Кіріспе
Гибралтар бұғазының екі жағындағы мүйістерді атау үшін ежелгі заманда қолданылған тіркес. Гераклдің тіректері – Гибралтар бұғазының кіреберісін екі жағынан қоршаған мүйістер. Солтүстік тірек, Кальпе Монс – Гибралтар тасы. Солтүстік Африкадағы сәйкес келетін шыңы басымдылыққа ие болмағандықтан, оңтүстік тірек, Абила Монс, тарихта даулы болып келді, ең мүмкін екі нұсқасы – Сеутадағы Монте Хачо және Мароккодағы Джебель Муса. Бұл термин ежелгі дәуірде қолданылған: Плиний Ескі өзінің «Naturalis historia» (III:3 кітабы) еңбегінде Гераклдің тіректерін атаған.
The Pillars of Hercules are the promontories that flank the entrance to the Strait of Gibraltar. The northern Pillar, Calpe Mons, is the Rock of Gibraltar. A corresponding North African peak not being predominant, the identity of the southern Pillar, Abila Mons, has been disputed throughout history, with the two most likely candidates being Monte Hacho in Ceuta and Jebel Musa in Morocco. The term was applied in antiquity: Pliny the Elder included the Pillars of Hercules in his Naturalis historia (Book III:3).
Тарих
Грек мифологиясы, этрускілер мен римдіктер қабылдаған нұсқасына сәйкес, Геркулес он екі еңбек атқаруға міндетті болғанда, олардың бірі (он біріншісі) – алыс батыстан Герионның малын алып, оны Эврисфейге жеткізу еді; бұл оның батысқа жасаған саяхаттарының шегін белгіледі. Бұл контекстегі ең ерте кездескен сілтеме – Страбон келтірген Пиндардың жоғалған бір бөлігі: «Пиндар Геракл жеткен ең алыс шекаралар деп мәлімдегенде, оларды «Гад қақпалары» деп атаған тіректер». Геродоттан бері Геракл мен Мелкарт арасында тікелей байланыс болғандықтан, Гадес/Гадейра (қазіргі Кадис) маңындағы ғибадатханадағы «Мелкарт тіректерi» кейде Геркулес тіректерiнің нағыз тіректерi деп есептелген. Платон аңызға айналған Атлантида аралын «Геркулес тіректерiнiң» ар жағында орналастырды. Ренессанс дәстүрінде, тіректерде Ne plus ultra (сондай-ақ Non plus ultra, «бұдан әрі ештеңе жоқ») деген ескерту жазылған, ол теңізшілер мен кеме жүргізушілерге одан әрі бармауға ескерту ретінде қызмет еткен. Кейбір римдік деректерге сәйкес, Геракл Эрифея аралындағы Гесперидтер бағына бара жатып, бұрын Атлас тауынан өтуге тиіс болған. Үлкен тауға шығудың орнына, Геркулес өзінің үлкен күшін оны қирату үшін пайдаланған. Осылайша ол Атлант мұхитын Жерорта теңізімен қосып, Гибралтар бұғазын құрды. Бөлінген таудың бір бөлігі – Гибралтар, ал екіншісі – Монте Хачо немесе Джебель Муса. Осы екі тау бірге Геркулес тіректерi деп белгілі болды, бірақ басқа да табиғи нысандар осы атпен байланыстырылған. Алайда Диодор Сицилийскийдің пікірінше, Геркулес Гибралтар бұғазын жасау үшін тауды қиратудың орнына, Атлант мұхитынан келген қауіпті жандардың Жерорта теңізіне өтуіне бөгет қою үшін бұрыннан бар бұғазды «тарлтқан». Кейбір нұсқаларда Геракл осы екеуін аспанды жерден ұстап тұру үшін салған, осылайша Атласты оның жазасынан босатқан.
