Кіріспе

Торонто портының басқарушы органы (ТПБО), PortsToronto (PT) деген атпен жұмыс істейді, – Торонто портын, оның ішінде Халықаралық теңіз жолаушылар терминалын және Билли Бишоп Торонто қалалық әуежайын басқаруға жауапты порт басқарушы органы. Ол Канада теңіз заңына сәйкес, үш деңгейлі үкімет тағайындаған директорлар кеңесімен басқарылатын мемлекеттік кәсіпорын ретінде құрылған. Үкіметтер: Канада үкіметі (Көлік министрі арқылы), Онтарио үкіметі және Торонто қаласы. 2015 жылы ТПБО өзін PortsToronto деп қайта аттады. Бұл ұйым 1911 жылдан бері Торонто портын басқарып келген Торонто порты комиссиясының (ТПК) мұрагері болып табылады. ТПК қызметі үкіметтік трансферттер, порт және әуежай алымдары есебінен қаржыландырылды. Канада үкіметінің барлық ел бойынша үкіметтік комиссияларды өзін-өзі қамтамасыз ететін агенттіктерге айналдыру жоспарының аясында ТПБО 1999 жылы ТПК-ның порт және әуежай функцияларын өз мойнына алу үшін құрылды. Бұл Торонто қаласының ниетіне қайшы болды, себебі қала ТПК-ның портындағы жерлерді дамыту үшін қалалық агенттіктерге беруді жоспарлаған еді. Қала порт әкімшілігін тікелей қалалық функция ретінде қабылдауды көздеген. Өзін-өзі қамтамасыз ету міндеті ТПБО-ны кірісін арттыру мүмкіндіктерін іздеуге, соның ішінде арал әуежайын кеңейтуге және круиздік кемелер терминалын салуға итермеледі. ТПБО Porter Airlines авиакомпаниясымен ынтымақтастық орнатты және 2003 жылы әуежайға тұрақты көпір салу жобасы тоқтатылғанына қарамастан, 2008 жылы пайда табуға жеткізіп, әуежайдағы әуе қозғалысын арттыруға қол жеткізді. Кейіннен әуежайға жаяу өтетін туннель салынды. ТПБО-ның Porter компаниясымен серіктестікте әуежайды кеңейту әрекеттері оны Торонтодағы түрлі қоғамдастықтар мен Торонто қалалық кеңесіне қарсы қойды, ол 2003 жылы ТПБО жоспарлаған көпірді тоқтатқан еді. Сонымен қатар, ТПБО бірнеше дауға қатысты, оның ішінде жер дауы, порттық алымдар мен мүлік салығы мәселелері қаламен, ал әуежайды пайдалану туралы Air Canada компаниясымен сот процестері болды. 2013 жылы Porter әуежайға реактивті ұшақтарды енгізуді қолдау мақсатында әуежайды кеңейтуді ұсынды. Торонто қалалық кеңесі бұл ұсынысты мақұлдамады және оны зерттеу үшін ТПБО-ға жіберді. 2015 жылдың желтоқсанында жаңадан сайланған либералды федералды үкімет әуежайдың жұмыс келісімін реактивті ұшақтарға рұқсат беру үшін қайта келіспейтінін мәлімдегеннен кейін ұшақтарды кеңейту жобасы тоқтатылды.

Операциялар

Порт Торонто Билли Бишоп Торонто қалалық әуежайын, Билли Бишоп Торонто қалалық су әуеайлағын, Торонто портын, Халықаралық теңіз жолаушылар терминалын және Сыртқы порт маринасын басқарады. PT сондай-ақ Торонто порты мен портындағы теңіз және әуе қатынасы үшін нормативтік бақылауды және инженерлік-коммуналдық жұмыстарды жүзеге асырады. PT Торонто портындағы демалыс қайықтарына операторлық рұқсаттар береді, жерді дамытуды қадағалайды, терминалдардың саудасын дамытуға қатысады және порт мастерін тағайындайды. PT штатында 110 толық жұмыс күні бар қызметкер және шамамен 25 маусымдық және жартылай штатты жұмысшы жұмыс істейді. 2008 жылдың желтоқсанына дейін ұйымның капиталдық активтері миллион сомасын құрады. Қала орталығына жақын орналасқандықтан, биік ғимараттары, өнеркәсіптік түтіндері мен жел турбинасы болғандықтан, әуежайға кіретін және шығатын әуе қозғалысы көл арқылы бағытталған. Су ұшақтарының базасы негізгі аэродромнан шығысқа қарай орналасқан. Әуежай медициналық рейстер үшін де пайдаланылады. 1980 жылдан бері бірнеше аймақтық әуе компаниялары осы әуежайда қызмет көрсетіп келеді. Алғашқы әуе компаниясы 1990 жылға дейін City Express болды. Одан кейін Air Ontario және Air Canada Jazz ілесуде болды. 2006 жылдан бері Porter Airlines әуежайдан рейстерді жүзеге асырып келеді. Авиакомпания қазіргі уақытта Оттава, Монреаль, Ньюарк, Чикаго, Бостон, Галифакс және Квебек қаласы сияқты 20-дан астам аймақтық бағытқа ұшады. 2018 жылы әуежай 2,8 миллион жолаушыны қабылдады.

