 жылдың қазанында Авери Фишер залында Курт Масурдың жетекшілігімен Нью-Йорк филармониясының орындауында алғаш рет көрсетілді. Ол Коул Портердің 1999 жылғы Бродвейдегі қайта қойылымы үшін «Kiss Me, Kate» музыкалық комедиясының кітабын (авторлық құқығы көрсетілмеген) қайта қарады. Ол 2002 жылы Бродвейде премьера болған «Sweet Smell of Success» мюзиклінің кітабын жазды, ол үшін 2002 жылғы «Тони» сыйлығына «Музыканың үздік либреттосы» номинациясын алды. Оның «Азат түсті адам» пьесасы 2011 жылғы драма бойынша Пулитцер сыйлығының финалисі болды. Пулитцер сыйлығының лауреаты: «Бұл үлкен тарихи сахнаға таралған, маңызды тақырыптарды қарастыратын, сонымен бірге ойыншылдығын сақтайтын ақыл-ойға бай драма». Гуаре Луи Мальдің «Атлантик-Сити» (1980) фильміне сценарий жазды, ол үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды.

Басқа қызмет түрлері

Ол 1965 жылы Коннектикут штатының Уотерфорд қаласындағы Юджин О'Нилл театр орталығының негізгі мүшесі болды және Нью-Йорк Шекспир фестивалінің тұрақты драматургі қызметін атқарды. Осы кезеңде ол "Тәннің пейзажы", "Бай және әйгілі" және "Марко Поло жеке ән айтады" пьесаларын жазды. Ол 1987 жылы өзі құрған Линкольн орталығы театрлық шолуының бас редакторы. Сондай-ақ, ол Линкольн орталығының сахналық өнер кітапханасында "Жаңа пьесалар оқу залы" сериясын продюсерлік етеді және Йель драма мектебінің драма жазу факультетінде оқытады.

Жеке өмір

Ол тарихи ескерткіштерді сақтаумен айналысатын Адель Чатфилд Тейлорға үйленген; ол Римдегі Американ академиясының президенті және бас директоры қызметін атқарды. Олар уақыттарын Нью-Йорк қаласы, Лонг-Айленд және оның әйелі өскен Вирджиния штатындағы тарихи Уотерфорд ауылы арасында бөліседі.