Кіріспе
Жастық қайнар көзі – жасын кім ішсе немесе суына шомылса, сол адамды жасартып жіберетін мифтік бұлақ. Мұндай бұлақ туралы әңгімелер мыңдаған жылдар бойы әлемнің түкпір-түкпірінде айтылып келеді, олар Геродоттың (б.з.д. 5 ғасыр), Александр романсының (б.з. 3 ғасыр) және Престер Джонның (алғашқы крест жорықтары, б.з. 11-12 ғасырлар) жазбаларында кездеседі. Осыған ұқсас су туралы әңгімелер зерттеулер дәуірінде (16 ғасырдың басында) Кариб теңізіндегі халық арасында кеңінен таралды; олар судың мифтік Бимини жерінде емдік күші бар екенін айтқан. Осы аңыздарға сүйене отырып, саяхатшылар мен орыс зерттеушілер жасырын "Жастық қайнар көзін" немесе қартаюға қарсы басқа да ем табуға тырысты. Бұл су өзен, бұлақ немесе қартаю процесін кері қайтаратын және ішкенде немесе шомылғанда ауруды емдейтін кез келген су көзі болуы мүмкін. Бұл аңыз әсіресе 16 ғасырда танымал болды, ол испандық саяхатшы Хуан Понсе де Леонмен байланысты болды, ол Пуэрто-Риконың алғашқы губернаторы еді. Аңыз бойынша, Понсе де Леон 1513 жылы Флоридаға сапар шеккенде "Жастық қайнар көзін" іздеген. Жергілікті халық Понсе де Леонға "Жастық қайнар көзі Биминиде" дегенді айтқан деседі.
The Fountain of Youth is a mythical spring which allegedly restores the youth of anyone who drinks or bathes in its waters. Tales of such a fountain have been recounted around the world for thousands of years, appearing in the writings of Herodotus (5th century BC), in the Alexander romance (3rd century AD), and in the stories of Prester John (early Crusades, 11th/12th centuries AD). Stories of similar waters also featured prominently among the people of the Caribbean during the Age of Exploration (early 16th century); they spoke of the restorative powers of the water in the mythical land of Bimini. Based on these many legends, explorers and adventurers looked for the elusive Fountain of Youth or some other remedy to aging, generally associated with magic waters. These waters might have been a river, a spring or any other water source said to reverse the aging process and to cure sickness when swallowed or bathed in. The legend became particularly prominent in the 16th century, when it became associated with the Spanish explorer Juan Ponce de León, the first Governor of Puerto Rico. Ponce de León was supposedly searching for the Fountain of Youth when he traveled to Florida in 1513. Legend has it that Native Americans told Ponce de León that the Fountain of Youth was in Bimini.
Алғашқы есептер
Геродот макробиандар еліндегі ерекше суы бар бұлақ туралы айтады, ол макробиандарға ерекше ұзақ өмір беруге мүмкіндік береді. "Өмір суы" туралы әңгіме Александр романсының шығыс нұсқаларында кездеседі, онда Александр Македонский мен оның қызметшісі жаңару қасиеті бар бұлақты табу үшін Қараңғылық елінен өтеді. Бұл әңгіменің қызметшісі, өз кезегінде, Құранда да айтылған Әл-Хидр туралы Таяу Шығыс аңыздарынан алынған. Александр романсының араб және Алжамиадо нұсқалары Мавр билігі кезінде және одан кейін Испанияда кең таралған, сондықтан Америкаға саяхат жасаған саяхатшыларға белгілі болған болуы мүмкін. Бұл ертеректегі жазбалар ортағасырлық танымал "Сэр Джон Мандевиллдің саяхаттары" атты фантастикалық шығармаға әсер етті, онда Үндістанның Поломбе (қазіргі Коллам) қаласының жанындағы таудың етегінде орналасқан Жастық бұлағы туралы айтылады. Осы әңгімелердің ықпалымен Жастық бұлағы аңызы готикалық өнерде кең таралды, мысалы, романдық көріністері бар піл сүйегінен жасалған қорапшада (Walters 71264) және бірнеше піл сүйегінен жасалған айналарда бейнеленді, сондай-ақ Еуропаның зерттеу дәуірінде де танымал болды. Еуропалық бейнелеу өте тұрақты, 200 жыл бұрын салынған Кранахтың "Fons Juventutis" (Жастық бұлағы) картинасы мен айнасы оны көрсетеді: қарт адамдар, көбінесе көтеріліп әкелінеді, сол жақтан кіріп, киімдерін шешіп, кеңістікке сыятын үлкен бассейнге енеді. Бассейндегі адамдар жас және жалаңаш, біраз уақыттан кейін олар одан шығып, әдемі киімдермен безендіріліп, сарайлық кештерге қатысады, кейде тамақтанады. Бұл әңгіменің көптеген тікелей емес көздері де бар. Мәңгілік жастық – мифтер мен аңыздарда жиі ізделінетін сыйлық, ал философ тасы, жалпы емдік дәуірлер және өмір эликсирі туралы әңгімелер Еуразияда және басқа да жерлерде кең таралған. Бұл оқиға Жақияның Ізгі хабарындағы Бейт-Зеда көлінде сал ауруынан айыққан адам туралы оқиғадан да шабыттанған болуы мүмкін. Жақия 5:24 (NASB) бойынша, көлде періште кезең-кезеңімен суды қозғайды, содан кейін суға бірінші кірген адам қандай аурумен ауырса да, жазылады.