Торонто порты

Торонто порты Торонто портының шығыс жағында орналасқан. PortsToronto портының шығыс бөлігіндегі 51 теңіз терминалы мен 52 қоймасынан тұратын асфальтталған кешенді басқарады. Көлемді тауарларды тиеу және түсіру үшін 5 километрлік терең су кеме қаптамасы бар. Теңіз терминалдары ішкі және сыртқы сақтау алаңдарын, сондай-ақ жалпы жүк тасымалдайтын кемелерге арналған тоқтау орындарын қамтиды. Порттық құрылыстарға Рочестер қаласына (Нью-Йорк штаты) бағытталған паромдық қызмет үшін жолаушылар терминалы ретінде салынған Круиздік кемелер терминалы немесе Халықаралық теңіз жолаушылар терминалы кіреді. Торонто портының жері бұрын әлдеқайда кеңейген. Порт аймағы 1910 жылдары Торонто порты комиссиясының күшімен Дон өзенінің дельтасын толтыру арқылы құрылды және 1990 жылдарға дейін Комиссияның меншігінде болды, содан кейін Торонто қаласына берілді. Аталған жерлер Waterfront Toronto серіктестігі арқылы жаңа тұрғын ауданға айналдырылуы күтілуде. Бұрын теңіз терминалдары орналасқан порттың солтүстік-шығыс бөлігі East Bayfront тұрғын ауданына қайта құрылуда. Дон өзенінің сағасын табиғи күйіне қайтару жоспарлануда.

Басқару

Порт Торонто – мемлекеттік корпорация. Осы ретте, ол Канада теңіз заңының ережелері және агенттіктің патенттік хаттарына сәйкес тағайындалған директорлар кеңесіне ие. Алғаш құрылғанда кеңес жеті мүшеден тұрды, оның біреуін Канада үкіметі, біреуін қала, біреуін Онтарио провинциясы, ал қалған төртеуін федералды үкімет патенттік хаттарда көрсетілген пайдаланушылар тобымен консультациялар өткізіп тағайындады. 2008 жылы федералды үкімет ТПА-ның патенттік хаттарын тоғыз мүшеге дейін өзгертіп, жаңартты. Федералды көлік министрі енді тоғыз мүшесінің жетісін ұсынады, оның біреуі – федералды үкіметтің өкілі, ал алтауы – «Министр таңдаған пайдаланушылармен немесе осы патенттік хаттардың D-кестесінде аталған пайдаланушылар тобымен кеңесе отырып» тағайындалады. «Пайдаланушылар директоры» деп портода, әуежайда, коммерциялық немесе демалыс бизнесінде жұмыс істейтін кәсіпорындар ұсынатын мүшелерді атау қабылданды. Барлық порттық органдар, порт комиссияларынан құрылған сияқты, порт операцияларын жаңартуды мақсат етті, осылайша ол үкіметтік агенттік емес, бизнес сияқты жұмыс істеуге тиіс болды. Ұйымдастырудың бұл моделі коммерциялық сипатта қызметтерді пайдаланбаған адамдар мен ұйымдарды қатыстырмағаны үшін сынға ұшырады. ТПА директорлар кеңесінің таңдауын және құрамын қорғауға мәжбүр болды. TPA-ның бұрынғы бас директоры Лиза Райт: «Бұл қоғамдық директорлар кеңесі» деді. 2008 жылы кеңес мүшелеріне қызметтері үшін әрқайсысына 13 000 – 18 000 доллар төленді. 2016 жылдан бері Fort McMurray әуежайының бас директоры қызметін атқарып келген. Алан Пол – қаржы директоры. Уилсон бұрын Cartel Communications Systems Inc. компаниясының операциялық директоры және түрлі көлік фирмаларының атқарушы директоры болды. Кристофер Савицки – жоспарлау, инфрақұрылым және қоршаған орта жөніндегі вице-президент. Джин 2022 жылы Avia NG Airport Consultants компаниясының бас директоры болып тағайындалып, қызметтен кетті. Крейг Мануэль – аға вице-президент және бас кеңесші, зейнеткерлікке шыққанға дейін.