Финикиялық байланыс
Гадестен тыс, бірнеше маңызды Мавританиялық колониялар (қазіргі Мароккода) финикиялықтар құрған, өйткені финикиялық сауда флоты Геркулестің тіректерін басып өтіп, Атлантика жағалауында Ликсустан бастап, содан кейін Челла және ақырында Могадордан басталатын бірқатар базалар салуға кірісті. Гад/Гадейра аралының шығыс жағалауында (қазіргі Кадис, бұл жолдан кейін) Страбон Тир Гераклінің ең батыс ғибадатханасын сипаттайды, гректер финикиялық және пуникалық Мелкартты грек түсіндіруі арқылы байланыстырған құдай. Страбон ғибадатханадағы әрқайсысы сегіз шынтақ биіктігіндегі қола бағаналардың, осы жерге келіп Гераклге құрбандық шалған көптеген адамдар Геркулестің нағыз тіректері деп жариялағанын айтады. Бірақ Страбон бұл мәлімдеме жалған деп санайды, себебі осы бағаналардағы жазуларда Геракл туралы ештеңе айтылмаған, тек финикиялықтардың оларды жасауға кеткен шығындары туралы жазылған. Тирдегі Мелкарт ғибадатханасының бағаналары да діни мағынаға ие болған.
Сирия тіліндегі " тіректер "
Сирия ғалымдары грек ғылыми еңбектерін өз тілдеріне, сондай-ақ араб тіліне аудару арқылы осы тіректер туралы білген. "Ктаба д'еллат колл'елан" (Барлық себептердің себебі) деп аталатын сириялық білім жинағы екі емес, үш тірегі болғанын айту арқылы ерекшеленеді.
Дантедің тозақтары
Inferno XXVI-да Данте Алигьери арам кеңесшілердің орнында Одиссей туралы және Геркулес бағаналарынан өткен саяқаты туралы айтады. Одиссей теңізшілерін қауіпке тігуін белгісізді білуге ұмтылысымен ақтады. Бес ай теңізде саяхаттағаннан кейін Одиссей Тазару тауының көрінісін көреді, бірақ таудан соққан құйын кемесін және оның барлық жолаушыларын олардың тірі күйінде күш-қуаты мен есімімен ғана Тазаруға жақындауға батылдық танытқандары үшін батырып жібереді.
Фрэнсис Бэконның "Жаңа орган"
Бағандар 1620 жылы сэр Фрэнсис Бэконның "Instauratio Magna" ("Ұлы жаңарту") атты аяқталмаған еңбегінің гравюраланған титул бетінде айқын көрінеді, оның екінші бөлігі оның ықпалды "Novum Organum" еңбегі болды. Базасының бойында "Multi pertransibunt et augebitur scientia" ("Көптеген адамдар өтеді және білім арта түседі") деген ұран жазылған. Бұл сурет испан және Габсбургтердің насихаттарында бағандарды қолдану үлгісіне негізделген.
Сеутадағы Геркулес бағаналарының мүсіні
Африка құрлығының ең солтүстігіндегі испандық анклав Сеута қаласында "Геркулес бағаналары" (испан тілінде: Columnas de Hércules) деп аталатын заманауи мүсін орналасқан. Мүсін екі алып қола бағанадан тұрады, оларды Геркулес бір-бірінен ұстап тұрғандай етіп жасаған. Мүсінді Сеута суретшісі Хинес Серран Паган жасаған.
Сәулет саласында
Испания жағалауындағы Лос-Барриос қаласында Геркулес мұнаралары орналасқан – Геркулес бағаналарынан шабыттанған егіз мұнаралар. Бұл мұнаралар 2015 жылы Севильяда Cajasol мұнарасы салынысқанға дейін Андалусиядағы ең биік құрылыс болды. Мексиканың Ұлттық автономды университетінің Орталық кітапханасының оңтүстік қабырғасында суретші Хуан О’Горман салған «Мәдениеттің тарихи бейнесі» атты монументалды суреті, Мексиканың отарлық өткеніне және Карл V үйіне аллюзия ретінде Геркулес бағаналарын бейнелейді.
Елтаңба
Пиллерлер Испанияның гербін ұстап тұрған тірек ретінде бейнеленеді, олар Испанияның XVI ғасырындағы королі Карл I-нің (сонымен қатар Киелі Рим императоры Карл V) таңбасынан шыққан. Бұл идея итальяндық гуманист Луиджи Марлианоға тиесілі. Олардың үстінде "Plus Ultra" деген латынша жазу бар, мағынасы "әрі қарай", бұл пиллерлер қақпа екенін білдіреді. Бұл фраза Американың ашылуынан кейін "Nec plus ultra" ("әрі қарай ештеңе жоқ") дегеннен өзгертілді, бұл ежелгі заманнан бері басым болған Геркулес тіректерінің идеясын, мекендейтін әлемнің батыс шегі ретінде жойды.