Бимини
Аңыз бойынша, испандықтар Бимини туралы Испанола, Куба және Пуэрто-Рико арауактарынан естіген. Кариб аралдарының тұрғындары байлық пен өркендеудің мифтік жері – Беймени немесе Бениниді (содан Бимини аты шыққан) сипаттады, ол жасқару суы туралы аңызбен біріктірілді. Понсе де Леон заманында бұл жер Багам аралдарына қарай солтүстік-батыста орналасқан деп есептелді (Понсе экспедициясы кезінде Ла Вьежа деп аталды). Жергілікті тұрғындар, бауырсақтар мекендеген аймаққа сілтеме жасаған болуы мүмкін. Теңіз суында осы зат көп мөлшерде кездеседі. Кариб теңізінің жергілікті халықтары арасында емдік су туралы аңыз кеңінен таралған-таралмағаны белгісіз, бірақ итальяндық жазбагер Питер Мартир 1516 жылы Папаға жазған хатында Хуан Диас де Солистің 1514 жылғы саяхаты туралы есебіне ежелгі және орта ғасырлық еуропалық көздерден алынған осындай әңгімені қосты, бірақ ол бұл әңгімелерге сенбеді және көптеген адамдардың оларға сене бергеніне ренжіді.
Понсе де Леон
XVI ғасырда Жастық қайнар көзі туралы әңгіме конкистадор Хуан Понсе де Леонның өмірбаянымен байланыстырылды. Корольдік жарғысында көрсетілгендей, Понсе де Леонға Бенини жерін ашу міндеті жүктелді. Онда Понсе де Леонның жастығын қайта табу үшін Бимини суларын іздегені жазылған. Кейбір зерттеушілер Овиедоның баяндамасы саяси мақсатта, сотта жақсы қабылдану үшін жасалған болуы мүмкін деп санайды. 1575 жылы Эрнандо д'Эскаланте Фонтанеданың естеліктерінде автор емдік суларды Флоридада орналастырды және де Леонның оларды сол жерде іздегенін айтты; оның баяндамасы Антонио де Эррера и Тордесильястың Жаңа әлемдегі испандықтардың сенімсіз тарихына әсер етті. Фонтанеда Флоридада кеме апатына ұшырағаннан кейін он жеті жыл тұтқын өмір сүрген. Оның естеліктерінде ол "Иордан" деп аталатын жоғалған өзеннің шипалы сулары туралы айтады және де Леонның оны іздегенін көрсетеді. Дегенмен, Фонтанеда өзі келтірген осы әңгімелерге күмәнді екенін және Флоридаға келгенде де Леонның аңызғы өзенді іздегеніне сенбейтінін мәлімдейді.
Жастық қайнар көзі археологиялық паркі
Флорида штатының Сент-Огастин қаласында Жастық қайнар көзі археологиялық паркі орналасқан. Бұл парк Понсе де Леонның жарнама материалдарында көрсетілген жерге құрмет ретінде салынған, бірақ бұл мәлімдемені қолдайтын тарихи немесе археологиялық дәлелдер жоқ. Мүлік 1860 жылдардың өзінде бірнеше рет көрістік орын ретінде пайдаланылған; ал қазіргі түріндегі туристік орын 1904 жылы Луэлла Дей Макконнелл құрған. Чикагода дәрігерлік тәжірибесінен бас тартып, 1890 жылдардағы Клондайк алтын асығы кезінде Юконға барғаннан кейін, ол 1904 жылы британдық егінші Генри Х. Уильямстан ақша және алмаз арқылы парк мүлігін сатып алды, содан кейін Сент-Огастинде "Алмаз Лил" деп танылды. Шамамен 1909 жылы ол орынды жарнамалай бастады, кіру ақысын алып, 1875 жылы Уильямс үшін Филип Гомес пен Филип Капо қазған құдықтан су және пошта карточкаларын сата бастады. Кейін Макконнелл осы жерде кокина тастан жасалған үлкен крестті "табып алғанын" мәлімдеді, оны Понсе де Леонның өзі орнатқанын айтты. Ол 1927 жылы автокөлік апатында қайтыс болғанға дейін қала тұрғындары мен туристерді таң қалдырып, қызықтыратын әңгімелерді ойлап табумен айналысты. Макконнеллдің орынын басқарған Джорджиядан келген Уолтер Б. Фрейзер, кейіннен мүлікті сатып алып, оны штаттың ең табысты туристік орындарының біріне айналдырды. Жастық қайнар көзіндегі алғашқы археологиялық зерттеулерді 1934 жылы Смитсон институты жүргізді. Бұл зерттеулер христиан дініне өткен көптеген Тимукуа жерлеу орындарын ашты. Осы жерлеу орындары нәтижесінде парк АҚШ-тағы алғашқы христиандық миссиясы орналасқан жер болып танылды. Бұл миссияны 1587 жылы францискан монахтары бастады. Келесі онжылдықтарда парк Педро Менендес де Авилестің 1565 жылғы Сент-Огастин елді мекенінің орны екенін нақтылайтын заттар табылған, ол Солтүстік Америкадағы ең көне, үздіксіз қоныстанған еуропалық елді мекен болып табылады. Қазіргі уақытта парк Понсе де Леон мен Сент-Огастин қаласын құрған Педро Менендес де Авилесті құрметтеу үшін жергілікті және отарлық артефакттарды көрсетеді. Тимукуа және испандық мұраларға қатысты экспонаттар да қойылған.