Жасау

1999 жылға дейін Торонто портын 1911 жылы федералды заңмен құрылған Торонто порты комиссиясы (ТХК) басқарды. Комиссия бастапқыда портты және сол кездегі Торонто қаласының теңіз жағалауындағы жерлерді, порт аумағынан тыс, соның ішінде Хамбер өзенінің шығысындағы Саннисайд теңіз жағалауы аймағын басқарды. Уақыт өте келе, ішкі және сыртқы порт пен әуежайдан басқа нысандар мен жерлер Торонто қаласының және басқа билік органдарының басқаруына берілді, ал ТХК әуежай мен портты басқаруға қалды. ТХК әртүрлі үкіметтерден жалға алудан түсетін кірістер мен өз қызметін жалғастыру үшін субсидиялар алды. 1994 жылдың желтоқсанынан бастап Канада Парламентінің Көлік жөніндегі тұрақты комитеті Канаданың теңіз көлігі секторын зерттеуді бастады. Ел бойынша кеңесулерден кейін комитет 1995 жылдың мамыр айында Ұлттық теңіз стратегиясын жариялады. 1995 жылдың желтоқсанында Канада Үкіметі порттар мен Сент-Лоуренс теңіз жолының басқаруын реформалау үшін жаңа Ұлттық теңіз саясатын жариялады. Жоспар жүйелерді жаңғырту, порт операцияларын үкіметтен алу және мүмкіндігінше қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету болды. Ол кезде федералды үкіметтің қарамағында 2700 порт болды. Олардың басым көпшілігі аймақтық немесе жергілікті болып қайта жіктелді. Сату барысында үкімет Транспорт Канада порттарын басқа федералдық департаменттерге, содан кейін провинциялар мен аумақтарға, соңында өнеркәсіптерге немесе муниципалитеттерге ұсынды. Бұған дейін әуежайларды басқару саласында да осындай сатулар орын алған. 1996 жылдың маусым айында Канада Үкіметі Канада теңіз заңын енгізді. Заң порттық билік құруға, Сент-Лоуренс теңіз жолын коммерцияландыруға және порттар мен порттарды сатуға мүмкіндік берді. Заңның тізімінде сегіз порт көрсетілген, бірақ Торонто кірмеген. Транспорт Канада жоспар бойынша кеңесулер өткізді, ал Торонто қаласы қатыспады, өйткені Торонто порты Заңмен қамтылмайды деп күтті. 1996 жылдың шілдесінен қазан айына дейін Nesbitt Burns бухгалтерлік фирмасы Торонтоны қоса алғанда, басқа мүмкін порттарды зерттеді. Nesbitt Burns Торонто өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтынын және оны тізімге енгізуге болмайтынын қорытындылады. 1997 жылдың сәуірінде Парламент заңға Торонтоны қоса алғанда, тағы сегіз портты қосуға қатысты түзету енгізді. Сенатта Джек Лейтон, сол кездегі Метро Кеңесінің Қалалық жоспарлау және көлік комитетінің төрағасы, және Мартин Сильва, ТХК комиссары, Торонтоны Заңға енгізуге қарсы пікір білдірді, өйткені бұл қаланың су жағалауындағы жоспарларын порт билігімен үйлестіруді қиындатады. ТХК төрағасы Чарльз Пармели және ТХК вице-президенті Говард Джой Торонто портын тізімге қосу керек деп пікір білдірді. Заң 1998 жылдың мамыр айында қабылданды, оның жалғыз түзетуі Гамильтонды тізімге қосу болды. Даулы жерлер, негізінен Дон өзенінің дельтасындағы тоған жерлері, 1990 жылдардың басында ТХК-ның жер активтерінің шамамен 85% құрады. Жерлер 1991 және 1994 жылдары екі бөлек келісім бойынша ТХК үшін тұрақты субсидияға ауыстырылды. TPA-ның заңдық талабы бойынша, THC-ның көпшілігі директорлар қала тағайындалған кезде, және олар комиссияның "сенімгерлік мүддесі" емес, қала мүддесі үшін әрекет етті. Осы келісімдер ТХК-ның өзін-өзі қамтамасыз ету қабілетін бұзды, өйткені ол жерлерден түсетін кез келген кірісті тоқтатты. TPA ТХК-ның рөлі мен қызметін мұра еткендіктен, ол өзін-өзі әлсіз етті. TEDCO және қала Кромби комиссиясының ұсыныстары бойынша су жағалауын жаңғырту үшін жерлерді бөлді. Осылайша, TPA арал әуежайының тұрақты байланысын бекітуге тырысқан кезде, бұл қаланың су жағалауын жаңғыртуға мүмкіндік беруіне қауіп төндірді. Қалалық кеңес тұрақты байланыс жоспары туралы талқылауды бастаған кезде сот ісі бойынша келісімді тұрақты байланысты бекітудің шарты ретінде қабылдады. 2002 жылдың 28 қарашасында Кеңес бір күндік талқылау барысында мәселені шешу үшін екі рет дауыс берді. Біріншіден, Кеңес 32–9 дауыспен TPA порттық жерлерді сотқа беруді тоқтату үшін келісімді қабылдады, бұл үшін TPA-ға $5,5 миллион төлейтін және 2012 жылға дейін TPA-ға жыл сайын $5,5 миллион субсидия төлейтін болды. Бұдан кейін Кеңес тұрақты байланыс пен көпір салуға рұқсат беру үшін үшжақты келісімге енгізілген түзетуді 29–11 дауыспен мақұлдады. 2002 жылы TPA әуежайды құрлықпен жаңа көпір арқылы байланыстырып, қызметтердің кеңейтуін қамтамасыз етуді жоспарлады. Сол кезде TPA-ның қолдауымен жүргізілген қоғамдық сауалнамадан көрінетіндей, Торонто тұрғындары әуежайды паркке айналдырудан гөрі сақтап қалуды қолдады. 2002 жылдың 28 қарашасында Торонто қалалық кеңесі, сол кездегі әкім Мел Ластман басшылығымен, тұрақты байланыс пен көпір салуға рұқсат беру үшін үшжақты келісімге енгізілген түзетуді мақұлдады. Келесі жылы, сайлау жылы, халық пікірі көпірге қарсы өзгерді. 2003 жылдың қазан айында Toronto Star газеті жүргізген сауалнамаға сәйкес, қала тұрғындарының 53% әуежай көпіріне қарсы болды, ал 36% қолдады. Кеңесші Дэвид Миллер әкімдікке көпір салуды тоқтату платформасымен кандидат болды, бұл позиция Community Air және басқа жергілікті қоғамдық ұйымдар қолдады. Басқа әкімдік кандидаттары Барбара Холл және Джон Тори көпірді қолдады. Көпір сайлау мәселесі болғанына қарамастан, Порт билігі жобаны дамытуды жалғастырды, маңызды қатысушылармен (әуежайдан жұмыс істейтін компанияларды қоса) келісімдерге қол жеткізді. 2003 жылдың 10 қарашасында Миллер 44% дауыспен Торонто әкімі болып сайланды. Құрылысшылар құрылыс алаңын дайындап жатқанда, Миллер көпір жобасын тоқтату процесін дереу бастады, бұл TPA-дан сот талабының туындауына себеп болды. Келесі қаңтарда жаңадан сайланған қалалық кеңес 26–18 дауыспен көпір жобасын қолдауын кері қайтарып алды, ал федералдық Көлік министрі Дэвид Коленетте федералды үкіметтің кеңестің көпірге қатысты ұстанымын қабылдағанын және қолдауын кері қайтарып алғанын жариялады. 2004 жылдың қаңтарында федералды үкімет жобаны мақұлдауды тоқтатты, оның құрылысын болдырмады. Дереу, аймақтық әуе компаниясының жақтасы Роберт Делюс қалаға 505 миллион долларлық талап арыз берді, Миллердің "өкілеттіктерін теріс пайдаланғанын", кеңесшілерге қысым көрсеткенін, Торонто өрт қызметі мен Торонто Гидроның "тұрақты байланыс құрылысына кедергі келтіргенін" және федералды үкіметтен "кейбір рұқсаттарды ұстап қалуын" айтты. Өтемақы шарттары жарияланбады. Әуежайға тұрақты байланыс құруға болатын болашақ жоспарларды тыйым салатын жаңа федералды ережелер енгізілді. Сәтсіздік Канада кедендік алымдарының күтпеген жоғарылауына, АҚШ шекаралық қауіпсіздігінің жүк көліктерін паромға жібермеуіне және CATS-тың жеткіліксіз капиталдануына байланысты болды. TPA терминал құрылысын тоқтатты, оның құны 10,5 миллион долларға дейін өсті, бірақ Рочестер қаласы паромды сатып алып, қызметті қайта бастауды жоспарлағаннан кейін құрылысты қайта бастады. Жаңа жолаушылар терминалы 2005 жылдың маусымында ашылды. Оған Канада кедендік станциясы кірді. Бұл Канада мен АҚШ арасындағы 40 жылдан астам уақыттан бері ашылған алғашқы жаңа шекаралық өткел болды. Бұл станция үшін қызмет көрсеткен жалғыз жыл болды. Рочестердегі жаңадан сайланған қалалық кеңес 2006 жылдың қаңтарында 2005 жылы 10 миллион АҚШ долларына дейін шығынға ұшырағаннан кейін қаржыландыруды тоқтатты, нәтижесінде паром қызметі тоқтатылды. Паром қызметі тоқтатылғаннан кейін Торонто терминалы жабылды. Алайда, 2019 жылға қарай Көлелердегі круиз индустриясының қайта жандануымен ескі паром терминалы 36 круиздік кемені, оның ішінде 12 000 жолаушыны, соның ішінде 14 қазан 2019 жылы 2 круиздік кемені және шамамен 1000 жолаушыны қабылдады.

