Кіріспе

Жатика Хела Урумая (қысқ. JHU; ; ), ағылшын тілінде National Heritage Party деп сирек танылатын, Шри-Ланкадағы сингала буддистік ұлтшыл саяси партиясы. JHU 2004 жылдың ақпанында Сингала Урумая ұлттық саяси партиясының бастамасымен құрылды. Құрылтайшы мүшелеріне Колонове Сумангала Теро, Удуве Дхаммалока Теро, Эллавала Медананда Теро, Омалпе Собита Теро, Атуралие Ратана Теро және Тилак Карунаратне кіреді. Шри-Ланка буддистерінің бір бөлігі, соның ішінде Бүкіл аралдық дін қызметкерлері ұйымы, монахтардың саясатқа қатысу шешімін айыптап, сынға алды. Партияның қолдаушыларының басым бөлігі орта таптың консерваторлары және будда жастары болды.

Тарих

Жатхика Хела Урумайя (Ұлттық сингал мұрасы) партиясы 2004 жылы алғашқы парламенттік сайлауға қатысты. Оның барлық үміткерлері буддалық монахтар болды. Сайлауда партия халық дауысының 5,97%-ын (барлығы 552 724 дауыс) және 225 орынның 9-ын жеңіп алды. Сайлаудан кейін партия бірқатар дау-дамаға ұшырады: маңызды әрекеттердің бірі – этикалық емес, манипулятивті және өте агрессивті діни көнуге қарсы заң жобасын ұсыну болды. Бұл христиан фундаменталистерінің жүйелі түрде жүргізіп келген дін аударуына (прозелитизмге) қарсы реакция ретінде қарастырылды, олардың кейбіреулері үкіметтік емес ұйымдармен байланысты шетелдіктер еді. JHU парламенттік тобының парламенттік өміріне енгеннен кейін ішінде күрт пікір келіспеушіліктер болды. Бұл топтың сайлау алдында біріктірілгендігіне және үкімет құру мәселесі сияқты бірнеше мәселеде бірлігі болмауына байланысты болды. Партияның екі негізгі мүшесі, Колоннаве Сумангала және Удуве Дхаммалока монахтар мен жай мүшелер арасындағы қайшылықтарға байланысты партиядан шықты. Сихала Урумайяның бейресми жетекшісі партия штаб-пәтерін басып алып, Біріккен Ұлттық партияға өтті. Бірнеше айлық қиындықтардан кейін партия қайтадан күшті өркендеді, жас монах Атуралие Ратана Теро және Чампика Ранавака осы өркендеуге жетекшілік етті. Эллавела Медхананда мен Омалпе Собита Теро басшылықта қалды. Басқа да ықпалды мүшелері доктор Невилл Карунатилейк және Нишанта Шри Варнасингхе болды. JHU сондай-ақ терроризмге қарсы ұлттық қозғалысқа (NMAT), SPUR, Солтүстік-Шығыс Сингал ұйымына (NESO) және басқа да жергілікті және халықаралық сингал ұлтшыл топтарымен байланысты болды. JHU президенттің өкілеттігін қысқарту туралы Жоғарғы сотқа сәтті шағымдануға қол жеткізді. 2005 жылдың қазан айында JHU-ның бұрынғы мүшесі Удуве Дхаммалока партия монахтары арасында саяси аренаға тікелей ену қателік болды деген пікірдің күшейгенін мәлімдеді. Дхаммалока монахтардың діни жұмыстарға назар аудару арқылы Шри-Ланка қоғамына оң әсер ете алатынына жеке сенетінін және қазіргі монах парламентарийлердің мақсаты "монахтардың енді саясатқа кірмеуін қамтамасыз ету" екенін айтты ("Монахтар"). Удуве Дхаммалока және басқа да монах парламент мүшелері өз лауазымдарынан бас тарта ма, әлде монахтардың мемлекеттік лауазымдарға үміткер болуын шектеу үшін заң қабылдана ма (қазіргі Таиландтағыдай) әлі белгісіз. JHU 2005 жылғы президенттік сайлауда премьер-министр Махинда Раджапаксаны қолдады. 2007 жылы JHU ресми түрде Раджапакса үкіметінің құрамына кірді, Омалпе Теро буддалық монах депутаты отставкаға кеткеннен кейін Чампика Ранавака депутат болып сайланды, содан кейін Қоршаған орта және табиғи ресурстар министрі болды. 2014 жылы JHU президент Махинда Раджапаксаны қолдауын кері алып, 2015 жылғы президенттік сайлауда Біріккен Ұлттық партия қолдаған оппозициялық кандидат Майтрипала Сирисенаны қолдады. 2015 жылғы жалпы сайлауда партия БҰП-ның фил символымен сайысты және 3 орын жеңіп алды. Чампика Ранавака 2015 жылдың 4 қыркүйегінде Мегаполис және Батыс даму министрі болып тағайындалды және осы күнге дейін министрлікті басқарып келеді.

АҚШ-қа қарсы айыптаулар

JHU АҚШ жасаған адам құқықтары бұзушылықтарын тергеу үшін комиссия құру туралы БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мунға ұсынылатын бір миллион қол жинау науқанын бастады.

Идеология

Шри-Ланкадағы азамат соғысы кезінде JHU Тамил Иламның азат ету жолбарыстарын әскери күшпен жоюды жақтады және партия осы арманды іске асыруда маңызды рөл атқарды. Партия федерализмге күшті қарсы және Шри-Ланканың біртұтас конституциясын сақтауды қалайды. JHU орманды қырқуға белсенді түрде қарсы және органикалық шаруашылықты қолдайды. JHU сонымен қатар бірнеше саясатты жүзеге асыруда маңызды рөл атқарды, оның ішінде қоғамдық жерлерде темекі шегуге тыйым салу, алкогольге шектеулер қою, зиянды пестицидтерге тыйым салу, арақ дүкендерін міндетті түрде жабу және Поя күндері мен басқа да маңызды буддалық мерекелерде ет сатуға тыйым салу сияқты шаралар енгізілді.

Сайлау тарихы

+Шри-Ланка Парламенттік сайлауы Сайлау жылы Дауыс саны Дауыс % Жеңіп алынған орындар +/– Үкімет 2000 127,863 1.48% 1 2001 50,665 0.57% 1 2004 552,724 5.97% 9 2010 Біріккен халықтық бостандық альянсының құрамында болды 6 2015 Біріккен ұлттық жақсы басқару фронтының құрамында болды 1 2020 Самаги Джана Балавегаяның құрамында болды 1