Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джеймс Черчвард (27 ақпан 1851 – 4 қаңтар 1936) – британдық жазушы, өнертапқыш, инженер және балықшы. Черчвард Тынық мұхитында "Му" деп аталатын жоғалған континент болғандығын алға тартуымен танымал. Оның Му туралы жазған еңбектері псевдоғылым деп есептеледі.
James Churchward (27 February 1851 – 4 January 1936) was a British writer, inventor, engineer, and fisherman. Churchward is most notable for proposing the existence of a lost continent, called "Mu," in the Pacific Ocean. His writings on Mu are considered to be pseudoscience.
Өмір
Черчвард Бридстоу, Океэмптон, Девон қаласында Генри мен Матильда (құрмет есімі Гоулд) Черчвардтың Stone House үйінде дүниеге келді. Джеймстің төрт ағасы және төрт қарындасы болған. 1854 жылдың қараша айында әкесі Генри қайтыс етті және отбасы Матильданың ата-анасымен бірге Океэмптонға жақын Кигбиар ауылына көшіп кетті. Халық санағы деректеріне сәйкес, отбасы Джеймс 18 жасқа толғаннан кейін, анасының әкесі Джордж Гулд қайтыс болған соң Лондонға көшіп барды. Оның кіші ағасы Альберт Черчвард (1852–1925) масондық автор атанды. Черчвард Оңтүстік-Шығыс Азияға сапар шегіп, Шри-Ланкада шай өсіруші болып жұмыс істеді. 1890 жылдары АҚШ-қа көшіп келді. Черчвардтың "Менің досым Чёрчи және оның батқан құрлығы" атты өмірбаянында, ол 1890 жылдары Аугуст Ле Плонжон және оның әйелімен "Му" туралы әңгімелескендігі айтылады. АҚШ-та Черчвард NCV (никель, хром, ванадий) болатына патент алды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде кемелерді қорғауға арналған броньдық қаптама жасау үшін қолданылды. Ол басқа да болат қорытпаларын да жасады. 1914 жылы патенттік құқық бұзу туралы келісімге келгеннен кейін Черчвард Коннектикут штатының Лейквилл қаласындағы Вононскопомук көлінің жанындағы 7 акрдан астам жеріне зейнетке шықты, Тынық мұхитындағы саяхаттарынан туындаған сұрақтарын тереңірек қарастыру үшін. 75 жасында ол "Мудың жоғалған құрлығы: Адамзаттың отаны" (1926) атты кітабын жариялады. Ол бұл кітаптың Тынық мұхитында "Му" деп аталатын жоғалған құрлықтың бар екенін дәлелдейтінін мәлімдеді.
Churchward was born in Bridestow, Okehampton, Devon at Stone House to Henry and Matilda (née Gould) Churchward. James had four brothers and four sisters. In November 1854, his father Henry died and the family moved in with Matilda's parents in the hamlet of Kigbear, near Okehampton. Census records indicate the family moved to London when James was 18, after his maternal grandfather George Gould died. His younger brother Albert Churchward (1852–1925) became a Masonic author. Churchward went out to Southeast Asia, becoming a tea planter in Sri Lanka. He immigrated to the US in the 1890s. In Churchward's biography, entitled My Friend Churchey and His Sunken Continent, he was said to have discussed "Mu" with Augustus Le Plongeon and his wife in the 1890s. in the United States, Churchward patented NCV (nickel, chrome, vanadium) steel, which was used to manufacture armor plating to protect ships during World War I. He also developed other steel alloys. After a patent infringement settlement in 1914, Churchward retired to his 7+ acre estate on Lake Wononskopomuc in Lakeville, Connecticut, to think more about questions he had from his Pacific travels. At the age of 75, he published The Lost Continent of Mu: Motherland of Man (1926). He claimed this proved the existence of a lost continent, called Mu, in the Pacific Ocean.