2006-қазіргі уақыт: Портердің іске қосылуы және кірістілігі

2006 жылы Porter Airlines әуежайда қызмет көрсетуді бастады. Porter аралдық терминалды сатып алды, оны бұрын Air Canada-ға қарасты бюджеттік тасымалдаушы Jazz пайдаланған, және бәсекелесін әуежайдан шығарып жіберді. TPA Jazz-ға TPA-мен келісімшартсыз әуежайдың басқа да нысандарын пайдалануға тыйым салды, содан кейін Jazz әуежайды тастап, сотқа шағым түсірді. Осы кезеңде TPA Tassé комиссиясының қарауында болды және директорлар кеңесінде Мишель Маккарти ғана, яғни кеңестегі Онтарио өкілі болды. Оттава комиссия барысында директорларды тағайындамады, ал Торонто TPA-ның болуына қарсылық білдіріп, директор тағайындаудан бас тартты. Сол жылы TPA аралдық әуежайды жаңартуға 15 миллион доллар инвестициялады, соның ішінде ескі паромның орнына жаңа паром, TCCA1 сатып алынды. TPA сондай-ақ 15 долларлық әуежайды жақсарту алымын енгізді, бұл Porter қызметіне жолаушылар ағынының артуымен бірге TPA-ның кірісін 2008 жылы алғашқы пайдаға жеткізді. TPA әуежайды жақсарту алымынан түскен қаражатты пайдаланып, жаңа паром сатып алды. Паромды сатып алу TPA директорлар кеңесі арасында дауға және мүдделердің қақтығысын зерттеуге әкелді. 2009 жылы TPA әуежайға 38 миллион долларлық жаяу өткелін салуды ұсынды. TPA жобаны федералды және провинциялық үкіметтердің экономикалық ынталандыру бағдарламасынан қаржыландыруды көздеді. TPA-ның сыншылары Оливия Чоу, Дэвид Миллер және Адам Вон туннельге қарсы екендерін ашық білдірді. Community Air мәлімдемесіне сәйкес, 2005 жылы қабылданған ереже әуежайға тұрақты байланыс құруға тыйым салады. TPA төрағасы Марк Маккуин бұл ереженің туннельге қатысы жоқ екенін мәлімдеді. TPA жүргізген сауалнама нәтижесінде Торонто тұрғындарының 62%-ы туннельді қолдайтыны анықталды. Бұл жобаға Торонто сауда палатасы мен Канада экономикалық клубы және жедел жәрдем көрсететін Ornge компаниясы да қолдау көрсетті. TPA 2009 жылдың қазан айында жобаны тоқтатты, себебі ынталандыру қаражатын алу үшін жобаны уақытында аяқтау мүмкін емес еді. Рочестерге арналған жылдам паром жобасы сәтсіз аяқталғанына қарамастан, TPA Рочестер қаласынан круиздік терминалды жалға алу үшін ақша ала берді. Бұл 2009 жылдың желтоқсанында TPA мен Рочестер арасындағы келісіммен аяқталды, нәтижесінде TPA жалға алу шартын тоқтату үшін 90 000 доллар алды. TPA бұл терминалды телесериал түсіру үшін жалға алған болатын. 2010 жылы TPA аралдық әуежайға жаяу өткелін салу жоспарын қайта іске қосты. Жаңа жоспарға сәйкес, туннель жолаушылар төлемі есебінен қаржыландырылады және коммерциялық серіктестік аясында салынады. 2010 жылдың шілдесінде TPA жобаның экологиялық саралап зерттеуін бастайтынын және 2011 жылы туннель құрылысын бастауға үміттенетинін хабарлады. TPA жүргізген сауалнама нәтижесінде "Торонто тұрғындарының көпшілігі (56%) аралдық әуежайға жаяу өткелін салуды қолдайды" деген қорытынды жасалды. 2013 жылдың 24 қыркүйегінде Торонто қаласы Environics сауалнамасының нәтижелерін жариялады, онда былай делінген: "Қала тапсырысымен жүргізілген телефондық сауалнамада "Торонто тұрғындарының жартысы ұшақтармен кеңейтілген әуежай жаңартылған жағажайға үйлеспейді дейді, ал жағажай маңында тұратын Торонто тұрғындары бұл әуежайға үйлеспейді деп санайды".

