Кіріспе

Savoia Marchetti SM.81 Pipistrello (итальян тілінде: жартас қоректісі) – Италияның Regia Aeronautica әуе күштерінде қызмет еткен алғашқы үш қозғалтқышты бомбалаушы/көліктік ұшақ. 1935 жылы пайда болған кезде, ол итальяндық әскери авиациядағы маңызды қадам болды: ол жылдам, жақсы қаруланған және ұзаққа ұша алатын. 1935 жылы тапсырыс берілген алғашқы серия 100 ұшақтан тұрды және халықаралық дағдарыс пен Эфиопиядағы соғыс салдарынан жасалған эмбаргоның нәтижесінде жылдам өндіріске қойылды. Алғашқы үлгілер Лонате-Поццоло қаласының жанындағы Кампо-делла-Промесса әуе базасындағы 7-ші эскадрильяға жіберілді. Алдыңғы қатардағы бомбалаушы ұшақ ретінде тез арада жаңасымен алмастырылғанымен, SM.81 кең фюзеляжының арқасында түрлі жүкті тасымалдауға мүмкіндік болғандықтан, көліктік ұшақ ретінде қызметін жалғастырды. Жылдамдығынан өзге, SM.81 SM.79 Sparviero ұшағынан көп мақсатты ұшақ ретінде жоғары болды.

Отын

Отын бактері, итальяндық көп қозғалтқышты ұшақтар үшін стандартты болғандай, SEMAPE мамандандырылған өндірушісі жасаған материалдарды пайдаланатын, металлдан жасалған және өздігінен жабылатын отын бактері болды. Сегіз бак орнатылды, олардың алтауы орталық қанатта (4 × 150 л / 40 АҚШ галлоны және 2 × 1,140 л / 301 АҚШ галлоны), ал екі 370 л (100 АҚШ галлоны) бак (немесе 780 л / 210 АҚШ галлоны Gnome Rhône 14K қозғалтқыштарымен) сыртқы қанаттарда орналастырылған. Бұл жалпы отын сыйымдылығын 3,620 немесе 4,400 литр (960 немесе 1,160 АҚШ галлоны) құрады.

Пайдалану тарихы

SM.81 бірінші рет Екінші итало-абиссиния соғысында ұрысқа шықты, онда ол бомбалаушы, көлік және барлау ұшағы ретінде әмбебаптығын көрсетті. SM.81 ұшақтары Испания азамат соғысында Aviazione Legionaria құрамында да шайқасты және фашистік державалар Франсиско Франкоға көмек жіберген алғашқы ұшақтардың қатарында болды. Ескіргеніне қарамастан, 1940 жылы Италия Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, Regia Aeronautica қатарында шамамен 300 (көздерге байланысты 290–304) SM.81 ұшағы қызметте болды. Шығыс Африкадағы алғашқы итальяндық ұшақтар – SM.81 жұбы еді. 1940 жылдың 11 маусымында олардың бірі Порт-Суданға шабуыл жасады, ал екіншісі Қызыл теңіз үстінен барлау ұшып өтті. Сол түні үш SM.81 Аденді бомбалауға ұшып кетті, бірақ біреуі кері қайтты, ал қалған екеуінің бірі Массауаның жанындағы төбеге қонуға тырысқанда құлады. Сонымен бірге, тағы бір топ ұшақ Британдық Сомалилендтегі Англо-Родезиялық қорғаныс бекіністеріне қарсы Tug Argan шайқасы алдындағы шабуылға қатысты, бұл тактикалық бомбалаушы ретіндегі шектеулі рөлін көрсетті. Төмен жылдамдығы мен истребительдерге осалдығы салдарынан, SM.81 күндіз екінші кезектегі міндеттермен шектелді және көлік ретінде пайдаланылды. Түнде ол, әсіресе Солтүстік Африка майданында тиімді бомбалаушы болды. Кемелерге қарсы да шабуылдар жасалды, бірақ олар сәтті болған жоқ. Көптеген SM.81 ұшақтары 1943 жылғы Италияның қарусыз ету келісіміне дейін қызметтен алынды, бірақ кейбіреулері Италия Социалдық Республикасы мен Италияның одақтас әуе күштерінде қызметін жалғастырды. Соғыстан аман қалған бірнеше мысалдары Aeronautica Militare Italiana қатарында қызмет етті, бірақ 1950 жылға қарай олардың барлығы зейнеткерлікке шықты. Эфиопиядағы SM.81 ұшақтарында SAR миссияларында оларды анықтау үшін арнайы белгілер салынды. Стандартты камуфляж сары, жасыл және қоңыр түстерден тұрды. Көліктік миссияларда ғана қолданылған кезде, кейіннен қара-зәйтүн түсті схема енгізілді.

Нұсқалар

SM.81 үш қозғалтқышты бомбалаушы, көлік ұшағы, 535 данасы құрастырылған. SM.81B эксперименталды екі қозғалтқышты прототип, бір данасы жасалған.