Дәлелдері мен гипотезалары
Чёрчвардтың айтуынша, Му «Гавайидің солтүстігінен Фиджи мен Пасха аралына дейін созылған». Ол Муды Едем бағының орны деп, ал 64 миллион халқының мекені деп атады. Оның өркениеті Чёрчвард заманына дейін 50 мың жыл бұрын гүлдеген, және ол өзінен технологиялық тұрғыдан жоғары болған. Ол ежелгі Үндістан, Вавилон, Персия, Мысыр және Майя өркениеттерінің Мудың отарларының құлдыраған қалдықтары екенін айтты. Чёрчвард осы жоғалған құлық туралы білімін үнді дін қызметкерімен дос болғаннан кейін алғанын мәлімдеді, ол оған ежелгі, қайтыс болған тілді (барлық Үндістанда тек үш адам ғана сөйлейтін) оқып үйреткен. Дін қызметкері Наакалдар жазған бірнеше ежелгі тақташалардың бар екенін айтты. Бастапқыда тартынғаннан кейін ол Чёрчвардқа осы жазбаларды көруге рұқсат берді. Оның білімі толық емес болды, себебі қолжетімді тақташалар үлкен мәтіннің тек шағын бөліктері ғана еді. Чёрчвард басқа да ежелгі халықтардың жазбаларынан растаулар мен қосымша ақпарат алғанын мәлімдеді. Оның жазбалары Му өркениетін, оның тарихын, халқын және келесі тарих пен өркениеттерге тигізген әсерін сипаттауға бағытталған. Чёрчвард ежелгі Мысырдың күн құдайы Раның Мудан шыққандығын айтты; ол «Рах» сөзінің Наакалдар «күн» және олардың құдайы мен билеушілері үшін қолданған сөз екенін мәлімдеді.
According to Churchward, Mu "extended from somewhere north of Hawaii to the south as far as the Fijis and Easter Island." He claimed Mu was the site of the Garden of Eden and the home of 64,000,000 inhabitants – known as the Naacals. Its civilisation, which flourished 50,000 years before Churchward's day, was technologically more advanced than his own. He said the ancient civilisations of India, Babylon, Persia, Egypt, and the Mayas were the decayed remnants of Mu's colonies. Churchward claimed to have gained his knowledge of this lost land after befriending an Indian priest, who taught him to read an ancient dead language (spoken by only three people in all of India). The priest disclosed the existence of several ancient tablets, written by the Naacals. He allowed Churchward to see these records after initial reluctance. His knowledge remained incomplete, as the available tablets were mere fragments of a larger text. Churchward claimed to have found verification and further information in the records of other ancient peoples. His writings attempt to describe the civilisation of Mu, its history, inhabitants, and influence on subsequent history and civilisations. Churchward claimed that the ancient Egyptian sun god Ra originated with the Mu; he claimed that "Rah" was the word which the Naacals used for "sun", as well as for their god and rulers.
Ғылыми қарсылық
Альфред Метро 1930 жылдары Пасха аралы туралы зерттеулер жүргізді және 1940 жылы Пасха аралына арналған монография жариялады, онда Пасха аралының батып кеткен континенттің қалдығы болған деген гипотеза жоққа шығарылған. ХХ ғасырдың екінші жартысында океанографияның жетілуі, әсіресе теңіз түбінің таралуы және плиталар тектоникасын түсіну, геологиялық жағынан жақында жоғалған континенттер туралы талаптарға ғылыми негізді қалдырмады. Америкалық ғылым жазушысы Мартин Гарднер Черчвардтың кітаптарында геологиялық және археологиялық қателіктер бар екенін және оларды ғалымдар алдау деп санайтынын жазды. Гордон Стейн "Аңыздар энциклопедиясында" (1993) Черчвардтың мәлімдемелерінің ғылыми негізі жоқ екенін атап өтті. Стейннің айтуынша, "Черчвардтың Му туралы айтқандарына шынымен сенгенін немесе ол біліп-біліп көркем әдебиет жазып отырғанын бағалау қиын". Брайан М. Фаган Черчвардтың Му туралы дәлелдері "жеке куәліктер, жалған аудармалар, әсіресе Мезоамерикадан алынған тақташалар және археологиялық және өнерлік қалдықтардан жасалған жалған реконструкциялар" негізінде құрылғанын жазды. Оған кейбіреулер сене қойса да, ол ешбір ғалымның немесе зерттеушінің қолдауына ие болған жоқ.
Alfred Metraux undertook research on Easter Island in the 1930s, and in 1940 published a monograph on Easter Island which includes a rebuttal of the hypothesis that Easter Island was a remnant of a sunken continent. In the second half of the twentieth century, improvements in oceanography, in particular understanding of seafloor spreading and plate tectonics, have left little scientific basis for claims of geologically recent lost continents such as Mu. American science writer Martin Gardner wrote that Churchward's books contain geological and archaeological errors and are regarded by scholars as a hoax. Gordon Stein in Encyclopedia of Hoaxes (1993) has noted that Churchward's claims have no scientific basis. According to Stein "it is difficult to assess whether Churchward really believed what he said about Mu, or whether he was knowingly writing fiction." Brian M. Fagan has written that Churchward's evidence for Mu was made from "personal testimonials, false translations, notably of tablets from Mesoamerica, and spurious reconstructions from archaeological and artistic remains. Although it has attracted some following, it has never received scholarly or scientific support."