Даулар

ТПА құрылғаннан бері Торонто қаласы, Air Canada, Community Air және жергілікті қоғамдық ұйымдармен түрлі дау-жанжалдарға қатысып келеді. Осы қақтығыстардың көбі Арал әуежайына қатысты. 2009 жылы агенттік директорларының арасындағы келіспеушілік жайлы ақпарат жарияланды. Федералдық үкімет тағайындаған бірнеше наразы директорлар жаңа федералдық үкімет тағайындаған адамдармен ауыстырылды.

2009 жылғы директорлар кеңесінің даулары

2009 жылдың маусым айында ТҚА директорлар кеңесінің төрт мүшесі (Дэвид Гурин, Крис Хенли, Мишель Маккарти және Даг Рид) 2009 жылдың наурызында көлік министрі Джон Бэрдке "мүдделер қақтығысы, шығындар, мемлекеттік сатып алу саясаты, ақпарат ағыны, аудит комитетінің жұмысына қол жеткізу, кеңесшінің қызметін тоқтату және төрағаның заңсыз сайлануы" тақырыбында хат жібергені хабарланды. Маккуин бұл хатты былай сипаттады: "Біздің кеңестегі наразылық білдірген аз топтың Торонто қалалық орталық әуежайының ("TCCA") сақталуын қолдаған және 2009 жылдың қаңтарында жаңа, үлкен жолаушылар паромдарына дауыс берген кеңес мүшелерінің беделін жоғалтуға бағытталған әрекетінен басқа ештеңе жоқ". Чоу 2009 жылдың 5 маусымында Канаданың бас аудиторы Шила Фрейзерге хат жолдап, осы мекеменің аудитін сұрады. 2009 жылдың қарашасында "Торонто Стар" Чоудың айыптаулары бойынша тергеу жүргізді. "The Star" газеті Марк Маккуиннің ТҚА төрағасы болып сайлануына қатысты дау тудырғанын анықтады. Маккуин 2008 жылдың наурыз айында өткен директорлар кеңесінің отырысында Онтарио провинциясының өкілі Мишель Маккартидің орнына төраға болып сайланды. Отырысқа алты кеңес мүшесінің бесеуі ғана қатысты, ал Маккартинің орнын алмастыру бойынша дауыс беру туралы директорларға ешқандай хабарлама берілмеді. Сайлауға қатысты дау туды, ТҚА-ның құқықтық фирмасы ережелер бұзылғанын және сайлаудың "заңсыз" болғанын мәлімдеді. Маккуин мен Райтттің тапсырмасымен тағы бір құқықтық фирма екінші құқықтық пікір беру үшін шақырылды. Екінші пікір бірінші пікірмен келіспеді, сайлаудың заңды екенін мәлімдеді. 2008 жылдың желтоқсан айында өткен ТҚА отырысын Маккуин жүргізді, бірақ Маккарти бұған қарсы болды. "The Star" отырыстың хаттамасын жариялады, оған Хенли қол қойған, онда Маккуин қатысқандығы ғана көрсетілген. Бірақ, кейіннен түзетілген хаттама жасалды, онда Маккуин төраға ретінде көрсетілді, ал дау тудырған материалдар, мысалы, Көлік министрі Лоренс Кэннон мен оның қызметкерлерінің араласуына қатысты шағымдар алынып тасталды. Маккуиннің сөзіне сүйенсек, бастапқы хаттама кейбір кеңес мүшелерін ұятқа салу мақсатымен жасалған, ал "қажетсіз сөздер" алынып тасталған. 2009 жылдың 21 қаңтарында ТҚА кеңесінің отырысында үш жаңа директоры (екісін федералды үкімет, ал үшіншісін Торонто қаласы тағайындады) Маккуинды 5-4 дауыспен төраға етіп қайтадан тағайындады. ТҚА "Торонто Стар" газетінің тергеуіне қарсылық білдіріп, оны "қателер мен жалғандыққа толы", "объективтілік танытпайтын" және "Линда Дибельдің жағымсыз көздерден алынған бұрмаланған ақпаратты қолданып, жалған айыптаулар жасағанына қарамастан, оның жариялануына түсініксіз себептер болды" деп мәлімдеді. 6 қарашада ТҚА тергеудегі қателіктерді растау үшін бірнеше бюджеттік құжаттарды жариялады. 2008 жылғы бюджет аясында ТҚА Райтттің Лондонға сапарын алдын ала мақұлдаған, бірақ директор Маккарти бұл сапар мақұлданбағанын және Райтттің оған қол қойғанын мәлімдеді. "The Star" Алан Полдың хаттаманы мақұлдағанын қате көрсеткен, бірақ шындығында бұл заңгерлік тәжірибеден өтіп жатқан Рон Пол болды, алайда ТҚА хаттама өзгергенін жоққа шығармады. "The Star" газетінде түзету туралы хабарлама жарияланды. 2009 жылдың қарашасында ТҚА баспасөз хабарламасында "The Star" әлі күнге дейін сериядағы кемшіліктерді мойындамағанын және алғашқы екі мақалада жасалған жалған айыптаулар үшін кешірім сұрамағанын" атап өтті. Райт ТҚА кеңесіндегі директорлардың екі тобы арасындағы даудың ортасында қалғанын мәлімдеді. Тергеудің соңғы бөлігін кейінге қалдырғаннан кейін, "The Star" өзінің тергеуінің соңғы бөлігін жариялады, онда ТҚА-ның сыншыларына қарсы тұру үшін жалдаған жарнамалық фирмалар туралы егжей-тегжейлі мәліметтер келтірілді. Стратегиялық коммуникация мақсатында пайдаланылатын фирмалардың бірі - либерал саясаткер Уоррен Кинселланың Daisy Consulting Group.

