Кіріспе

2001 жылғы Жапония үкіметі жүргізген Орталық мемлекеттік реформа (中央省庁再編) жаңа министрлік құруға, қолданыстағы министрліктерді біріктіруге және басқаларын таратуға бағытталды. Бұл, негізінен, министрлік атауларының өзгеруімен шектелді (ұзақ жылдар бойы мақсаты болған Қоршаған орта агенттігінің министрлік мәртебесіне ие болуын қоспағанда). Реформаның мақсаттары: тиімді саяси басшылықты қамтамасыз ететін жүйені құру, ұлттық әкімшілік органдарды қайта құрылымдау, әкімшілік жұмыстың ашықтығын арттыру және орталық мемлекеттік аппаратты күрт ықшамдау.

Министрлер кабинеті туралы заңға өзгеріс енгізу

Үкімет Мемлекеттік заңға енгізілген өзгерістер туралы 1-бапта халыққа билік тиесілі деген қағиданы баса назар аударды. Мемлекеттік министрлердің саны "жиырмадан аспайды" дегеннен "он төрттен аспайды" деп өзгертілді. Премьер-Министрдің ұсыныс енгізу өкілеттігі және Министрлер кабинетінің хатшысының жоспарлау және жобалау функциясы нақтыланды. Ішкі істер жөніндегі Бас кеңесші, Сыртқы істер жөніндегі Бас кеңесші, Ұлттық қауіпсіздік істері және дағдарыспен күресу жөніндегі Кабинет Бас директоры, Халықпен байланыс жөніндегі Кабинет Бас директоры және Ақпараттық зерттеулер жөніндегі Кабинет Бас директоры лауазымдары Министрлер кабинетінің хатшылығындағы үш көмекші Кабинет хатшысы, Халықпен байланыс жөніндегі Кабинет хатшысы және Ақпараттық зерттеулер жөніндегі Кабинет хатшысы лауазымдарымен алмастырылды. Арнайы кеңесшілердің саны үштен беске дейін арттырылды, ал заңмен белгіленген Жеке хатшылар саны Министрлер кабинетінің бұйрығымен анықталады. Министрлер кабинетінің хатшылығы лауазымдарына Үкімет құрамындағы және одан тыс адамдарды қабылдау тегін берілді.

Министрлер кабинетінің құрылуы

Бас кабинет хатшысы және арнайы тапсырмалар жөніндегі министрлер Премьер-Министрге тікелей көмек көрсетеді. Кеңседе үш мемлекеттік хатшы және үш парламенттік хатшы лауазымы құрылды. Премьер-Министр әкімшілік тармақтардың саясатының үйлесімділігі үшін қажет деп тапса, арнайы тапсырмалар жөніндегі министрлерді өз қалауынша тағайындауға құқылы. Арнайы миссиялар жөніндегі министрлер әрқашан Окинава және солтүстік саясаты мәселелері, сондай-ақ Қаржылық қызметтер агенттігінің қарауына жататын мәселелер бойынша тағайындалады. Кабинет кеңсесінде арнайы миссиялар үшін бас директор деңгейіндегі лауазымдар енгізілді. Маңызды саясаттар жөніндегі кеңестер кеңсе ішінде құрылып, әкімшілік салалардың саясатын біріктіру үшін қажетті жоспарлау, жобалау және жан-жақты үйлестіруге үлес қосатын орган құрайды. Ұлттық қоғамдық қауіпсіздік комиссиясы, Қорғаныс агенттігі және Қаржылық қызметтер агенттігі кеңседегі тәуелсіз органдар ретінде қайта құрылды. Сондай-ақ, Қорғаныс объектілерін басқару агенттігі Қорғаныс агенттігінің құрамында қалады.

Ұлттық әкімшілік органдарды қайта құрылымдау

Ол кездегі 1 кеңсе мен 22 министрлік 1 кабинет кеңсесі мен 12 министрлікке қайта ұйымдастырылды, оның ішінде Қоршаған орта агенттігі де министрлік құрамына енді. Бұл Министрлер кабинетіне екі немесе одан көп министрліктерді қамтитын мәселелер бойынша саясатты тиімді үйлестіруге мүмкіндік берді. Әкімшілік реформа министрліктерді олардың негізгі "мақсаттарына" сәйкес қайта ұйымдастырды, осылайша олар мүмкіндігінше біртұтас және үйлесімді функцияларды атқара алады. Секторлық жікшілдіктің зиянды салдарынан сақтану және мәселелерге икемділікпен және бірігіп жауап беру мақсатында, тиісті әкімшілік органдар өз мақсаттарын ескере отырып, министрліктер аралық шараларды бірлесіп талқылайтын саясатты үйлестіру жүйелері құрылды. Үкімет өзі саясатының нәтижелерін іске асыруға дейін және кейін бағалауға, сондай-ақ бағалау нәтижелерін саясатты жоспарлау және дайындау кезінде пайдалануға мүмкіндік беретін саясатты бағалау жүйесі енгізілді.

Әкімшіліктің ашықтығы

Әкімшілік реформаға тәуелсіз әкімшілік институттарды (ТӘИ) енгізу кірді, олар ұйымдық тұрғыдан үкіметтен тәуелсіз. Бұл реформалар осы ТӘИ-лерге ұлттық мұражайлар мен ғылыми-зерттеу институттарын басқаруға мүмкіндік берді.