Кіріспе

Британдық сарбаз (1830–1883)

Уильям Хикс полковник, сонымен қатар Хикс-паша (1830 5 қараша 1883), 1849 жылы Бомбей армиясына қадам басқан британдық сарбаз. Ол 1859 жылы Сітка Гаут шайқасындағы жақсы қызметі үшін хабарламаларда есімдері тіркелді және Үндістан көтерілісінде қызмет етті. 1861 жылы капитан болды, ал 1867–1868 жылдардағы Әбіссиния жорығында бригада командирі болып тағайындалды, қайтадан хабарламаларда аталып, штаб-капитандық дәрежесі берілді. 1880 жылы полковник атағымен зейнетке шықты. Кейіннен Суданды бақылаған Мысыр үкіметінің қызметіне кірді. Ол Шейкан шайқасында жеңілген Мысыр армиясын басқарды, онда қаза тауып, басы кесілді.

Кедивке қызмет ету

1882 жылғы Англо-Мысыр соғысы аяқталғаннан кейін ол Хедивтің қызметіне қабылданып, паша дәрежесіне көтерілді. 1881 жылы Суданды Мысыр басқарды; Мұхаммед Ахмед өзін Махди деп жариялап, көршілес аймақтарды жаулап ала бастады, осылайша Мысырдың аймаққа қатысты нәзік бақылауына қауіп тудырды. 1883 жылдың басында Хикс сол кездегі Сүлеймен Ниязи паша басқаратын армия штабының бастығы ретінде Хартумға келді. Омдурман қаласында лагерь құрылып, шамамен 8000 жауынгерден тұратын жаңа күш жиналды – олардың көп бөлігі Арабидің таратылған әскерлерінен алынған феллахин болды, олар Мысырдан тізгінмен келтірілген. Бір ай бойы қарқынды жаттығулардан кейін Хикс өзінің 5000 әскерін Сеннардағы дервиштердің тең күштеріне қарсы шайқасқа алып шықты, оларды жеңіп, Сеннар мен Хартум қалалары арасындағы аймақты көтерілісшілерден тазартты.

1883 жылғы экспедиция

Махдистердің дереу шабуылдауынан қорқыныштан құтылған Хартумдағы египеттік шенеуніктер Хикске қарсы сөздер таратты, ол шілде айында отставкаға кетті. Бұл Сүлеймен Ниязидің қызметтен босатылуына және Хикстің Кордофанға экспедициялық күштердің бас қолбасшысы болып тағайындалуына әкелді, оған Махдиді жою жөнінде тапсырма берілді. Махди 1883 жылдың қаңтарында сол провинцияның астанасы болған Эль-Обейдті басып алған болатын. Хикс күшінің жоспарланған мақсатқа сай еместігін білген соң, "Кордофанның өзінің мәселесін шешуін күту" дұрыс болады деген пікірін білдірді (5 тамыздағы телеграмма). Алайда, Египет үкіметі Махдидің күшіне сенбеді, сондықтан экспедиция 9 қыркүйекте Хартумнан жолға шықты. Оған 7000 жаяу әскер, 1000 атты әскер және 2000 ілесуші кірді, сондай-ақ он үш еуропалық та болды. 10 күні күш Дуэмдегі Нілді қалдырып, суы аз Кордофанның шөлейт далалары арқылы Эль-Обейдке бет алды. 5 қарашада әскер, мүмкін сатқындық жасаған және шөлдеген жол көрсетушілердің қателігінен, Эль-Обейдтің оңтүстігіндегі Кашгилдегі тығыз орманға түсіп, шабуылға ұшырады. Күштен тек 300 адам ғана аман қалды. (Эль-Обейд шайқасын қараңыз). Хикстің аспазының, аман қалғандардың бірінің айтуынша, генерал Халифа Мұхаммед Шерифтің сөгесінен қаза тапқан соңғы офицер болды. Хикстің басы кесіліп, Махдиге жеткізілді.

Мәдени суреттер

Хикстің рөлін 1966 жылғы "Хартум" фильмінде Эдвард Андердаун сомдады.