Мүдделер қақтығысын тексеру

2009 жылдың сәуірінде Федералды этика комиссары Мэри Доусон ТПА директорлар кеңесін мүдделер қақтығысы бойынша тергеуді бастады. Тергеу 2009 жылдың қаңтар айында ТПА-ның жаңа арал әуежайына паром сатып алу туралы даулы дауысына байланысты болды, дауыс 5–4 есебімен қолдау көрсетілді. Этика комиссиясы тергеуге алынған кеңес мүшесінің атын атамады, бірақ Ottawa Citizen басылымы кеңес мүшелерінен директор Колин Уотсон және оның Porter Airlines компаниясының бас директоры Роберт Делюспен арадағы қарым-қатынасы туралы сұрақтар қойылғанын хабарлады. Уотсон бұл тергеудің "Порт басқармасының директорлар кеңесіндегі саяси шиеленістердің салдары" екенін мәлімдеді. 2009 жылдың 25 маусымында Доусонның есебі жарияланды, онда тергеуге алынған адамның Уотсон екені белгілі болды. Доусон кеңес мүшесі Уотсонды мүдделер қақтығысынан ақтап берді. Доусон ханым былай деді: «Мен мырза Уотсонның Торонто портының директоры және Аудит және қаржы комитетінің төрағасы ретіндегі міндеттерін жаңа паромның ТПА үшін де, әуежайдың негізгі пайдаланушысы Porter Airlines үшін де пайдалы екеніне шын ниетпен сеніп орындағанын қадағаладым. Менің ойымша, мырза Уотсонның мақсаты Роберт Делюс мырзаның жеке мүддесін ілгеріту емес. Сондықтан мырза Уотсон Роберт Делюс мырзаның жеке мүддесін «тиісті емес» жолмен ілгеріткен жоқ деп санаймын».

2008-09 жылғы Басқарманың тағайындалуы

2008 жылдың желтоқсаны мен 2009 жылдың қаңтарында Канада Үкіметі Агенттік Директорлар кеңесіне екі жаңа мүше тағайындады, директорлардың саны тоғызға дейін артты. Бұл, Торонто қаласы кеңеске өкіл тағайындағаннан кейін және қолданыстағы кеңес кеңес мүшелерінің санын арттыруға қарсы дауыс бергеннен кейін жасалды. Жаңа мүшелердің екеуі де Канада Консервативтік партиясымен байланысты болды және олардың лайықтылығы мен жақындық байланыстарға қатысты сынға ұшырады. Арал әуежайын өз сайлау округіне кіргізетін және бұрын TPA-ны сынаған Торонто қалалық кеңесшісі Адам Воган Джереми Адамстың тағайындалуын "толығымен қабылдауға болмайтын" деп атады, ал екі тағайындау федералды үкіметтің кеңеске әуежайды жақтаушы мүшелерді "қосып" алуына әкеп соқты. Федералдық көлік министрі Джон Бэрдтің өкілі Крис Дей "Арал әуежайының Торонтоның экономикалық бәсекеге қабілеттілігі үшін маңызды күштің статусын сақтау үшін қадамдар қолданып жатыр" деген мәлімдеме жасады. Қазіргі таңда кеңес мүшелерінің саны тоғызға жетті, бұл Монреаль және Галифакс теңіз порттарынан екіге артық, ал Ванкуверден бірге кем. 1999 жылдан 2008 жылға дейін Торонто порты төлем сомасы бойынша дау кезінде Арал әуежайы үшін Торонто қаласына мүлік салығы орнына төлем жасаған жоқ. 2006 жылдың сәуірінде қала Федералдық PILT дауларын шешу жөніндегі консультативтік тобына жүгінді. Қалалық әкімдік дауды шешуді күтіп тұрған кезде TPA-ға тиесілі 10 миллион долларлық келісімшарттық төлемдерді тоқтатты. 2009 жылға қарай қала порт басқармасының мүлік салығы орнына төлемеген төлемдері 37 миллион долларды құрады деп есептеді. Бұл көрсеткіш Онтарио үкіметінің бағалау агенттігі есептеген жердің құны мен бағаланған құнына негізделген. 2008 жылы қала мен TPA өздерінің ісін дауларды шешу жөніндегі консультативтік топқа ұсынды. 2009 жылдың 26 қаңтарында дауларды шешу жөніндегі консультативтік топ порт басқармасы төлеуге тиіс 5 миллион доллар сомасын ұсынды. Бұл көрсеткіш басқа әуежайлар жасаған ұқсас төлемдерге негізделген, олар жолаушылар санына байланысты төлем жасайды. Шешім шығарылған кезде Пирсон әуежайы бір жолаушы үшін 94 цент төледі. Дауларды шешу жөніндегі кеңестің шешімі бойынша, бір жолаушыға 80 цент төленді. 2009 жылдың 10 ақпанында қала Канада Федералды сотына сот арқылы қарауды сұрады. Елді мекен, 80 Cherry Street және сыртқы порт мәселелері шешілмеді. 2013 жылдың сәуірінде Торонто кеңесі әуежай бойынша салық келісімін қабылдауға қарсы дауыс берді, оның аясында TPA әуежай үшін PILT төлемдерін жолаушы басына 94 центтен, Пирсон әуежайы төлейтін сомамен бірдей мөлшерде төлеуі керек еді. 2014 жылдың қаңтарында екі тарап әуежайдағы дауды шешу үшін жолаушы басына 94 цент мөлшерлемесі туралы келісімге келді. 2015 жылы Cherry Street және Outer Harbour Marina-дағы қалған мүліктер бойынша келісімге қол жеткізілді және тұрақты PILT төлем кестесі белгіленді.

Air Canada Jazz және TPA және Портер

2006 жылдың 15 ақпанында Air Canada компаниясы Торонто қалалық әуежайында City Centre Aviation (CCAL) компаниясы басқаратын терминал алаңын пайдалануға жасалған келісімшары CCAL тарапынан тоқтатылғанын мәлімдеді. CCAL компаниясы Porter Airlines үшін терминалды пайдалануға дайындалып, REGCO Holdings (қазіргі Porter Aviation Holdings) компаниясымен сатып алынған болатын. 2006 жылдың 27 ақпанында Air Canada REGCO-ға қарсы сотқа шағым түсірді, бірақ 2006 жылдың тамызында сот ісінен бас тартты. Дегенмен, Air Canada Jazz толығымен мәселені шешкен жоқ. 2006 жылдың шілдесінде Jazz 2006 жылдың тамызынан бастап әуежайда жұмысты жаңадан бастайтынын хабарлады. Бірақ, TPA Jazz компаниясының "коммерциялық тасымалдаушылық келісімшарты" болмаса, жұмыс істей алмайтынын мәлімдеді, ал Jazz бұл келісімшартқа қол қоюдан бас тартты, себебі ол "объектілерге қол жеткізуді әділетсіз түрде шектейді" деді. TPA рұқсатысыз ұша алмай, Jazz бір айдан кейін рейстерді қайта бастау жоспарларын тоқтатты. Porter, Jazz компаниясының Air Canada-мен жасасқан келісіміне сүйене отырып, 850 миллион долларлық зиянды өтеу туралы талап арызбен Jazz-дың сотқа шағымына қарсы шағым түсірді және өзінің қарсы талап арызынан бас тартқан жоқ.

2006 жылғы TPA қарсы Community Air ісі

2006 жылы TPA Community Air қауымдастық тобына қарсы 3,4 миллион CAD сомасында сотқа шағым түсірді. Шағымда бұл топ пен оның басшыларының жағалауды қорғау жөніндегі қызметінде "әуесқойлық пен бірбеткейлік" болғандығы айтылды. TPA бас директоры Лиза Райт бұқаралық ақпарат құралдарында: "Біз жалғандық пен жеке шабуылдарға үнсіз қалуға жол бермейміз" деді. Сотта әрқайсысының жалақорлық үшін 500 000 доллар, күшейтілген залап үшін 250 000 доллар және порт басқармасына, оның президенті Лиза Райтке және тағы екі адамға жазалау үшін 100 000 доллар төлеу талап етілді. "Біз бұл істі "СЛАПП" ісі деп есептейміз, және бұл – қоғамдық маңызы бар мәселелер бойынша өз пікірлерін білдіруден қоғамдық топтар мен жеке тұлғаларды тоқтату мақсатымен жүргізілетін сот процесі", - деді Community Air-дің адвокаты Луи Соколов CBC тілшілерімен сұхбатта. National Post газетінің хабарлауынша, шағымның себебі сол кездегі көлік министрі Лоренс Кэннонға жіберілген Community Air меморандумы болды, онда TPA "қаланың үшін тікені" деп сипатталған. Кейін Кэннон TPA-ны тексеру үшін Tassé комиссиясын құрды. 2007 жылдың мамыр айында сот ісі соттан тыс келісіммен аяқталды. Community Air өзінің мәлімдемелерінен бас тартып, кешірім сұрады. Community Air өкілі бұл TPA-мен жақсы қарым-қатынас орнатуға көмектеседі деп үміттенедінін мәлімдеді. Келісімге қол қойылғаннан кейін Community Air агенттікті сынауын жалғастыруда.

2008 жылы TPA Торонто қаласының қарсы соты

2008 жылы TPA Торонто қаласына қарсы сотқа шағымданып, паромдық доктың алдындағы жолдағы "тоқтауға тыйым" ережесін қабылдауға қарсылық білдірді. Қалалық кеңесші Адам Вонның сөзіне қарағанда, қала жақын жердегі мектеп үшін жаяу жол салуды жоспарлап отыр. TPA және Porter Airlines өкілдерінің адвокаттары бұл ережені әуежай жұмысын бұзуға бағытталған "партизандық тактика" деп сипаттады. 2008 жылғы 23 желтоқсандағы Онтарио Жоғарғы сотының шешімімен судья қаланың аргументтерін "ақылға сыймас" деп танып, қалаға TPA-ның 2006 жылдың басындағы Батурст көшесіндегі учаскесіне жөндеу жұмыстарын жүргізу туралы өтінішін дереу мақұлдауды бұйырды.

Канаданың Консервативтік партиясы

Канаданың консервативтік партиясы ТПА-ны және «Портер Эйрлайнз» әуекомпаниясының жұмысын қолдайды. 2006 жылғы федералды сайлау кезінде Стивен Харпер әуежайдың кеңейтілуіне қатысты ешқандай пікір білдірмеді, бірақ сайлаудан кейін жаңа үкімет бірнеше консервативтік партия мүшелерін басқармаға тағайындады. 2008 жылдың желтоқсаны мен 2009 жылдың қаңтарында Торонто қаласы өз өкілін ТПА басқармасына тағайындағаннан кейін партия тағы екі партия мүшесін ТПА басқармасына ұсынды. Бұрынғы ТПА бас директоры Лиза Райтт Хальтон аймағының консервативтік депутаты болып сайланды және Табиғи ресурстар министрі болып тағайындалды. 2009 жылдың қыркүйегінде Көлік министрі Джон Бэрд партияның қаражат жинаушысын басқармаға тағайындады.

Канаданың либералды партиясы

ТПА 1999 жылы Канаданың Либералдық партиясы үкіметі кезінде құрылды. Бірнеше Торонтолық либералдық депутаттар ТПА-ны ынталы түрде қолдады, олардың ішінде Деннис Миллс, Тони Янно және Дэвид Колленетт болды. Премьер-министр Пол Мартиннің басшылығымен либералдық партия 2003 жылғы қалалық сайлаудан кейін қалалық кеңестің өтініші бойынша әуежайға бағытталған көпірдің құрылысын тоқтатты. Бұл либералдық премьер-министрдің әуежайға байланысты жобаны тоқтатуының екінші жағдайы болды. 1930 жылдары Уильям Лайон Маккензи Кинг басқарған либералдық үкімет әуежайға жалғасқан туннель жобасын тоқтатқан еді. 2006 жылғы федералды сайлауда бірнеше жергілікті либералдық депутаттар әуежайды кеңейтуге қарсы екендерін мәлімдеді. Либералдық партия консерватор Роберт Пуаридің ТПА басқармасына тағайындалуын "қамқорлық тағайындамасы" деп сынады.

Жаңа демократиялық партия

Жаңа демократиялық партия агенттікті жабуды қалайды. Торонтодан Парламент мүшесі болған кезінде Оливия Чоу ТПА және әуежайды кеңейтудің ең белгілі қарсыласы болды. Өзінің сайлау округі әуежайды қамтыған Чоу, портты басқаруды қалаға беруді қалайды және осы мақсатта жеке мүшелік заң жобасын енгізді. Федералды партия жетекшісі Джек Лейтон (Чоудың сол кездегі күйеуі), жақын маңдағы округтің өкілі болған ол, құлаған әуежай көпіріне байланысты келісімді бас аудитор тексерсін деп мәлімдеген.

Қала әкімі Дэвид Миллер

Торонтоның бұрынғы мэрі Дэвид Миллер 2003 жылғы сайлауда, ішінара, "әуежайды кеңейтуге" – әуежайды құрлыққа жалғастыратын көпір салуға – қарсылық білдірген сайлау үгітінің нәтижесінде жеңіске жетті. Миллер Торонтоның Порт басқармасын қайта бақылауға алуды қалайтынын жария түрде мәлімдеді: "Мен ешқашан порт басқармасының қажеттігіне сенбедім" және "Ол ешқандай функцияны орындамайды. Тасымал көлемі оны қажет ететін деңгейде емес". Миллер ұсынылып отырған әуежайға бағытталған жаяу өткел туннеліне де қарсылығын ашық білдірді.

Торонто сауда кеңесі

Сауда кеңесі 2006 жылы қала мен TPA-ға бірлесіп жұмыс істеуге шақыратын есеп дайындады, онда әуежайдың арқасында 135 миллион доллардан астам позитивті экономикалық әсер күтілуде делінген. Сауда кеңесінің өкілі Глен Стоунның сөзін келтірсек: "Екі сөзсіз факт бар: біріншіден, аралда әуежай орналасқан. Екіншіден, одан бірнеше жүз метр қашықтықта қала тұр. Екеуі де бірден жоғалып кетпейді. Сондықтан екі тарап та дауласып, келіспеушілікте қалуға болады, немесе шағын ғана келісім мен ынтымақтастық арқылы бір-бірінен пайда көретінін түсіне алады. Екеуі де бір-бірін кемсітудің орнына жеңіске жете алады." Ұсыныстардың ішінде Торонто тағайындаған кеңес мүшелерінің санын арттыру, әуежайды субсидиясыз жұмыс ілету және барлық салық дауларын шешу қарастырылды. TPA есепті құптады, бірақ қала әкімі Миллер бұл жоспар "қажетті негізгі өзгерістерді анықтауға жеткіліксіз" екенін атап өтті.

Торонто қалалық кеңесі

TPA құрылғанға дейін қалалық кеңес әуежайға көпір салуды екі рет мақұлдаған. TPA аясында Кеңес портты қаланың басқаруына көшіруді қолдады. TPA қалаға сотқа шағым түсіргенде, қалалық кеңес қайтадан көпірді қолдауға дауыс берді. Дегенмен, әуежайды кеңейтуді жақтаған бұрынғы мэр Мел Ластман зейнетке шыққаннан кейін кеңес құрамы өзгерді. 2003 жылы сайланған кеңес, Мэр Миллермен бірге, көпір жобасын жоюға дауыс берді. 2006 жылы қалалық сайлау өтті және Мэр Миллерді қолдаған кеңесшілердің көпшілігі сайланды. Тринити Спадина округінен сайланған Оливия Чоу федералдық саясатқа өткеннен кейін, Адам Воган кеңеске оның орнына сайланды және ол әуежайды кеңейтуге белсенді қарсылық танытады.

Торонто тұрғындары

2009 жылы ТПА қолдауымен өткізілген сауалнама Торонто тұрғындарының 58%-ы ТПА-ның тәуелсіздігін қолдайтынын көрсетті. 2009 жылға дейін жергілікті қоғамдық бірлестіктер мен басты оппозициялық топ «Community Air» арал әуежайына қарсы күресін жалғастырып келеді. Портер әуекомпаниясы алғашқы рейстерін бастағанда наразылық акциялары мен бойкот шақырылған болатын, бірақ белсенді наразылықтың күші әлсіреді. 2009 жылдың 24 сәуірінде «Community Air» вице-төрағасы «Әуежайды жабу үшін күрес әлі аяқталған жоқ» деді.